Zirvədə qalmaq zirvəyə çıxmaqdan daha çətindir.
Dyun seriyasının ikinci kitabında zirvəyə çatmış imperator Paulun zirvədə qalmaqda yaşadığı çətinliklərdən bəhs edilir. Birinci kitaba nisbətdə daha ağır gedir və hərəkətli səhnələr nisbətən azdır. Burada daha çox Paulun imperator olduqdan sonra içində olduğu ruh halını görürük. Bu da kitabda daha dərin mövzuların işlənilməsinə şərait yaradır.
Birinci kitabda baharat timsalında neft və neft üzərindəki nəzarət uğrunda gedən siyasi oyunlara eyham vurulurdusa, bu kitabda Paulun cihadı timsalında din və din ilə idareetmə məsələlərinə toxunulur. Təsadüfi deyil ki, obrazların dilindən cəmiyyətin dini və sosioloji davranışlarına dair çox sayda təsbitlər deyilir və bu təsbitləri analoji qaydada öz cəmiyyətimizdə də görürük.
Sonu barədə onu deyə bilərəm ki, məsələyə hansı mövqedən baxmaqdan asılı olaraq yaxşı və ya pis sonluq ola bilər. Paulun müdrikliyi prizmasından baxsaq, yaxşı, Alianın emosional ruh halından baxsaq pis sonluq idi. Qısa şəkildə belə deyim: Cəmiyyətin xoşbəxtliyimi, yoxsa fərdi xoşbəxtlik? Hansını üstün tutursunuzsa, ona uyğun bəyənib-bəyənməyəcəyiniz bir sonluq ilə bitir.
Müəyyən boşluqlar olsa da atmosfer incə və dəqiq təsvir edilib. Elə hiss etdirirdiki sanki ordayam. Obrazlarla birgə yağışın altında islanır, köhnə neft qoxan otaqlarda gəzişirəm. Havanın hadisələr kimi qaranlıq və gözü yaşlı olması əsərə ayrı gözəllik qatıb. Ümumi baxsaq gözəl əsərdir.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
İnsanların qəlbində taxt quran adam haqqında kitab
Xalqımızın dil yaddaşında maraqlı bir ifadə var: “Filankəs filankəsin qəlbində taxt qurub”. Taxt qurmaq necə olur? Taxt özü nədir? Metal yığını? Metal yığınını qəlbə necə yerləşdirmək olar? Axı taxtı şahlar, sultanlar qurar. Özləri də oturar o taxtı-tacın üzərində, ölkəni idarə edər. Qızıldan taxtı olmayanlar da “Qaynana” filminin Cənnət xalası kimi hündür bir yeri özünə taxt seçər, özünü də olduğu yerin hakimi elan edər.
Axı bütün bunlar maddi səslənir. Qəlbin maddi olanla işi nə? Qəlb mənəvi olanı istər. Qəlb mənəviyyatını zənginləşdirənə hörmət edər. Qəlbdə taxt qurmaq isə hər igidin işi deyil. Çünki qəlbin vahid bir qiyməti yoxdur ki, onu qızılla, daş-qaşla ələ alıb bəzəyəsən. Qəlb qazanmaq isə milyonlara dəyər bir fəzilətdir.
Dünya karvanı bizdən nələrisə alıb götürür, əvəzində nələrisə qazandırır. Bu karvanda dəvənin mahmızını möhkəm tutub onu məharətlə idarə edə bilənlərin maddi qazancı nisbətən çox olur. Əgər şəxs o qazancı xeyir əmələ, xoş işlərə xoş rəftarla sərf edirsə, həm öz vicdanını, həm könlünü xoş edir, həm də o yaxşılıqlara möhtacı olanların qəlbini qazanır, onların ruhuna sanki can suyu səpir.
Yurdumuz dünyada xeyir fikrin, xeyir əməlin, xeyir davranışların tez-tez müşahidə edildiyi bir torpaqdır. Yaddaşımızın çox uzaq deyil, elə yaxın keçmişinə nəzər salsaq, bu ölkəni abadlaşdırmaq, xalqı maarifləndirmək istəyən, yurdu qorumaq üçün əlindən gələni əsirgəməyən yüzlərlə insanın adını çəkmək mümkündür. Belə şəxslərdən biri də xeyirxah sözünün ekvivalenti olan ad kimi yaddaşımızda qalan Hacı Zeynalabdin Tağıyevdir.
