SHAKESPEARE OKUMALARI
ATAOL BEHRAMOĞLU
Ataol Behramoğlu, edebiyat tarihinin en büyük isimlerinden biri olarak kabul edilen Shakespeare hakkında pek çok yazı kaleme alınmış olmasına rağmen, onun oyunlarının dil ve anlatım özelliklerini, kurgu içindeki serbest çağrışımlarıyla birlikte ele almak istemiştir. Bu eserinde temel amacı, Shakespeare’in oyunlarının yalnızca tiyatro kurgusu üzerinden değil, içerdiği düşünsel sorunlar, şairliği ve bir düşünür olarak ortaya koyduğu metaforlar ve özdeyişler üzerinden de değerlendirmektir.
2017 ve 2021 yılları arasında çeşitli dergilerde yayımlanan 20 yazının bir araya getirilmesiyle oluşan bu kitap, Shakespeare üzerine ezbere dayalı yorumlardan uzaklaşmayı amaçlar. Behramoğlu, Shakespeare’in oyun yazarlığını mümkün olduğunca içselleştirerek kendi kişisel izlenimlerini, sorularını, beğenilerini ve eleştirilerini okuyucuyla paylaşır.
Behramoğlu, Shakespeare’in Hamlet oyunu için her yerde rastlanabilecek bir trajedinin, büyük ustalıkla işlenerek benzersiz bir esere dönüştürüldüğünü söyler. Shakespeare’in eserleri ne zaman okunursa okunsun farklı şekillerde idrak edilip yeniden değerlendirilebilir. Tekrar okuma isteği uyandırmasının sebebi ise kurgusundaki özgürlük ve akıcılıktır. Shakespeare dili yalın ama güçlü bir kılıç gibi kullanır; olay örgüsü okuru içine çeker ve kişi kendisini adeta oyundaki kahramanlardan biri gibi hisseder.
Macbeth üzerine yaptığı değerlendirmelerde Behramoğlu, Shakespeare’in kadınlara karşı ön yargılı olduğu yönündeki düşüncelerden bahseder. Metinde pek çok yerde erkek karakterlerin yüceltildiğini, Lady Macbeth’in kişiliği övülürken bile kullanılan dilde sert ve zehirli bir taraf bulunduğunu ifade eder.
Romeo ve Juliet oyununun Shakespeare’in ilk dönem eserlerinden biri olduğunu ve sanki biraz aceleyle
Ölümden Güçlü Bir SevdaAlıntı
Eseri okurken, aşkın ne kadar güçlü bir duygu olduğunu görürken aynı zamanda düşünmeden verilen kararların ve iletişimsizliğin nelere mal olabileceğini de fark ediyoruz. Shakespeare’in yüzyıllar önce kaleme aldığı bu hikâye, insan doğasına dair anlattıklarıyla bugün bile güncelliğini koruyor.
Her ne kadar sonunu bilerek başlamış olsam da karakterlerin yaşadığı çaresizlik beni derinden etkiledi. Özellikle Juliet’in cesareti ve sevdiği insan uğruna verdiği mücadele, eserin en çarpıcı yönlerinden biriydi.
Aşkın, nefretin ve kaderin iç içe geçtiği bu klasik; yalnızca romantik bir hikâye arayanlara değil, insan ilişkileri üzerine düşünmek isteyen herkese tavsiye edebileceğim bir eser. Bazı kitaplar okunur ve unutulur, bazıları ise yüzyıllar boyunca konuşulmaya devam eder. Romeo ve Juliet kesinlikle ikinci gruba giriyor.
“Çünkü hiçbir öykü, Juliet ile Romeo’nunkinden daha acıklı değildir.”
Bu cümle, kitabın bıraktığı etkiyi tek başına özetlemeye yetiyor.
Reklam
Romeo ve Juliet, Verona'nın birbirine düşman iki köklü ailesi olan Capulet ve Montague'lerin çocukları arasındaki imkansız ve tutkulu aşkı anlatır. Shakespeare'in bu ölümsüz trajedisi, genç aşıkların kaderin ve toplumsal nefretin kıskacında ölüme sürüklenişini lirik bir dille gözler önüne serer.
