Orwell’da İnfazın Anatomisi: Bir İdamİnceleme
Orwell’da İnfazın Anatomisi: Bir İdam
Etin ve Demirin Çatışması: George Orwell’ın "Bir İdam" Eserinde Mikro Gözlemler ve Sistematik Vahşet
George Orwell, modern edebiyatın sadece siyasi bir figürü değil, aynı zamanda insan davranışlarının, toplumsal riyakarlıkların ve anlık kırılmaların en büyük mikroskopik gözlemcisidir. Onun "Bir İdam" isimli o kısa ama yoğun denemesi, bir infazın öyküsü olmanın çok ötesinde, devlet denilen o devasa aygıtın insan denilen o kırılgan organizmayı nasıl yavaş yavaş öğüttüğünü anlatan dehşet verici bir tanıklıktır. Bu eseri alelade bir okumayla geçiştirmek, metnin kılcal damarlarına sızan o müthiş insanlık dramını ıskalamak demektir. Nitelikli bir okur için bu metin, her bir satırında, her bir nesne tasvirinde insana ve sisteme dair derin kehanetler barındıran bir laboratuvardır.
Metnin açılışındaki o boğucu atmosfer tasarımı, aslında hikayenin en büyük gizli kahramanıdır. Burma’nın o nemli, sarı bir süzgeç kağıdından sızan ışığı anımsatan kasvetli sabahı, sadece fiziki bir hava durumunu betimlemez. Bu sarı ve solgun ışık, infazı gerçekleştiren sömürgeci zihniyetin, gardiyanların ve hatta bizzat hapishane müdürünün tinsel hastalıklarının, içsel çürümelerinin de görsel bir dışavurumudur. Orwell, mekânı öyle bir loşlukla ve soğuklukla inşa eder ki, okur daha ilk paragraflardan itibaren orada adaletin ya da hukukun değil, mekanik bir intikamın ve bürokratik bir rutinin işlediğini hisseder. Hücrelerin vahşi hayvan kafeslerine benzetilmesi ise, sistemin mahkumu fiziksel olarak yok etmeden çok önce, onu zihinsel ve mekânsal olarak "insanlıktan çıkarma" politikasının ilk adımıdır. Karşımızdaki Hintli mahkum isimsizdir, sessizdir; çünkü sistem onun geçmişini, kimliğini ve insanlığını elinden almış, onu sadece infaz listesinde üzeri
Ehline düşmeyen her şey ziyan olur. /790. İnceleme
Bilir misiniz kaşıkçı elmasının hikâyesini?
17. yüzyıl… Bir kâğıt toplayıcısı çöplükte bulur elması, anlamaz tabii değerini, gider bir kaşık ustasına üç kaşık karşılığında satar, kaşık ustası durur mu? O da hemen birkaç akçe karşılığında doğru bir kuyumcuya… Hepsi kendine göre kârlı bir iş yapmıştır. Hiçbiri bilmez elindeki elmasın değerini, geçip gittiğinde, yitip bittiğinde bile. “O yüzden ki elmaslar sultanlar içindir evlat! Çöplükte bulduğunu üç kaşığa değişen zavallı elmasın değerini biliyor olsaydı…”
“Taht ki bahttır, kime nasip olacağı belli olmaz. Aşk ki tahttır, kime tac giydirir bilinmez.”
Takvimler 1826 yılının sonbaharını gösteriyor,
Tahtta ülkeyi tek başına ayakta tutmaya çalışan Sultan 2. Mahmut!
Zaman, mutsuz insanlar zamanı… Osmanlı’nın görkemli günlerinden eser kalmamış, ayak bastığı yeri titreten devlet şimdi kendi içinde dahi zor zamanlar geçirmekte, Mora ayaklanmış, yıllarca bir arada, kardeşçe yaşayan insanlar başlamış Türkleri katletmeye… “Filik-i Eterya canileri Mizistre’de Türkleri kırıyorlarmış diye duyup imdada gittiydim. Meğer buradaki yandaşları fırsat kollarmış, yokluğumdan istifade evimi basmış. Geldiğimde ikisinin de deşilmiş cesetleri kokmak üzereydi.” Tarihin unuttuğu bir soykırım, akıl almaz zulümler, tecavüzler…
“Masalları artık değiştirmek lazım dostum, ormanın sultanı aslan değil tilki olmalı.”
