Son Arzu
Bazı müzikler vardır…
sadece dinlenmez, insanın içine yerleşir.
Sanki notalar değil de yaşanmışlıklar konuşur.
6 Mayıs 1972 gecesi, Deniz Gezmiş son anlarına yaklaşırken çok basit bir şey ister:
Bir Samsun sigara,demli çay ve Rodrigo'nun gitar konçertosu.
Ama o gece, insanın sesi değil, kararların soğukluğu hüküm sürer.
İsteği duyulur… ama yerine getirilmez.
Ne bir melodi yükselir o duvarların içinde,
ne gitarın sesi ulaşır ona.
Son arzusu, bilinçli bir sessizliğe bırakılır.
Eksik… yarım… ve susturulmuş.
Peki bu kadar istenen o müziğin içinde ne vardır?
1939 yılı…
yeni bitmiştir.
İspanya yorgundur; sokaklarında kayıpların, korkunun ve suskunluğun izleri dolaşır.
Henüz üç yaşında geçirdiği hastalık sonrası görme yetisini kaybeden Rodrigo, dünyayı gözleriyle değil, hisleriyle tanır.
Bu yüzden onun müziğinde görülen değil, hissedilen vardır.
Bu eseri, gözleri görmediği için İstanbullu Sefarad Yahudisi Türk eşine bölüm bölüm yazdırır.
Tam da hayatlarının en güzel döneminde büyük bir kayıp yaşarlar.
Bebeklerini kaybederler.
Savaşta ölen binler, kaybolan hayatlar, yoksulluk, faşizm…
Ve bir anne-babanın içini parçalayan kişisel acı…
bulgaristan rusçuk doğumlu, romanlarını almanca yazdı.
yahudi 1 ailenin çocuğuydu.
kökleri ispanya'ya dayanır ve oradan osmanlı coğrafyasına göç etmiş sefarad yahudilerinden.
rusçuk sonrası manchester, lozan, zürih, frankfurt ve viyana.
devamında paris ve londra.
25 temmuz 1905
rusçuk'ta doğar
1911
manchester
1913
viyana
1916
zürich
1921
frankfurt
1924
tekrar viyana
1938
paris
1939
londra
1988
londra'dan zürich'e son yolculuk.
14 Ağustos 1994
zürich ve ölüm.
bilmemek, bilmekten ötürü yoksullaşmamalıdır..
--
Elias Canetti
Elias Canetti
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
İslam'ın ırkçılığı kaldırmadaki etkisi sadece teorik düzeyde kalmamış, pratik uygulamalarla da desteklenmiştir. İslam toplumlarında farklı ırk ve etnik kökenlerden insanların bir arada yaşaması, bu İslâm dininin hükümlerinin somut bir yansımasıydı. İslam dünyasında hilâfet'in tevzi edildiği zamanlarda birçok farklı kültür ve millet bir arada yaşamış, birbirlerinden etkilenmiş ve ortak bir medeniyet oluşturmuştu.
Endülüs’te, İslam hakimiyeti altında Müslümanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar birlikte yaşamış ve bilgi alışverişinde bulunmuşlardı. Bu dönem, bilim, sanat ve kültür açısından büyük ilerlemelerin kaydedildiği bir dönem olmuştur. Farklı din ve ırklardan insanların barış içinde yaşadığı bu toplum, İslam'ın hoşgörü ve eşitlik ilkelerinin bir yansımasıdır.
