Kitabı oxuyub bitirdim, çox bəyəndim və bu haqda fikirlərimi yazmaq istədim; çalışdım ki, bacardığım qədər qısa tutum. Prometheus filmində eşitdiyim "Cəhənnəmdə hökm sürmək, cənnətdə xidmət etməkdən yaxşıdır" sözü, məni Con Miltonun İtirilmiş Cənnət əsərinə aparan ilk addım oldu. Kitab oxumaq öncələri sıxıcı olsa da, daha sonra çox daha axıcı oldu. Əsəri bitirdiyimdə məni ən çox düşündürən mövzu, insan təbiətinin o böyük çıxmazı oldu: Məcburi bir bağlılıq, yoxsa azad iradə?
Əsərdə Şeytanın azad iradəyə yanaşması, sərhədləri öncədən çəkilmiş bir mükafat-cəza oyununa şərik olmaq deyil, o oyunun qaydalarını kökündən rədd etməkdir. Tanrı tərəfi, hər şeyin yaxşı qalması üçün mütləq bir nizamı və tabeçiliyi tələb edərkən; Şeytan, Cənnətin gətirdiyi o hazır rahatlıqdan imtina edir və başqasının yazdığı ssenaridə iradəsiz bir varlıq olmağı qəbul etmir. Bu baxımdan, kitabda təsvir olunan Şeytan obrazını Yevgeni Zamyatinin "Biz" əsərindəki I-330 xarakterinə çox bənzədirəm; hər ikisi mütləq və məcburi bir nizamın gətirdiyi "xoşbəxtlikdən" imtina edərək, fərdi azadlığın xaosunu seçən üsyankarlardır.
Adəm üzərindən qurulan azad iradə anlayışı isə tam bir ziddiyyətdir. Tanrı insana ağıl və məntiq verib onu seçimlərində sərbəst buraxdığını söyləyir; ancaq nəyin yaxşı, nəyin pis olduğuna öncədən yenə özü qərar verir. Əgər bir seçimin sonunda ağır cəzalar gözləyirsə, orada gerçək bir azadlıqdan bəhs etmək çətindir. Üstəlik, Başmələk Mikayılın Adəmə gələcəkdə nəslinin çəkəcəyi acıları göstərdiyi hissədə bu ədalətsizlik daha da dözülməz bir hal alır. Bir nəfərin səhvini hələ doğulmamış məsum nəsillərin ödəməsi hansı ədalət sisteminə uyğundur? Günahın irsi olduğu bir nizam quran güc gerçəkdən "ədalətli" sayıla bilərmi?
Miltonun bu əsəri tamamilə Xristianlığın "İlk Günah" (Original Sin)
Currently being the only reader and the first reviewer of this book is thrilling! Alright, let's start.
So, this book is literally a conspiracy theory itself.
Silas Orven is a man, a supposed time-traveller, who appeared in a private Facebook group in about 2024-2025 if I remember correctly. In that group he claimed that he came from the future to try and edit the timeline because humanity in his era of the future is having massive problems. If you can "edit" the timeline, it creates a new variable. Our current actions, if they are different, can create a new result and new future timeline. At first, people mocked him, trolled him, dismissed him completely. But when he began accurately predicting specific events, people were stunned and began taking him far more seriously. Some even started idolizing him and treating him like some kind of divine figure, even though he repeatedly said he wasn’t a prophet or anything divine and that no one should worship him. The guy became a sensation, basically.
So in 2025 he published this book and then completely disappeared. No one knows where he is. No one can identify him. His name doesn’t even show up in any global database. Some of his most devoted followers genuinely believe he went back to the future, where he came from.
I read the book, and it’s incredibly well-written. Some parts are genuinely disturbing; his descriptions of the future and the era he comes from are pretty terrifying. It's pretty dystopian. It’s impressive how he explains how time travel supposedly works, and he even touches on several taboo topics like Hitler, aliens and their origins, why they abduct humans, as well as God, the Bible, the Qur’an, who built the pyramids and why, whether humans will achieve eternal life, what happens after death, and so
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Fəriba Vəfinin "Zirzəmi quşu" (orijinal adı ilə Parandeye-man / "Mənim quşum") romanı müasir İran qadın ədəbiyyatının ən dərindən təsir edən, sakit amma sümüyə işləyən əsərlərindən biridir. Romanın bizə ötürdüyü o əsas atmosferə və mövzulara nəzər salaq:
1. Evin divarları arasındakı "Zirzəmi"
Roman adını elə-belə almayıb. Baş qəhrəman (və eyni zamanda hekayəni nəql edən adsız qadın) özünü həm fiziki, həm də mənəvi olaraq bir "zirzəmi quşu" kimi hiss edir. O, iki uşaq anası və bir kişinin həyat yoldaşıdır. Onun dünyası evin dörd divarı, bitmək bilməyən mətbəx işləri və uşaqların qayğıları ilə məhdudlaşıb. Ən pisi də odur ki, bu qəfəs ona cəmiyyət və ailə tərəfindən "xoşbəxtlik" adı altında təqdim olunub.