“Gelmiş geçmiş en iyi günlerdi, gelmiş geçmiş en kötü günlerdi,” diye başlıyor 
Charles Dickens 
İki Şehrin Hikâyesi’ne, “Hem bilgelik çağıydı hem ahmaklık, hem inancın devriydi hem şüpheciliğin…” Tam da öyle zamanlar… Bir soygun planlanıyor, sarayın en değerli mücevherini çalmak için! Sarayın en iyi korunan odasından en değerli mücevheri, kaşıkçı elmasını çalmak! Kim yapabilir bunu? Zindan Şeyhi Müderris Ubeydullah Ağa, namı diğer Aslan, arastada
Charles Dickens İki Şehrin Hikâyesi’ne, “Hem bilgelik çağıydı hem ahmaklık, hem inancın devriydi hem şüpheciliğin…” Tam da öyle zamanlar… Bir soygun planlanıyor, sarayın en değerli mücevherini çalmak için! Sarayın en iyi korunan odasından en değerli mücevheri, kaşıkçı elmasını çalmak! Kim yapabilir bunu? Zindan Şeyhi Müderris Ubeydullah Ağa, namı diğer Aslan, arastada
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
"YORGUN SAVAŞÇI"
"Doktor insanların satranç taşları karşısında derin derin düşünceye dalmalarını sevmiyor, buna “Tıkanık düşünme” diyordu. “Satrançta insan düşünme idmanı bile yapamaz. En büyük silahımız olan düşünme gücünün asıl işi, gerçeği bulmak, anlamak, değiştirmektir. Satrançta düşünmenin bu çeşidinden kaçarız. Onu boşa çalıştırarak, kısa bir zaman için olsa da iyice yorar, asıl ödevinden uzakta tutarız. Kaytarmanın en korkuncu, bir kuvveti, asıl işinin üstünde gibi göstererek, onu boşa çalıştırmaktır. Bunun en açık örneği de satranç.”
Tarih okumak, bir Türk ferdi için sadece bir tercih değil, aynı zamanda bir sorumluluk ve zorunluluktur. Yaşadığımız zamanı, içinde bulunduğumuz coğrafyayı tanımak ve doğru yorumlamak istiyorsak, tarihe kulak vermek zorundayız. Kemal Tahir’in “Memleketin en kötü günlerinde düşmanlar iyice içeri doldukları sırada, başından beri politikaya karışmamış, orta rütbede, dövüşken Türk subayının, ordusuz kalma dramını anlatmak istedim” sözleriyle özetlediği Yorgun Savaşçı, edebiyatımızın en çarpıcı romanlarından biri. 1965’ten bugüne okunan, tartışılan ve ilham veren eser, aslında hepimize tanıdık bir hikâye anlatıyor: Yenilgiden sonra ayağa kalkmanın, ordusuz kalmış bir askerin içindeki mücadeleyi yeniden ateşlemenin hikâyesi. Esir Şehrin İnsanları serisinin önemli bir halkası. Bu kez merkezde, seriden tanıdığımız Cehennem Topçu Cemil var. Ama bu kitapta o artık baş karakterdir. Kemal Tahir, âdeta bir yan karakteri alıp onun sırtına bir milletin kaderini yükler. Ve Cemil bu yükü hakkıyla taşır. Onu bambaşka bir ışıkta görmemizi sağlıyor.
Romanın geçtiği dönem çok çetrefilli. İttihat ve Terakki’ciler, Birinci Dünya Savaşı’na girilmesinden ve Enver Paşa yanlısı politikalarından sorumlu tutuldukları için köşe bucak saklanmaktadır. Halkın
Hammurabi Kanunları – Kitap Özeti1000Kitap
Hammurabi Kanunları, MÖ 18. yüzyılda Babil Kralı Hammurabi tarafından hazırlanmış, insanlık tarihinin ilk yazılı hukuk sistemlerinden biridir.
Yaklaşık 282 maddeden oluşur ve siyah bazalt bir taş sütuna kazınmıştır.
Bu yönüyle, hukuk tarihinde ilk kez “herkesin okuyabileceği bir yasa” fikrini ortaya koyar.
Kitabın ana amacı, Hammurabi’nin kendi sözleriyle:
“Güçlü olanın zayıfı ezmesini önlemek ve ülkede adaleti egemen kılmaktır.”
Bu nedenle kanunlar yalnızca cezalandırma değil, toplumsal düzen kurma amacını taşır.
⸻
1. Hukuk Anlayışı
Hammurabi’ye göre adalet, tanrıların değil, insanların düzeni içindir.
Kanunlar keyfi değil; önceden yazılı ve sabittir.
Böylece kimsenin yöneticinin iki dudağı arasında ezilmesi engellenir.
Bu sistem, bugünkü hukuk devleti fikrinin atasıdır.
⸻
2. Ceza Sistemi
Kanunlar “kısasa kısas” ilkesine dayanır:
Göze göz, dişe diş.
Ancak bu mutlak değildir.