Hacı Zeynalabdin Tağıyev XIX əsrin sonları, XX əsrin əvvəllərində varlanan onlarla milyonçudan biri idi. Bunu bilməyən var məgər? Yaxşı, bəs Hacını digər var-dövlət sahiblərindən nə fərqləndirirdi? Niyə filankəslər deyil, məhz onun adı
Merhabalar
Bugün sizlere fantastik kurgu Oness: Kehanetin Yankısı ile geldim.
" Her görevin bir bedeli, her karşılaşmanın bir izi vardır. Bazen sahilde başlayan bir hikaye, tüm kıtaları sarsabilir."
Lusin arkadaşları ile gittiği bir görevde sahile gider. Tenga sahilinde kayalıklara gitmek isterken tökezler. Ve o an bir yabancı elini uzatır Lion. Lusi ne olduğunu anlamadan dudaklarından öpülür adamın dudağını feci ısırır kızar ve gider. Ama bence bu burda bitmez.
Tanrıların elinde toz tanesi olarak yaratılan Orim ve Agles.
Aslında bu iki gezegenin birleşiminden sonra oluşan yer Oness.
6 ay sonra Bir davette Lusi kötülenir ve bayılır. Kalabalığın arasından koşarak kişi kimdir?
Tabiki esas adamımız Lion 6 aydır aradığı kız ellerinin arasında. Lusi ve kardeşini eve bırakan Lion duramaz ve camdan kızı izler İyi değildir.
Yok bizim kız vahşi ama adamda düzgün durmuyor.
Aslında Luis Oness gezegeninde arada kalmış neye hizmet ettiği bilinmeyen bir ruh. Lion ise o gezegende bir koruyucu.
Yağmurda Lion Lusi'ye yardım etmek için ıslanınca mecbur Lusi eve aldı çamaşırları kurutma makinesine atınca o sıra uyuya kaldı. Olayı fırsata çeviren Lion kıza sarılıp uyudu.
Sizce Lion Lusi'ye herkesin içinde mikrofonda aşkını ilan etmişmidir? Evet bencede etmiştir.
Bi kaç gün sonra bir partiye katılan Lusi'de garip haller olduğunu anlayan Lion hemen ona yardım etmek için çabalar. Sadece alkol olmadığını anlar ve mesk'e hesap sorarken herşeyi yanlış anlayan Lusi anında gider.
Lion bulamayınca en sonunda DM'ye gittiğini anlar ve basıp gider ama Malin burda olmadığını ve on gün süre olmayacağını söyler. Eğitimlere başlayan Lusi sonunda dayanamaz ve atak geçirir tekrar Ast olana kadar bu durum devam edecektir.
Bir süre sonra araları düzelen ikili bir mekana gider Lusi eskilerden
Nivîskar Husên Arif Revde Gurg'a xwe li ser sê hima avakiriye: Hebûn, teoriya Maslow ; ji bo jiyanê pêdiviyên sereke, û helbet Kurd û jiyana Kurdan.
Kesayetê sereke Barham dike jiyanekî bo malbata xwe û hebûna xwe ava bike; Dilê wî civata gurgên du pê dixele, pişta xwe dide wan, cîhwarekî ji xwere peyda dike û bi jin, herdu zarokên xwe li wir dijî. Naxwaze kes bê wê jiyana ku wî avakiriye . Bi derfetên xwe bi hewildanên xwe xwe re "memleketkî" ew lê serdar e de dijî. Behram kesayetek pir mêre; Hemû biryaran tena serê xwe digire, ne guh dide derfet û zextên wê jiyanê, ne jî şîretên derdorê û ê bavê Eyşê , heta qet guh nade Eyşê jî, "Gelo di bedêla demançeyê de, te tiving hebûya baştir nebû? Min wê demê gote te, di bedêla demançeyê de, hindek pereyê din jî deyn bike û bide tivingê, lê te guh neda min" Behram bersiva wê neda û xwe bêdeng kir.(Arif,2024,r.39) Pêdiviyên malê , taybetî ên parastinê û rêveberinê hemî tena serê xwe dike. Metleba wî weke ku minetê kesî neke.
