Sonra bana geçmişten pişmanlık duyup duymadığımı sordu. Ben de ona, her zaman gelecekte beni nelerin beklediğiyle meşgul olduğumu, bu yüzden geçmişe dönüp bakmadığımı söyledim.
Miguel de Cervantes'in Don Kişot'u modern romanın ilk örneklerinden kabul edilir. İki bölümden oluşur. İdealizm ve realizmin çarpışması, maceralarındaki ana çatışma kaynağıdır.
Şövalye kitapları okumaktan zihni karmaşa içinde kalan Don Kişot; dünyayı eski kahramanlık çağındaki gibi gören, adaleti sağlamaya çalışan trajikomik bir idealisttir.
Tamamen dünyevi kaygılarla hareket eden Sancho; sağduyulu ama efendisinin hayal dünyasına sadakatle eşlik eden bir realisttir.
ciltte Don Kişot deliliğin doruklarındadır. Gerçek olanı göstermek için Sancho elinden geleni yapar. Don Kişot ise okuduğu, aklında yer eden hikâyeleri gerçek hayatta yaşamak için olmadık şeyler yapar; maceraların özü budur. Yaşanan olaylar gerçekten çok komiktir.
ciltte Don Kişot ve Sancho artık dünyaca tanınan karakterlerdir. Don Kişot kendi hayal dünyasında yaşarken etrafındaki insanlar da bunu bir oyun gibi görüp onunla eğlenmeye başlarlar. Sancho da Don Kişot'un deliliğinden etkilenip meşhur bir valilik hadisesi üzerinden onun idealizmine ortak olur. Realizm, hikâye sonunda galip gelir.
İnsanın varoluşunu, hayallerin gerçeklikle kırılmasını ve edebi bir karakterin kendi varlığının farkına varmasını anlatan harika bir eserdir.