Nermin Bayer
@nerminbayer
Şu ana kadar İran edebiyatından tanıdığım Hayyam ve Samed Behrengi'ye artık Sadık Hidayet de eklendi.Kitabi okumadan önce yazarın hayat hikayesini bilmek gerekiyor Yazar zengin bir ailenin çocuğu olarak yurt dışında eğitim alıyor. Fakat içsel sıkıntıları var. Iki kez intihar girişiminde bulunuyor.Üçüncüsünde henüz 48 yaşındayken Pariste havagazını açarak intihar ediyor.
Sadık Hidayet içinde yaşadığı tüm bunalımlarını bu kitaba aktarmış sanki.Kitabın ilk yarısında olay yok.Aslında var ama tamamen hayal alemi gibi. Sonrasında geçmiş ve günümüz birbirine karışıyor. Kişiler de öyle.Kitaptaki kişiler aslında aynı kişi. Bir kişiyi birden fazla karakterle anlatıyor yazar. Bu da aslında bozuk ruh halini anlatıyor. Baştan sona karamsar bir kitap.Fakat hastalığı ve ölüm korkusunu çok güzel anlatmış. Ağır basan yaşama isteğini...
Sadık Hidayet İran gibi bir ülkede ölümden sonra yaşam olması beni korkutuyor diyor.Hiçliğe inanıyor, öyle olmasını istiyor.Zaten kitabı Paris 'te yazıyor ve İran 'da satışı yasaklanıyor. Modern İran edebiyatının temsilcilerinden ve devrimci bir yazar. Kitap çok hoşuma gitmese de İran edebiyatına bir başlangıç oldu.
Reklam
Bu kitabın yazılmış en iyi bilimkurgu romanı olduğunu düşünenler var. Ben Cesur Yeni Dünya 'yı daha çok beğenmiştim. Kitabın ön sözünde "Fahrenheit 451 ,yeryüzünde tek bir kitap kalacak olsa o kitap olmaya aday."diyor. Tabi ki daha iyi kitaplar vardır fakat işlediği konu itibariyle yeryüzünde son kitap bu olursa mutlaka gizli saklı başkaları da olur zaten.
Yazar "Yaya "ve "Itfaiyeci" adında iki kısa öyküyle başlıyor kitaba.Kitapta itfaiyeciler yangınları söndürmek yerine kitap olan tüm evleri yakıyorlar.
Yazar itfaiyeyi arayıp kitap kağıdının kaç derecede yanacağını soruyor. 451 Fahrenheit yanıtını alınca kitabının adı da belirlenmiş oluyor.
Kitap 1950'lerde televizyonun insanların hayatına yeni yeni girip duvarlardaki,odalardaki kalıcı yerini almaya başladığı yıllarda yazılıyor. Ve usta bir yazar müthiş bir öngörüyle kitapların yakıldığı, kitap okuyanların suçlu olduğu,televizyonun insanları hipnotize ettiği bir dünya yaratıyor. Günümüzde bu kadar iç karartıcı görünmese bile geldiğimiz nokta çok benzer diye düşünüyorum.
Kitabi elime aldım ve bırakmadan bitirdim. Yine her zamanki Zülfü Livaneli duyarlılığını her yerinde hissedebileceğiniz bir kitap. Doğa ,doğadaki tüm canlılar ve kadın .Kadının gücü , doğanın talan edilişi,göçmenler... Kitap anlattığı konular bakımından aslında evrensel bir nitelik de taşıyor .
Kitapta Mesude'nin güçlü duruşu tam tersine Zilha'nın çaresiz güçsüzlüğü hangi toplumda dünyaya geldiysek kaderimizin baştan belirlendiğini ve bunu değiştirmenin ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Deniz ve Zilha uzun süre kalbimin köşesinde bir burukluk olarak kalacak.
George Orwel 1949 yılından günümüze bir gönderme olarak mı yazmış bu kitabı? Yazarların kafasındaki felaket senaryolarını biraz erken mi yaşamaya başlamışız?Romandaki korkunç sistemin insan üzerindeki baskısının hafifletilmiş halini yaşıyor gibiyiz.Bir tek büyük birader(ler)in adı verilmemiş.
Büyük biraderin gözü üzerimizde. Her evde bir tele ekran vardır ve düşünce polisleri bunlarla evleri izlerler. Insanlar ne zaman izlendiğini bilmez ama hep izleniyormuş gibi yaşar .Aykırı düşünen buharlaştırılır ve insanlar o kişi hiç var olmamış gibi hayatlarına devam eder.Insanlarin belleği yoktur hem bilirler hem bilmezler.Sadece neyi nasıl bilmeleri isteniyorsa önlerine o sunulur.
Kitap ütopik bir karabasan gibi fakat aynı zamanda mutlaka okunması gereken bir hazine bence. Belki insanların gerçekte yaşadıkları karabasanın farkına varıp uyanmalarını sağlar.
SAVAŞ BARIŞTIR
ÖZGÜRLÜK KÖLELİKTİR
CEHALET GÜÇTÜR
Son cümle çok önemli (!)
Otomatik PortakalEdebiyat
Otomatik Portakal gelecekteki baskıcı rejimlerin ortaya çıkardığı kötü yerleri anlatıyor. Yani bir distopya.Aslinda toplumsal bir eleştiri yapılıyor. Insanlara iyiyi ya da kötüyü seçme şansının verilmemesi,insanların bilinç-altı yöntemiyle kontrolü bir distopya olarak anlatılmış kitapta.Fakat Burgess'ın kahramanı Alex'in hiç müdahale edilmeden önce yaptığı kötülükler daha ütopik geldi bana.Çünkü çok korkunç ve normal değil...
Kitaptan daha ilginç olan yazar Antony Burgess'ın hayat hikayesi bence.Burgess'a beyin tümörü teşhisi konuluyor ve bir yıl ömrü kaldığı söyleniyor.Burgess karısının kendi ölümünden sonra rahat yaşaması için bir yılda beş tane kitap yazıyor. Otomatik Portakal da bu kitaplardan birisi ve yazarın hastalık psikolojisindeki yoğun nefretini yansıtıyor. Bir yılın sonunda Burgess 'a yanlış tanı konulduğu ve ölmeyeceği söyleniyor.
Reklam