Sanat gerektiğinde toplum içindir!
Selamlar millett!! Bu kez de saf gerçeklikle karşınızdayım. İkinci kitap okuma etkinliğimizde bu kitabı okuduk ve diyorum ki iyi ki okumuşum... Bitmesin diye okumaya kıyamadığım, okulda bile ders çalışmam gereken yerde bir saat aralıksız okuduğum ve uğruna arkadaşlarımdan asosyal damgası yediğim, birçok insan müsveddesinden daha fazla saygıyı hak eden saygıdeğer kitap...
Kitaba geçmeden yazar hakkında birkaç şey söylemek istiyorum. Asıl adı Aleksey Maksimoviç Peşkov iken takma ad olarak Gorki'yi kullanmaya başlamış ve bu kelimenin anlamı ne biliyor musunuz? "Acı." On bir yaşında yetim kalmış ve anneannesi tarafından büyütülmüş. 1880'de on iki yaşındayken evden kaçmış. Aralık 1887'de ise bir intihar girişiminde bulunmuş. Daha sonra beş yıl boyunca Rus İmparatorluğu'nu yürüyerek dolaşmış. Hayatı boyunca birçok kez hapse girmiş ve sürgün edilmiş. Acaba neden?.. Bu kitabını da 1906'da sürgünde yazmış.
Şimdi gelelim Gorki'nin en büyük başarısızlıklarından biri olarak gördüğü kitaba. Dil ve anlatımından başlamak gerekirse hani o bildiğimiz uzun, sıkıcı ve bitmek bilmeyen Rus betimlemeleri vardır ya, onlar bu kitapta yok. Hatta o kadar akıcı ve çekici bir dili var ki daha ilk on sayfadan kitabın atmosferi sizi sarıp sarmalıyor. Kitabı okumak için çaba harcamanıza gerek kalmıyor, kendiliğinden akıp gidiyor. Ki bu da bence çok nadir kitapta vardır.
Artık yavaştan içine girelim kitabın ama baştan söyleyeyim, bir kere girdiğinizde bir daha çıkamıyorsunuz. Konusundan kısaca bahsedecek olursak fabrikada çalışan bir genç olan Pavel'in aklını kullanıp bir şeylerin yanlış ve adaletsiz olduğunu fark etmesi, anasının ise başlarda onun bu halinden dolayı başına bir şeyler gelir korkusu yaşaması ancak daha sonra gerçekleri onun da görmesi sonucu oğluna ve arkadaşlarına aktif olarak
-Adaletin gölgesinde, kendini ve dünyayı anlamaya çalışan bir kadının yolculuğu.
Roman, bireysel özgürlük ve toplumsal adalet mücadelesini anlatan güçlü bir hikâye. Kitap, özellikle siyahi toplumun hak mücadelesine odaklanıyor ve 1960’ların Amerika’sında geçen bir dönüşüm hikâyesi sunuyor. Başkarakter Meridian, sivil haklar hareketinin içinde kendi yolunu ararken, içsel çatışmalar ve toplumun baskılarıyla yüzleşiyor. Kitabın temposu başlarda biraz ağır ilerlese de, hikâye derinleştikçe anlam kazanıyor. Feminist bir manifesto olmaktan çok, sistematik baskıya maruz kalan bir halkın sesi olmayı amaçlıyor.
***
Hepsini izleme fırsatım olmadı fakat araştırdığım kitabın havasına uygun filmler;
The Color Purple (Mor Yıllar)
Hidden Figures (Gizli Sayılar)
Selma
***
Okurken dinlenebilecek şarkılar;
Yasemin Mori – Aslında Bir Konu Var
Jehan Barbur – Gidersen
Şanışer & Sokrat St – Kahve
Strange Fruit – Billie Holiday
A Change Is Gonna Come – Sam Cooke
A Woman’s Worth – Alicia Keys
Ain’t Got No, I Got Life – Nina Simone
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
çöp plaza serisi için ortak yorum
Bir çocuk kitabı olduğu düşüncesiyle ve tudem den çıkmış olmasına güvenerek aldık bu kitabı. Fakat bambaşka bir sürprizle karşılaştık.
Oğlum kitabı eline alıp biraz okuduktan sonra hemen bıraktı. Bir sorun olduğu belliydi. Ben de ziyan olmasın diye geceleri çocuğa okuyayım diye başladım kitaba.
Fakat ilk başta fakirle zenginin mücadelesini anlatarak başlayan kitap sonrasında çocuklara pek uygun olmayan bir toplumsal çözümlemeye doğru dönüştü.
Sonra kitabın bazı yerlerinde sol görüş prpopogandası kokan che guavera alıntıları, şanışer ile norm ender reklamı gibi irite eden ayrıntılar çarptı gözüme
Şimdi gelelim bu yazıyı neden yazdığıma. Bu kitap bence tüm yetişkinlerin okuması için güzel ve etkileyici fakat çocuklar için uygunsuz. Çocuk kitabının içine çaktırmadan siyasi propaganda serpiştirmek ne ahlaki ne de mantıklı
Yarın bir gün sol görüşlü devrimci çocuklar büyüsün kafasının da çok sağlıklı olduğunu düşünmüyorum. Çocuk kitabı yaratıcılığı harekete geçirmeli, siyasi görüşleri değil.