2. Əmir və Bitməyən Arzular
Qadının yoldaşı Əmir isə tam fərqli bir personajdır. O, reallıqdan qaçan, daim böyük layihələr, Kanadaya köçmək, zəngin olmaq xəyalları quran biridir. Əmir öz xəyallarının arxasınca qaçarkən, ailənin bütün real yükü, borcları və gündəlik stressi bu adsız qadının çiyinlərinə düşür. Əmir azadlıq axtarır, amma qadınını evə, məişətə zəncirlədiyinin fərqinə varmır.
3. Səssiz Etiraz
Bu romanı xüsusi edən şey qəhrəmanın qışqıraraq, qab-qacaq sındıraraq üsyan etməməsidir. Onun etirazı səssizdir. O, daxilən hər şeyi analiz edir, öz anasının, bacılarının həyatı ilə öz həyatını müqayisə edir və görür ki, Şərqdə qadının taleyi nəsildən-nəslə eyni ssenari ilə ötürülür: Fədakarlıq et və sus.
Kitabın əsas fəlsəfəsi bəlkə də budur: Qadın sadəcə ana və ya həyat yoldaşı olmaq üçün öz mənliyini, arzularını tamamilə yox etməlidirmi? Müəllif bizə göstərir ki, qadın özünü unudanda, o artıq sadəcə "yaşayan bir kölgəyə" çevrilir.
İlk olaraq qeyd edim ki, bütün dünyada sevilən bu müəllifin üslubunu bəyənməsəm də, problemin məndə, yoxsa müəllifdə olduğunu dəqiqləşdirmək üçün onun əsərlərini oxumağa çalışıram.
Bu kitab digərləri ilə müqayisədə oxşar psixoloji xəttə sahibdir. Müəllif kitablarında sanki insanlara pessimistlik və ağır psixoloji problemlər aşılayır.Əsər oxucuya böyük bir sual buraxır: qadının hissləri həqiqi sevgidir, yoxsa təhlükəli bir obsessiya? Məncə, buna sevgi demək çətindir. 13 yaşından etibarən bir insana bağlanıb bütün həyatını bu hiss üzərində quran bir qadının taleyi çox düşündürücüdür.
Bilinmeyen Bir Kadının MektubuStefan Zweig · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2022266,5bin okunma
Bu kitabı mən Universitetin ikinci kursunda aldım, amma sırf müəllifi haqqında məlumatı olduğumdan onun xətrinə alınan bir kitab idi. Bir kitabsevər olaraq, bu kitabı 2022-ci ildən bəri nə mövzsuna baxmış, nə də əlimə almışdım. Sanki, kitabdakı personajların taleyi kimi, kitaba qarşı içimdə qəribə bir biganəlik vardı. Kitab oxumaq həyatımın çox önəmli bir hissəsi olsa da, bu kitabı unutmuşdum. Dünən bir dostum keçiriləcək kitab klubunda bu kitabın müzakirəsi olacağını, mənimdə gəlmək istəyib-istəmədiyimi soruşdu. Məndə razılaşdım, eləcə də dünən əlimə aldığım bu kitabın dörd illik məndə olan lənətini qırdım. İnanın mənə, kitabı bir günə bitirdim və oxuduğum zaman əlimdən buraxa bilmirdim, sanki ordakı dünyada yaşayırmışam kimi, məni o qədər içinə çəkdi ki, ordakı obrazların halına ağlayır, qəhr çəkir, heyrətlənirdim. İndi isə kitabı oxuyacaq olanlar bu hissəni görməzdən gəlsinlər, yəni spoilər kimi düşünün.
Hadisələri ilk səhifələrdə anası ilə ucqar bir kənddə kasıb bir daxmada yaşayan, Nanasının (anasına belə səslənirdi) acıqlı sözləriylə, Cəlilin hər həftə evlərinə cümə günü gəlişini səbirsizliklə gözləyən intizarıyla, evlərinə arada qonaq gəlib onlara pay gətirən Bibicanıyla, Molla Feyzullahın ona öyrətdiyi biliklərlə, quran oxumasıyla kiçik dünyasının içində yaşamını sürdürən balaca Məryəmin dilindən oxuyuruq. Kitabın ilk səhifəsində görürük ki, Nanasının ona dediyi “hərami” sözünün hələ uşaq dünyasına yad olduğundan mənasını anlaya bilmir. Beləcə, o sanki gələcək həyatından xəbər verən Nanasının gözü kimi baxdığı, nənəsindən qalan qabı əlindən salıb sındırması paramparça olacaq həyatına nişan verir və hərami olduğunu ilk dəfə anasından eşidir. Həyatın ağırılı günlərini yaşayan Nanası Cəlilin evində qulluqçu işləyərkən onun qeyri-qanuni şəkildə Cəlildən hamilə
Allahın kitabını dəyərləndirmək bizə düşməz!
Allahın kitabını dəyərləndirmək bizə düşməz!
Allahın kitabını dəyərləndirmək bizə düşməz!
Allahın kitabını dəyərləndirmək bizə düşməz!
