20.yy.Avusturya (Almanca olduğu için genel olarak Alman edebiyatı da denebilir) şiirinin önde gelen isimlerinden Rilke’nin ünlü eseri “Duino Ağıtları” doğum,ölüm,insan,var oluş ve yok oluş gibi kavramlar üzerinde sembolik bir anlatıma sahip on “ağıt”tan oluşuyor.
“Melek” imgesi üzerine uzun uzun okumak,düşünmek gerek…
Rilke ile seneler önce Zarifoğlu okurken tanışmıştım. İlk okuduğum kitabı Malte Laurids Brigge’nin Notları’ydı, bazı sayfalarını hayretle ve severek okuduğumu hatırlıyorum.
Bu uzun aradan sonra on ağıttan oluşan bu şiir kitabını severek okuyacağımı düşünüyordum ancak ne yazık ki kitap çeviriye kurban gitmiş. Şiirler, çeviriyle birlikte yan yana gelmiş kelime yığına dönmüş maalesef. İyi tarafı ise, her ne kadar ben faydalanamasamda, az-çok Almanca bilenler için her sayfanın yanında şiirin orijinaline yer verilmesi olmuş.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Puan vermedi·92 syf.·
2026 407. kitabı
“ herkes ,başka pek çok kişiden kalkarak
kendisine doğru büyür.”
rilke
Yirminci yüzyılın başında henüz on üç yaşındayken ailesinden ayrılan Conxa, çocukları olmayan teyzesi ve eniştesinin yanına gönderilir. Bu küçük köyde aşkın doyumsuz nimetlerini tadacak, hayatın zorluklarını sırtlanacak ve İspanya İç Savaşı’yla birlikte yavaş yavaş parçalanan yaşamının kırık anılarını bir arada tutmaya çalışacaktır.
Katalanyali yazar
Maria Barbal, bu kısa novellasında, Pireneler’in eteğindeki bir dağ köyünden
sesleniyor bize. 
Gölgeli Şarkı
Maria Barbal, bu kısa novellasında, Pireneler’in eteğindeki bir dağ köyünden
sesleniyor bize. Gölgeli Şarkı
Genç Bir Şaire MektuplarDuygu ve Düşünce
Rainer Maria Rilke'nin, genç şair Franz Xaver Kappus’a yol göstermek amacıyla kaleme aldığı on mektuptan oluşan bu eser, okuma tempomu alışılmışın dışına çıkaran, her cümlesini sindirerek ilerlediğim kitaplardan biri oldu.
Rilke’nin sanat ve sanatçıyı tanımlarken sunduğu insani tekamül noktaları,benim için çarpıcı noktaların başında yer alıyor . En büyük sanatçının Tanrı, yaratılan en yetkin sanat eserinin ise insan olduğu düşüncesinden hareketle; bu "sanatın" en saf ve en gerçek haliyle yaşatılması gerekliliğini fazlasıyla hissettirdi(insanca yaşamak) .
Kitap, hem bir sanatçıya öğütler veriyor hem de bir insan olarak nasıl var olunması gerektiğine dair derin bir perspektif sunuyor.
Rilke’nin felsefi dokunuşunu en iyi özetleyen şu satırlar, yalnızlığın bir zayıflık değil, aksine bir büyüme alanı olduğunu vurguluyor:
"İşte bu nedenle sevgili beyefendi, yalnızlığınızı sevin ve size verdiği acılara, kulağa hoş gelen yakınmalarla katlanın. Çünkü yakınınızdakilerin size uzak olduğunu söylüyorsunuz, bu da etrafınızdaki alanın genişlemeye başladığını gösteriyor. Eğer yakınınız bile uzaksa o zaman benliğinizin genişliği yıldızlara dayanmıştır, çok büyüktür, başka hiç kimseyi dahil edemeyeceğiniz bu büyümeye sevinin ve geride kalanlara iyi davranın, onların karşısında kendinizden emin ve sakin durun, şüphelerinizle onlara eziyet etmeyin ve anlamalarının mümkün olmadığı ümidiniz veya sevginizle onları korkutmayın. Onlarla aranızda basit ve sabit bir ortak payda bulun, öyle ki siz sürekli değişseniz de onun değişmesi gerekmesin, yaşamları sizinkinden farklı olan insanları sevin, sizin güvenle yaklaştığınız yalnızlıktan korkarak yaşlanan insanlara karşı hoşgörülü olun."