Bir yetişkin olarak kitabı çok beğendiğimi söylemeliyim fakat bir çocuk için bu konular hem ağır hem de aşırı. Evet toplumdaki eşitsizlikleri elbette çocuklarımıza göstermeliyiz ama bunun yolu Uğur Dündar ın arenası gibi bir eser okumak değil. Daha masumane, daha çocuksu yolları var bunun.
Toparlayacak olursak eğer bu kitabın yaş grubunu 13 yaş ve üstü olarak belirlersek kitap güzel diyebilirim. Fakat 9 yaş ve üstü için yazıldıysa bir sorun var. Özetle benim eleştirim bu kitabın içeriğine değil hangi yaş grubuna sunulduğuna.
Ve son söz olarak şunu bir kez daha vurgulamak istiyorum, eğer kitabı yetişkinlere yönelik yazmadıysanız içine siyasi umut tohumları atmayın lütfen. Çocukların tertemiz hayal dünyalarını siyasetle kirletmek gerçekten çok kötü bir fikir
Şanışer'in şarkısının yorumlarında görmüş arkadaşım Otomatik Portakal'ı. Kitabın adı çekti beni kendine. Merak ettim acaba içeriği ne? Sonunda okudum. Romanda gençliğimiz gençlerimiz var.Bu gençler suça meyilli gençler. Hükümette bu gençleri işledikleri suçlardan uzaklaştırmak istiyor. Bazı bilimsel yöntemlerle suç işlememesi için koşulluyorlar. Ama bu yöntemleri içlerindeki suç isteme isteğini söküp atamıyor. Açıkçası yazarı tam anlayamadım. Ama okunabilecek bir kitap özellikle de suç işleme oranının hat safhada olduğu günümüzde .
10/10
2020 55. kitabı
"Kitabı okumayan eksik kalıyor, okuyan yaşamını sorguluyor."
Abartmıyorum çünkü kitap tam da bunun üzerine, hayatın anlamı üzerine yazılmış. Dili "o malum şahsa anlatır gibi" son derece akıcı, anlaşılır ve yalın olmakla beraber kitap tam bir bibliyoterapi* eseri. :)
*Bibliyoterapi, çok kısa bir tanımla, kitapla tedavi anlamına gelmektedir.
Victor Frankl, önce toplama kampında yaşadıklarını, ardından bu yaşantılar üzerinden Logoterapi'yi anlatıyor. Logo= anlam demektir.
"Hayattan ne bekliyorsunuz?" Boş verin bu anlamsız soruyu. Onunla bir yere varamazsınız.
"Hayat benden ne bekliyor?" Hah! İşte bu soruyla hayatınızın anlamını sorgulayıp bulabilirsiniz. Frankl'a göre bunu 3 şekilde başarmak mümkün. Bunları zaten alıntılarımda sunmuştum, yazmayacağım buraya.
Kendimden örnek vermem gerekirse, hayatın anlamını bulmaya, kendini gerçekleştirmeye yönelik bu 3 şeklin/yolun 3'ünü de 22 yıllık hayatıma sığdırmışım, detaya gerek yok, dostlarım biliyor zaten.
Şanışer'in müthiş şarkısının şu sözü geliyor aklıma: "Anlamlı bir ölüme anlamsız kaç yaşam sığar?" :)
BEN BU DÜNYADA YAŞADIM, demek istiyorsa bir insan, derhal anlamını keşfetmelidir.
Kesinlikle tavsiye ediyorum.
#4 Otomatik Portakal İncelemem
Anthony Burgess ile ilk defa bu kitap ile tanıştım. İçeriği hakkında az, çok bilgi sahibi olduğum bir kitaptı, kitabın isminden önce içerisinde kullanılan Ludovico yöntemini duyup öğrenmiştim. Şanışer ve iki albümü sağolsun. Tekniği öğrendiğim zaman içimde kitaba dair bir merak oluştu yaklaşık yarım sene sonra da kitabı okuma fırsatı buldum.
Kitap birçok suç işlemiş ve işleyen azılı bir suçlu üzerinden ilerliyor, üç kankası ile birlikte yapmadıkları, işlemedikleri suç kalmıyor. Kitabı okudukça herhalde bundan başka suç işlemezler diyerek okumuştum başlarını. Sonrasında olacaklardan az çok haberdardım. Sadece nasıl uygulanacağı ve nasıl sonuçlanacağını merak ediyordum. Okumaya devam ettikçe daha da ilginçleşti kitap.
Kitap akıcı bir şekilde ilerliyor. Okumaya başladığınızda kendinizi kaptırıp gidiyorsunuz. Kitabın ana karakteri sanki siz yanındaymış gibi anlatırken arada birde kardeşim diyerek okuyucuya hitap etmesi daha da sürükleyici hale getiriyor.
Kitabı tavsiye eder miyim? Sorusuna cevap vermek biraz zor. Eğer argo küfür ve şiddet bolca bulunduğu için bu tarz içerikler den rahatsız oluyorsanız tavsiye edebileceğim bir kitap değil, fakat bu tarz olayların sorun olmayacağını düşünüyorsanız kesinlikle okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum.