İslam Budizm sentezi
Seyyahımız Singapur’a çıkar çıkmaz yine garip bir manzara ile karşılaşıyor. Caminin avlusunda ibadet zamanını ilân eden muazzam bir gong. Bu gongu yalnız ezan zamanında değil, sevap olur kanaatiyle arasıra önüne gelen de çaldığı için pek karışık bir hal alıyor.
Yetmiş çeşit milletten insanın hep birden eğlendiği bu birkaç yüz metre uzunluğundaki cadde, kendi tevekkülünün ve ıstırabının gecesine kapanmış eski İstanbul'un yanı başında bugünün ekzotik romanlarında hikâyesini okuduğumuz bir nevi Şanghay veya Singapur gibi asıl maddesine çok derinden yabancı, haşin, köksüz ve gürültülü parlıyordu. Fakat İstanbul'un neresi eğlenmiyordu? Üsküdar iskelesinin hüzünlü manzarası birdenbire bir şehrâyin olmuş, Kadıköy, iskeleden başlayan bir yığın eğlence yeri ve barla dolmuştu. Mühürdar Bahçesi, -o zamanlar Moda, bugünkü gibi parlamamıştı çalgısıyla, eğlencesiyle İstanbul'un en uzak yerlerinden müşteri çekiyordu.
Sayfa 242 - Dergah Yayınları 16. Baskı Eylül 2016
SİNGAPUR
Valideme selam! Muhtaçtır bana hem Doğu hem Batı, Yoksa zayi olur bunca teçhizat, varamadan uzaklara.
Vardır ya âlemin en görkemli ikinci ticaret hattı, Bir açar bir kaparım, tamamen kalmış bana.
“Her millet ve memlekette olduğu gibi Singapur cemaat-i İslâmiyesi müteberânı miyânesinde ve çekememezlikten mütehassıl adâvet, rekabet, dâiye-i tefevvuk mevcut ve câridir”
Suç unsurları, toplumların oluşturduğu kadar geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Spartalılar çok şişman oldukları için kırbaç cezasına çarptırılabilirdi. Roma'da 25 yaşına kadar evlenmeyen erkek ve 20 yaşına kadar evlenmeyen kadınlara para cezası verilirdi. İngiltere'de tavşan kümesini soymak, ağaç kesmek, Yahudi'yle evlenmek ve
Westminster Köprüsü'ne zarar vermek ölümle cezalandırılır. Singapur'da çiklet ithal etmek ve dağıtımını yapmak 10.000 dolar para ya da 12 ay hapisle cezalandırılır. Tüm bu unsurların her biri için toplumların geçerli sebepleri bulunmaktadır.
Yetmiş çeşit milletten insanın hep birden eğlendiği bu birkaç yüz metre uzunluğundaki cadde, kendi tevekkülünün ve ıstırabının gecesine kapanmış eski İstanbul’un yanı başında bugünün egzotik romanlarında hikâyesini okuduğumuz bir nevi Şanghay ve Singapur gibi asıl maddesine çok derinden yabancı haşin, köksüz ve gürültülü parlıyordu.