Yazarın mektupları boyunca sanat, aile, sevgi, aşk ve acı gibi temel temaları "yalnızlık" ekseninde ele
Lou Andreas-Salome adını və onun Nitsşe, Rilke, Freyd kimi dahilərin həyatında necə dərin izlər qoyduğunu bu kitabı araşdırarkən öyrəndim. Müəllifin öz fəlsəfi təfəkkürünü və qadın azadlığına baxışını anlamaq üçün "Feniçka" əla bir başlanğıcdır. Cəmi 80 səhifəlik qısa bir povest olmasına baxmayaraq, arxasında böyük bir dövrün sosioloji və psixoloji yükünü daşıyır.
Kitabla bağlı ilk təəssüratım bir az enişli-yoxuşlu oldu. Açığı, ilk 15-20 səhifədə cümlələrin uzunluğu, fəlsəfi ağırlığı və o dövrün üslubuna uyğun edilən ağır tərcümə dili məni bir az yordu. Hətta bir anlıq mətni anlamaqda çətinlik çəkdiyimi hiss etdim. Lakin kitabı yarımçıq qoymayıb ortalarına doğru irəlilədikcə, yazıçının dilinə alışdım və əsər öz axıcılığını tapdı.
Gələk baş qəhrəmanımız Feniçkaya... Kitabı bitirəndə anladım ki, Feniçka cəmiyyətin idealizə etdiyi, qüsursuz və tamamilə "güclü" bir qəhrəman değil. O, sadəcə öz dövrünün qadın qəliblərindən (mütləq evlilik, ailə, cəmiyyətin gözləntiləri) kənara çıxa bilmiş, fərqli bir qadındır. Digərləri kimi olmaması onu zahirən güclü göstərsə də, daxilində hamımız kimi qorxuları, tərəddüdləri və ziddiyyətləri var. Müəllifin bu xarakteri mükəmməl deyil, məhz qorxuları ilə bərabər mübarizə aparan real bir insan kimi təsvir etməsi əsəri daha səmimi edir.
Əslində Salomenin bu əsərdə öz həyatından, xüsusilə Nitsşenin evlilik təklifini rədd edib azadlığı seçdiyi o gənclik illərindən ilhamlandığını öyrəndiyim üçün, kitabın sonundakı qərarlar və daxili çəkişmələr oxucuya daha çox təsir edir. Müəllifin real həyatı ilə əsər arasındakı bu paralellik kitabı mənim üçün daha da maraqlı etdi.
Yekun olaraq: İlk başda dili ilə sizi bir az sınağa çəksə də, fərqli olmaqla güclü olmaq arasındakı o incə cizgini görmək, bir qadının fərdi azadlıq axtarışına şahidlik
8/10
2026 41. kitabı
Nilgün Marmara’nın Daktiloya Çekilmiş Şiirler kitabı bitti. Bu kitabın yayımlanmasını vasiyet etmiş... Ne üzücü bu kadar dünyanın, ruhun farkında olanların yalnızlaşıp dünyayı terk etmesi. Oysa ne büyük bir birikimi varmış. Kitapta Isis ve Osiris mitinden, Tarkovski filmlerine; Rainer Werner Fassbinder/ Petra von Kant’tan, Hristiyan mistisizminin sembolü olan Karmelit Rahbeleri ile Azize Thérèse’e kadar daha birçok şeye değiniyor.
Tüm bu göndermelerle, satır aralarında bambaşka bir ütopyası var; üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken birçok cümle saklı. Şiirsel dilini, Rilke ile çok benzer buldum.
İyi ki geçtin dünyadan. Sevgi ve saygıyla...
Daktiloya Çekilmiş Şiirler (1977-1987) 
Nilgün Marmara
Daktiloya Çekilmiş Şiirler (1977-1987) Nilgün Marmara