Esselamu aleyküm kardeşlerim, abi ve ablalarım..
Kitap Wıllıam Shakespeare'in kitaplarından biri yani Romeo ve Juliet kitabının yazarı ile aynı kişi yani ikisi de tiyatro kitabı bir tiyatroyu kendi zihninizle canlandırıyorsunuz gibi ama bazen sanki tiyatro değilmiş de gerçekten o zamanda yaşıyormuş ve olanlara şahit oluyormuşsun gibi bir hisse kapılıyor insan.. Bir Saray macerası okuyup görelim bu saray içerisinde neler oluyor olanlar nasıl son buluyor.. başta biraz sıkıcı gelsede akıcı bir kitap.
Vesselam
Politik Yükselişin Kaçnılmaz Bir Trajedisi: Macbeth
Oyun çok güzel bir açılış yapıyor. "Kişiler" bölümündeki uzun mu uzun liste gözünüzü korkutmasın; bu eser gayet kolay okunuyor. Kitabın başında Sabahattin Eyüboğlu tarafından yazılmış tiyatro ve Shakespeare tarihine değinen bölümü kesinlikle es geçmeyiniz. Önsözü spoiler barındırabileceğini düşündüğümden atlamıştım. Bu incelemeyi yazarken de okumadım, çünkü uzun bir önsöz (yanılmıyorsam otuz sayfa). O yüzden sizlere de önerim önsözü atlayıp, kitabı bitirince okumanız olur.
Oyun boyunca en çok hoşuma giden şey, özellikle Macbeth'e söylenen her şeyin çok önemli olması oldu. Uyaklara ve Shakespeare'in ince şiirselliğine zaten diyecek söz yok; hangi eserini okursanız okuyun diyalogları çok keyiflidir.
Kitaptan bir puan kırma sebebim ise şudur: Bu oyun en nihayetinde bir tragedya, lâkin oyunun tragedya olmasını sağlayan unsur oldu bittiye getirilmiş gibi. Kitabın gizini bozmamak adına bu şekilde üstünü örterek anlattım. Ayrıca benim için pek sorun olmasa da eseri devrine göre değerlendirmelisiniz, çünkü bu dört yüz yirmi yıl önce kaleme alınmış bir oyun.
Sonuç olarak benim gibi, Romeo ve Juliet'ten sonra Shakespeare'den okuduğunuz ikinci eser olacaksa hiç kaçırmayınız. İkisi de Shakespeare'in ustaca ellerinden çıkmış iki tragedya fakat trajedilerini bambaşka tema ve değerlerle işliyorlar. Hırs, doyumsuzluk ve politika unsurlarını daima romantizm unsurlarına tercih edeceğimden olsa gerek; benim muhayyilemde Macbeth, kendine Romeo ve Juliet'ten çok daha sağlam bir yer edindi.
“Ah, zavallı kurbanları düşmanlığımızın”1000Kitap
*Spoiler
CAPULET
Gel kardeşim, Montague, bana elini ver.
Kızımın mirası bu, fazlasını isteyemem.
MONTAGUE
Ama fazlasını verebilirim ben sana!
Kızının heykelini dikeceğim som altından,
Verona bu adla bilindiği sürece,
Daha üstün bir heykel dikilmeyecek
Vefalı ve sadık Juliet’inkinden.
CAPULET
Aynı ihtişamla Romeo da duracak karısının yanında;
Ah, zavallı kurbanları düşmanlığımızın.
Büyüklerin düşmanlığının bedelini çocukları ödüyor ama çocuklar da nasıl aceleci. Rahip boşuna “Şiddetle başlayan hazlar, şiddetle son bulurlar, ölümleri olur zaferleri” demiyor. Yaşamları o cümleyle mühürlenmiş aslında..
Kitabı 2. kez okuyuşum, ilk okuyuşumda bu kadar içselleştirmemiştim açıkçası ancak bu sefer daha bir hoşuma gitti. Ara ara kafa dinlemek için okunabilecek kitaplar arasında artık benim için.
Reklam
Reklam