Halka felaket zamanlarında yardım et mek gerekir; fakat halka başka zamanlarda aşın yardımlarda bulunmak onu tembe lliğe sevk etmek, onun elinden her türlü çare bulma yetisini almak olur.
Ruhları bir kez coştuğunda, eğitimli insanlar bile kendilerine hakim olmakta güçlük çekiyor.
Giyotin kurbanı kadınlar
Giyotinde yalnızca erkekler başlarını kaybetmediler. Onun öldürüp unuttuğu kadınlar da oldu, zira onlar Kraliçe Marie Antoinette kadar önemli değildiler.
İşte üç örnek:
Olympe de Gouges'un kafası, kadınların da vatandaş olduklarına inanmayı sürdürmesin diye 1793'te Fransız Devrimi tarafından uçuruldu;
Marie-Louise Giraud, Fransız ailesine karşı suç teşkil eden davranışlarda bulunmaktan, yani kürtaj yapmaktan ötürü, 1943'te Paris'te idam sehpasına yürüdü;
O sırada giyotin Münih'te bir kız öğrencinin Sophie Scholl'un kafasını, savaş ve Hitler karşıtı el ilanı dağıttığı için kesiyordu:
"Ne üzücü," demişti Sophie. "Böylesine güzel bir gün, böyle bir güneş ve ben gitmek zorundayım."
Çok değil, 230 sene önce kadınlar da insan diyenler idam ediliyordu.Edebiyat
Olympia
Fransız Devrimi'nin sembolleri dişidir: mermerden ya da bronzdan kadınlar, kudretli çıplak memeler, Frigya başlıkları, rüzgarda dalgalanan bayraklar.
Ama Devrim, İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'ni ilan etti ve devrimci militan Olympe de Gouges, Kadın ve Kadın Yurttaş Haklan Bildirgesi'ni teklif edince hapse atıldı, Devrim Mahkemesi onu yargılayıp hakkında hüküm verdi ve giyotin kafasını kesti.
İdam sehpasının dibinde Olympe sordu:
"Eğer biz kadınlar giyotin sehpasına çıkma kapasitesine sahipsek, neden halka hitap edilen kürsülere çıkamıyoruz?"
Çıkamıyorlardı. Konuşamıyorlardı, oy kullanamıyorlardı.
Konvansiyon, yani Devrimci Parlamento, bütün politik kadın derneklerini kapatmış ve kadınların erkeklerle eşit biçimde tartışmalarını yasaklamıştı.
Olympe de Gouges'un yoldaşları akıl hastanesine kapatıldılar.
Ve onun infazının hemen ardından sıra Manon Roland'a geldi.
Manon, İçişleri Bakanı'nın karısıydı, ama bu bile onu kurtaramadı. Onu doğaya aykırı bir biçimde politik etkinliklerin içinde olma eğilimi gerekçesiyle mahkum ettiler. O, ev işlerini yapmak ve cesur evlatlar yetiştirmek için yaratılmış olan kadın doğasına ihanet etmiş ve burnunu erkeklere ait olan devlet işlerine sokarak ölümcül bir küstahlık sergilemişti.
Ve giyotin bir kez daha indi.
