Benim için hali sonsuz cazibeye sahip tek bir şey var; ruh hallerinin gizemi. Ruh hallerinin hakimi olmak müthiş, onların hükmünde olmak daha da müthiş.
“Yaptırım” özgürlüğü kısıtlamaktır. Üstelik kendi özgürlüğünü kısıtlamaktır. “Gelmeli, yapmalı, etmeli, düşünmeli, halletmeli, çözmeli, ilgilenmeli, uğraşmalı, çalışmalı” dediğiniz her noktada kendi mutluluğunuzun sınırlarını daraltırsınız. Özgürce mutlu olma hakkınızı ihlal etmiş olursunuz.
Size göre “gelmelidir” ama gelmediğinde artık mutsuzsunuzdur. Size göre “yapmalıdır” ama yapmadığında artık mutsuzsunuzdur. Size göre “söylememelidir” ama söylediğinde artık kırgınsınızdır, hayal kırıklığına uğramışsınızdır. Yaptırımlı düşüncelerinizden ne kadar uzaklaşırsanız, o kadar mutlu ve iyi hissedersiniz.
Olgun olmayan aşk şöyle der:
Seni seviyorum çünkü sana
ihtiyacım var. Olgun aşk ise
şöyle söyler: Sana ihtiyacım var
çünkü seni seviyorum.
– Erich Fromm