Günümüzde kitaplar gerçekten de yanıyor mu?Edebiyat
Fahrenheit 451 kitabı, yıllardır okumak istediğim ve bana çokça övülen bir eserdi. Eninde sonunda okuduktan sonra fikirlerim biraz karmaşık diyebilirim.
Bu kitabı dönemsel olarak değerlendirmemek epeyce yanlış olur açıkçası. Okura sunduğu distopya aslında günümüze kadar güncelliğini koruyor ve hatta yazarın kendisinin bile tahmin edemeyeceği kadar günümüz dünyası ile paralellik taşıyor.
Bu paralelliğin gerçekten tek farkı bilginin, haberin ve bilimum her ürünün kısaltılıp küçültülerek mini mini paketler haline getirilmesinin dünyadaki kitapların yakılmasıyla değil, insanların sosyal medya üzerinden bireyeselleştirilmesi ile uyutularak yapılması. Ki bazı açılardan bakınca gerçek dünyadaki durum sanki daha da korkunç.
Bradbury, tüm bunları daha televizyonun yeni yeni yaygınlaşmaya başladığı dönemde yazmış. Kitapta "aile" olarak bahsedilen ve insanların hiç görmediği, bağlantısının olmadığı, yalancı kişiliklere bağlanmasının; günümüzde sosyal medya fenomenleri ve influencerları aracılığıyla yaşanıyor olması da inanılmaz bir öngörü diyebilirim.
Kitabın bence eksik noktası bitişinin bende sönük bir iz bırakması. Hatta roman içerisinde yaşanan olaylar genel olarak insanda merak uyandıran bir senaryo çizmiyor. Guy Montag'ın hikayesi, sadece yazarın kafasında kurduğu distopyayı sunmak için bir araç olarak kalmış.
Ancak buna rağmen günümüz dünyası ile korkutucu düzeyde benzerliği ile benden 7/10 puanını alacak kadar da iyi bir kitap. Tek üzüntüm bana övüldüğü kadar akıcı ve güzel bir anlatının olmamasıydı açıkçası.
Ray Bradbury 
Fahrenheit 451
Ray Bradbury Fahrenheit 451Hakim ideolojik anlatı
“Öncelikle, kitabın bir öngörü sunduğunun farkındayım; ama sunulan öngörü resmen popüleriteye hitap ediyor. Özellikle hâkim medeniyet üzerinden yazılmış ve birçok çarpıtma dolu. Hakeza, ‘savaşları bitirdik’ derken yazarın kendi ülkesi Filistin’de insanları bombalıyor. Bu kitap, anca yeni ateistlerin ekmeğine yağ sürer ve çok yönlü bakamayan bazı kesimlerin işine yarar. Çok fazla eleştirilecek kısmı var.” Açık konuşmak gerekirse kitaba tümden müsbet yaklaşan bir insan ya ideolojik bakıyordur yada gerizekalıdır diye düşünüyorum.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Yazar, insanın biyolojik bir algoritmadan ibaret olduğu fikriyle, özgür irade ve hümanizm gibi kutsallarımızı paramparça ediyor. "Veri dini"nin (Dataism) yükselişini okurken, insanın gelecekte kendi yarattığı yapay zeka tarafından nasıl "işe yaramaz" bir sınıfa indirgenebileceğini düşünmek gerçekten tüyler ürpertici. Bu, sadece bir bilimsel öngörü kitabı değil; kendi sonumuzu nasıl kendi ellerimizle hazırladığımızı gösteren, bir o kadar da vizyoner bir manifesto. Eğer "gelecek" sizi korkutuyorsa, bu kitap o korkunun nedenini tam olarak adlandıracaktır.
Medeniyetin ve insanlığın tüm birikiminin ufacık bir virüsle nasıl bir anda un ufak olabileceğini gösteren dehşet verici, distopik bir öngörü. Jack London, her şeyini kaybetmiş bir dünyada vahşileşen insan doğasını anlatırken, bugünün modern toplumunun ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu yüzümüze çok sert çarpıyor.
"Tanrı niçin iyi insanların başına felaketler getirir?" gibi sorulara, Stoacı ölçülülükte iyi bir cevap vermiş olan Seneca'dan beğendiğim bir eserdir. Zira insan acı ile sınanır, bilenir ve güçlenir. Bana çok şey katan bu eseri okumanızı tavsiye ediyorum.
Akıp giden bu dünyada, neler kaçırıyoruz?
Bir şeyleri daha iyi görebilmek, anlayabilmek ve hatırlayabilmek için hızımızı yavaşlatmalıyız. Tam tersine, bir şeyi unutmak için hızlandığımız, kaçtığımız, harekete geçtiğimiz gibi...
Modern teknoloji ile birlikte, hayatımızda her şey hızlanmaya başladı. Araba sürerken, yürürken, bir video izlerken çarpı kaç yapıyoruz hızı? Ve niçin? Unutmak için mi? Hayatı ıskalamak için mi? Görmemek için mi? Nereye koşuyoruz?
İnsanı bu gibi sorgulamalarla başbaşa bırakan, bunu bir şatoda farklı hikayeler ve karakterler üzerinden anlatan, benim çok sevdiğim bir kitap oldu Yavaşlık. Üstelik daha o zaman bu korkunç hızlı internet çağı başlamamışken bunları yazabilmesi inanılmaz bir öngörü.