özge
@ozgeb
natura non contristatur
Wegner yakın zamanda yazdığı bir kitabın ''Öznelik Deneyimi'' bölümüne şu sözlerle başlamaktadır:
Bilinçli öznelik deneyimi, isteyerek yaptığımız davranışlarımıza bilincinde olduğumuz niyetlerimizin neden olduğu biçiminde çıkarımda bulunduğumuz zaman ortaya çıkar. Halbuki niyetin de davranışın da nedeni bilinç düzeyinde hissedilmeyen diğer zihinsel süreçlerdir.
Sayfa 49
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Wegner yaptığı araştırmalara dayanarak, öznellik algısının herhangi türden bir nedensellik algısı olarak değerlendirilebileceği sonucuna varmıştır. Örneğin bir bilardo topu yuvarlanıp bir başka topa çarptığında, ikinci topun yuvarlanmasının nedeni olarak önceki topun çarpmasını algılarız. Bu araştırmacıya göre öznelik algısı da benzer şekilde insanların akıllarından geçen düşünceleri kendi hareketlerinin nedeni olarak algılamalarıyla ortaya çıkmaktadır (s. 67). Belirli koşullar sağlandığında düşünce ile davranış arasında gerçek bir bağlantı olsa da olmasa da bu algı otomatik olarak ortaya çıkmaktadır.
Sayfa 45
Nagel ( 1974) yarasa sorusunu başlık yaptığı ünlü makalesinde, bu sorunun hiçbir zaman bilimsel yollarla çözülemeyeceğini söylemiştir.
...
Amerikalı evrim psikoloğu Pinker ( 1997) benzer şekilde, dikkat, bellek gibi zihinsel süreçlerin eninde sonunda bilimsel yöntem lerle açıklanabileceğini, ancak farkındalık anlamında bilince olanak sağlayan süreçlerin insanlar tarafından hiçbir zaman anlaşılamayacağı görüşündedir.
Bilinç sorunsalının çözümsüz olduğunu düşünenler ise, çözümsüzlüğün insan zekasının sınırlarından değil, evrenin ve maddenin doğasından kaynaklandığı görüşündedirler. Bunlara göre öznel bir deneyim olarak bilinç, diğer bütün fiziksel, biyolojik ve psikolojik olaylardan farklı bir gerçekliğe sahiptir. Evrende muhtemelen fiziksel gerçekliğin farklı boyutları bulunmakta ve bilinç, bizim bildiğimiz anlamda biliminin hiçbir zaman ulaşamayacağı bir boyutta gerçekleşmektedir. Bu yüzden bilinç hiçbir zaman fiziksel mekanizmalara indirgenemeyecektir.
Sayfa 28
David Chalmers, Bilişsel (zihinsel) süreçlerin işleyiş mekanizmalarını anlamanın görece kolay bir sorun olduğunu ve bilişsel bilimlerin kullandığı standart yöntemlerle eninde sonunda çözülebileceğini fakat, asıl meselenin, bu süreçlerin nasıl olup da bir farkındalığa dönüştüğünü açıklamak olduğunu söylemiştir.
... Chalmers'a göre, bilişsel islevleri kendi içlerinde açıklamak görece "kolay sorunlardır'', ama "asıl sorun'' öznel deneyim anlamında bilincin varlık nedenini açıklamaktır!
Sayfa 22
Herakleitos'un bize sürekli olarak kendi özel dünyamıza çekilmememiz, dışımızda bulunan ortak şeyi, yani gerçeği izlememiz gerektiğini söyleyen bütün öğütlerini aynı bakış açısından yorumlamamız gerekir:
"Düşünce, herkeste ortaktır" ... "Ortak olanı izlemeliyiz; ama insanların çoğu sanki kendilerine mahsus özel bir bilgelikleri varmış gibi yaşamaktadırlar"... "Uyanık olanların dünyası ortaktır; ama uyuyanların her biri kendi dünyalarına döner" (DK. B 113, 2, 89).
Bütün bu fragmentlerde sözü edilen ortak şeyin, bizim dışımızda bulunan bilgelik, ateşin bilgeliği olduğu kesindir. İnsan ancak nesnel olarak varolan bu bilgeliğe katılarak, ondan pay alarak bilge olabilir.
Sayfa 205
