Tarihi determinizmaya göre, "Napoleon Bonaparte gelmeseydi ", diyemeyeceğimiz gibi "Mustafa Kemal olmasaydı " da, diyemeyiz. O mutlaka gelecekti, bu mutlaka olacaktı. Amma, belki, Bonaparte Korsika'dan çıkmayacaktı; belki, Mustafa Kemal'in doğduğu yer Selanik olmayacaktı. Fakat, bunların yerine, mutlaka, aynı evsafta bir adam, Fransa veya Türkiye'nin herhangi bir yerinden gelecekti. Zira, bu nevi insanlar, milletlerin teşelıhus etmiş iradeleridir.