Osmanlı İmparatorluğu da İslam'ın ırkçılığı reddeden yapısının bir başka örneğidir. Osmanlı Devleti, farklı etnik grupları ve dinleri bünyesinde barındıran, çok kültürlü bir imparatorluktu. Müslümanlar, Hristiyanlar, Yahudiler ve diğer gruplar, Osmanlı yönetimi altında birlikte yaşamış ve topluma katkıda bulunmuşlardır. Bu çok kültürlü yapı, İslam'ın eşitlik ve adalet ilkeleri üzerine inşa edilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu, 600 yılı aşkın süre boyunca geniş bir coğrafyada Allah'ın kanunları ile hüküm sürmüş ve çok sayıda farklı etnik, dini ve kültürel grubu bünyesinde barındırmıştır. Genel olarak, Osmanlı İmparatorluğu'nda 30'dan fazla etnik grup ve birçok farklı dini topluluk yaşamıştır. İşte bazı ana etnik ve dini gruplar:
Etnik Gruplar:
1. Türkler
2. Araplar
3. Kürtler
4. Ermeniler
5. Rumlar
6. Sırplar
7. Boşnaklar
8. Arnavutlar
9. Bulgarlar
10. Hırvatlar
11. Yahudiler
12. Romanlar
13. Lazlar
14. Gürcüler
15. Çerkezler
16. Arnavutlar
17. Makedonlar
Dini Gruplar:
1. Müslümanlar
2. Ortodoks Hristiyanlar
Madem günün birinde öleceğiz ve ne zaman göçüp gideceğimiz belli değil (Belki yarın, belki bu hafta veya bir başka gün) o halde hiç müzik listesi bırakmadan gitmek olmaz, geç kalınmışlığın telafisi yok çünkü ölüm gelirken bize sormayacağından hiç umulmadık bir anda yeryüzünden silinebiliriz, o yüzden ne olur ne olmaz diye sevdiğim şarkıların listesini erkenden buraya kaydetmek istedim. :-)
Biz yok olup gittikten sonra belki ileriki gelecek nesillerden yolları buralara düşen olursa, tesadüf edip de başka başka insanların birikimlerinden yeni şarkılar keşfedebilirler, böylece geçmişin bir kısmını geleceğe aktarabilmiş oluruz. Tabii herkesin şarkı anlayışı, müzik tarzı farklı olabilir illa herkes her şarkıyı sevecek diye bir kaide yok, ben sadece kendi favori olarak gördüklerim arasından bazılarını paylaşabilmek için bir liste hazırladım buraya kaydetmek maksadıyla, şimdiye kadarki hayatımda bir şekilde keşfedip dinlediğim ve müzik klasörümde bulundurduğum beş yüz küsur şarkı içinden en az otuz tane favori olarak gördüğüm parça vardır. Onlar arasından yaptığım bir seçkiyi paylaşayım (İlk şarkıdan sonraki sıralama karışık);
• Mary Hopkin- Those Were the Days, (Dorogoi Dlinnoyu adlı bestenin ingilizce uyarlamasıdır, ezgisinin kökenini de belirtmiş olalım.) youtu.be/QptZ8tYZAkE, youtu.be/QeLSKEG_Ugw (İkincisi Türkçe çevirisiyle beraber)
• Zeynep Dizdar- Vazgeç Gönül, youtu.be/VmVnwm12qpo
• Ferda Anıl Yarkın- Sonuna Kadar, youtu.be/slTJhCBXUpQ
• Barış Manço- Can Bedenden Çıkmayınca, youtu.be/RTpyeclPZuU
• Yine Bir Gülnihal,
youtu.be/V2SuIanBvOY (Gönül Gündüz), youtu.be/aVkPXgfs1CU (Pelin Uyanıker), (İki farklı versiyon)
• Güller ve Dudaklar (Söz-müzik: Bora Ayanoğlu)
youtu.be/qfNSpPiN0vo (Gönül Akkor),
Durme Querido Hijico
Sefarad “ispanyol” kültürünün çok özel bir parçası olan, aşağıda yazmış olduğum orijinal sözlerinde bir annenin küçük oğluna önce güzel gözlerini kapayıp huzurla uyumasını, sonra büyüyüp okula gitmesini, sonra meydana gidip tüccarlık öğrenmesini, ardından tekrar okuyup kendisinin en iyi olacağını hikaye ettiği; ezgisi son derece yüreğe dokunan hüzünlü bir ninnidir, başka birçok dil ve kültürde de versiyonlarıyla yaşamaktadır.
Durme durme, hermozo hijico,
durme durme sin ansia y dolor.
Durme durme, mi hermozo hijico,
durme durme sin ansia y dolor.
Cerra tus lindos ojicos,
durme durme con savor.
Cerra tus lindos ojicos,
durme durme con savor.
A la skola tu te irás
Y la Ley t'ambezarás.
A la skola tu te irás
Y la Ley t'ambezarás.
Durme, mi kerido hijico,
durme durme con savor.
Cerra tus lindos ojicos,
durme durme con savor.
A la skola tu te irás
Y la Ley t'ambezarás.
A la skola tu te irás
Y la Ley t'ambezarás.