Cezalar kişinin toplumdaki konumuna göre değişir:
Puan vermedi
fransa ve yamyamlık ;
avrupa tarihine bakildiginda insan eti yemenin oldukça yaygin oldugu görülür. max kemmerich, haçlılar'dan çok daha önceleri galyalilar'in insan eti yediklerini hieronymus'tan nakletmektedir
tarihçi charles seignobos söyle anlatir:
"1026 yilinda uzun süren yagmurlardan sonra büyük kithk ya-sandi. zaten fakir olan halk perisan oldu. açhktan o kadar çok insan öldü ki, ancak toplu mezarlara gömülebildi. aç kimseler mezarlar açip ölüleri yiyordu. bazilani yoldan geçenleri yakalyor, bazilan da çocuklari yumurta, elma vs. vermekle kandirip kaçinyorlardi."
"adamin biri burgonya bölgesindeki tournus pazarina pismis insan eti götürmeye kalkinca yakalandi ve oracikta yakildi. adami gömdüler. o aksam ölüsünü biri çıkarıp yerken yakalandi, o da yakildi.
tournos un 20 km civarinda macon civarinda münzevi bir kilise vardi. arasira ziyaret için gidilirdi. kiliseye yakin bir kulübede yasamaya baglayan biri, yakaladigini bu kulübede öldürüp parçali-yormus. günün birinde dinlenmek icin içeri giren bir yolcu etraftaki insan parçalarmi görlince macon'a gidip ihbar eder. yapilan aras-tirmada 48 kisinin artign bulunur. herif, macon'a getrilip yakılır.
ingiltere
ortaçag avrupasi'nda kıtlık ve açlık çok sık görünürdü. genellikle kötü tarim sartlarina ilaveten yöneticilerin vicdansızlığı, açlıkla birlikte ölümcül hastalıkların yayilmasina sebep oluyordu. öyle ki, 1348 ve 1375 yılları arasinda ingiltere'de ortalama yasam süresi sadece 17-18 idi.
tarihin bu döneminde britanya adasinda yaklasik 95 açlık tespit edilmistir. 1310-1330 yillan arasinda peş peşe yasanan kötü hava sartlari yüzünden 1315'te yiyecek fiyatları patlama yapar. büyük bir açlik başlar. 1317'ye gelindiginde her hafta binlerce insan ölür.
açlik sirasinda toplumsal kurallar birbirine girer. çocuklann büyük
Yazarın oluşturmayı amaçladığı ideal bir devlet vardır. Bu devlet erdem devleti olmakla birlikte Diriliş Neslinin Amentüsü kitabında bu devletin görevleri, gereksinimleri, Diriliş erlerinin görevleri ve sorumlulukları, bu devletin nasıl oluşturulacağı gibi unsurlara yer verilmiş. Yine Sezai Karakoç’a göre İslam ülkelerinde yeni bir nesil gelmektedir ki bu Diriliş Neslidir. Bu nesil ilk olarak inanç ve davranışının genel çerçevesini çizecektir. Sezai Karakoç’un Diriliş Neslinin Amentüsü kitabında amaçladığı şey de bunun bir denemesini gerçekleştirmektir.
Bu devlet her şeyden önce bir İslam ideası devletidir. Bu devlette her şeyden önce temel idea, erdemdir.
Diriliş erinin görevi, yeni bir insan ve toplum psikolojisi oluşturmak için amansız kültür savaşının öncüsü olmaktır. Müslüman/inanmış kişi, çağdaş olmalıdır. Bu çağdaşlıktan kasıt ise Müslümanın geçmişteki İslam medeniyetine hayranlık duymasıyla yetinmeyip onu bugün de gerçekleştirmeyi görev edinmesidir.
Müslümanlığın eksiksiz bir şekilde gerçekleşmesi için de insan ilk önce kendi içinde Müslüman olmalı, sonra bunu toplumsal alanda yaşamalıdır. Sonra da psikolojik ve toplumsal muhtevaya tarih şuurunu da eklemelidir. Günümüzde en büyük savaş, insanın iç dünyasında gerçekleşmektedir.
Yahudiler tarihi Hz Musa ile, Hıristiyanlık Hz İsa ile hakikati başlatıp hakikatin bütününü göremezken bu sistemde hakikat ilk insanla başlar. Diriliş ise, uğurlu, iyilikçi topluluğu gerçekleştirme yoludur. Anarşizm, terörizm, kapitalizm, komünizm, nihilizm gibi akımlar bu sistemde yer bulamaz.
Hakikate erme ve bu erişi koruma bakımından sürekli bir özeleştiridir diriliş neslinin amentüsü. Bu amentü, Tanrı’nın varlığına ve dayalı, gücünü ve mantığını vahiyden, Tanrı’nın sözünden alan bir diyalektiktir. Bu amentü aynı zamanda diriliş