Dema diçe mala apê xwe niftê bine, ap û jinapa wî bi dilekî geş jî wî pêşwazî dikin û xizmeta wî pêktînin. Dîsa jî dema pêdiviyên xwe rêz dike divê xwarina me têra me heye û geleke jî, tenê dibe nifta me kêm be em çirayê hil nakin û xilas. Ji bo minetê kesî neke dike niftê kar neyîne.
Serî de wek Maslow dema pêdiviyên xwe rêz dike pêşî wek Kurdekî divê "pêşî star,paşê debar" ( gotinên mezinan) " Lê ardê me heye. Birinc, savar, nîsk, nok û rûnê me heye. Şekir û çaya me heye, û ne tenê para deh rojan, belku ya herî kêm ku şekir û çay e, têra sê deh rojan jî dike. Tenê neft e ku me kêm heye û ew jî eger biqede, îcar em çirayê hil nakin û xilas" (Arif, 2024, r.8)
Eyş jî pêywira xwe tîne cî ango bermaltiyê dike: Karê xwerin û vexwerinê- kanî ciqas dur be û anîna avê zehmet be jî, ew
Cəfər Cabbarlı- “Sevil” əsəri
Bir dostumun tövsiyyəsi ilə Cəfər Cabbarlının “Sevil” pyesini oxumağa başladım. Və, çox şübhəsiz, deyə bilərəm ki, həqiqətən, ən azından, hər bir azərbaycanlı qadının oxumalı olduğu əsərdir..
“Sevil” pyesini oxuya-oxuya çox düşündüm… Hər şeydən əvvəl, Sevilin ən başda yaşadıqlarında kimdir günahkar? Yüksək cəmiyyətlərə ayaq uydurmağa çalışan Balaşın onun ən çətin anlarında yanında olan yoldaşını, onu oxutdurub bu günlərə çıxaran atasını əzib-keçməsi, çıxdığı qını bəyənməyib onu sevənlərə xəyanət eləməsi, nankorluğu idi mi təqsirkar? Yoxsa cəmiyyətin ziyalı qadınlarından sayılan Dilbərin puluna görə Balaşın ailəsini “dağıtması” mı? Yox, bu ailəni Dilbər dağıtmamışdı, bu ailəni öz nankorluğu ilə Balaş dağıtmışdı, əlindəkinin qədrini bilməmiş, öz yoldaşından utanmış, onu aşağılamış, və tərk etmişdi. Bu hekayənin təqsirkarı əsla Dilbər deyildi, xəyanəti eləyən Balaş idi.
Amma ərini ilahiləşdirən, onu həddindən artıq qiymətləndirən, öz dəyərini bilməyən, hər hərəkətini Balaşın xoşuna gəlib-gəlməyəcəyi ilə ölçən Sevil də müəyyən qədər təqsirkar idi, fikrimcə. Sevil, cəmiyyətin “yaxşı qız” adlandıraraq bəzədiyi, əslində isə qurban psixologiyalı bir obraz idi. Ərinə gərəyindən çox sitayiş edir, əri Allahın kölgəsi adlandırırdı. Öz dəyərini bilmirdi, özünə dəyər vermirdi. Elə bu səbəbdən idi başına gələnlər. Lakin, xoşbəxtlikdən, Gülüş Sevili bu qurban rolundan çəkib çıxartdı. Yeri gəldi, Sevil öz dəyərini bilməyəndə onun yerinə ətrafındakıları susdurdu:
* * *
Balaş. Edilya, siz onu adam yerinə qoymayın, o bacarmaz.
Gülüş. O, çox şeyi çoxlarından yaxşı bacarır.
(Səh. 47)
* * *
Yeri gəldi, dili iti və sərt olsa da, Sevilə dik durmalı olduğunu, bu həyatda qurbanlara yer olmadığını, başqasından dəyər gözləmədən, öz dəyərini özünün bilməli olduğunu başa saldı:
* * *
Gülüş.