Birinde vazgeçtim dünyadan tek ölüm paklar beni diyor.
Diğerinde
Bıktım artık dünyadan,bari ölüp kurtulsam.
Can Yücel daha güzel çevirmiş sanki bilemedim.
Puan vermedi·42 syf.·
2026 74. kitabı
Rainer Maria Rilke (1875-1926) Avusturyalı yazar ve şair. Duıno Ağıtları ve Orpheusa Soneler en ünlü şiir kitaplarıdır.
Yaşama arzusunun ve ölüm korkusunun tema edildiği Duıno Ağıtları, 10 ağıttan oluşuyor. Şiirlerin Almanca orijinalinin de bulunduğu kitabın çevirisi, Zehra Aksu Yılmazer'e ait.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
William Shakespeare-Soneler| İnceleme1000Kitap
Açıkçası Soneler’i okurken beklediğimden daha fazla düşündüm. William Shakespeare sadece aşkı anlatmıyor; aşkın içindeki karmaşayı, zamanla nasıl değiştiğini ve bazen insanı nasıl yorduğunu da hissettiriyor. Bazı şiirleri okurken “evet, tam olarak bu” dediğim oldu.
Dili yer yer ağır, bunu inkâr edemem. Ama alışınca aslında o yoğunluk hoşuna gitmeye başlıyor. Sanki her dizeyi biraz sindirerek okumak gerekiyor. Hızlıca geçilecek bir kitap değil. En çok dikkatimi çeken şey, zaman meselesiydi. Güzelliğin geçici olması, ama yazılanların kalıcı kalması fikri baya etkileyici. Yani aslında adam yüzyıllar önce yazmış ama hâlâ bir şekilde dokunabiliyor.
Kısacası, herkesin eline alıp hemen seveceği bir kitap değil belki ama biraz sabredersen gerçekten içine çeken bir tarafı var.
Pablo Neruda’nın eşi Matilde Urrutia için yazdığı yüz aşk sonesini içeriyor bu yapıt. Kitap Sabah, Öğle, Akşam ve Gece adı altında dört bölümden oluşuyor. Günün farklı zaman dilimleri aşkın farklı evrelerine, derinliğine ve duygu değişimlerine karşılık geliyor. Doğa ile güçlü bir bağ kurulmuş, aşk doğadaki ögelerle özleştirilmiş ve sevginin en derin hali doğa ile aktarılmış.
Şairin kendi sözleriyle tanımlanacak olursa;
“Bense, olanca alçakgönüllülüğümle ahşaptan çattım bu soneleri, demem o ki pek ışıltılı olmayan, gücünü saflığından alan ezgilerdir duyduğun; nitekim senin kulağına da öyle geliyorlardır. … İşte sana ait yüze tamamlanmış aşk sonesi: Sana borçlu oldukları yaşamdan başka bir şey olmayan tahtalardan soneler.”
9/10
2026 21. kitabı
Klasikleri ya da klasikleşen figürlerin eserlerini değerlendirirken beğenip de beş yıldız vermemeyi ukalaca mı görüyorsunuz bilmiyorum ama böyle algılansın istemem. Şahsi yetersizliğimi yazarın omzuna yükleme ihtiyacı güttüğüm bir başka değerlendirme sadece.
Shakespeare okumaya son iki senedir ağırlık vermeye çalıştım; onun metinlerinden yararlanmak ve ilham almak istiyorum. Açıkçası bunun işe yaradığını düşüncelerimde ve üretimlerimde karşılık bulunca fark ediyorum. Sonelerinde de çokça not aldım, merak ettim, sorguladım, bazen de orijinali ile karşılaştırıp araştırdım. Tabii şiirler-soneler tek seferde ya da bir çırpıda okunabilir olsalar da bunun taraftarı değilim. Yer alan 154 sonenin büyük çoğunluğunda okumamı zamana, farklı hislere sahip olduğum dönemlere böldüm.
Bir şiir en az birkaç defa okunmalı bana kalırsa. İlkinde okur ne beklediğini bilmeden, ilk kez deneyimler. Benzersiz bir tat alması da hiçbir şey anlayamaması da bu safhada gerçekleşir. Özellikle de metin karmaşıksa, anlaşılması güçse ya da -buradaki ek etmen gibi- çeviri bir eserse ikinci kez, alıcı gözle okunmalı. Anlama safhası da burası. Fakat biliriz ki, kurgusallığın duygusal boyutunu aktaran şiirlerin illa ki analitik süzgeçten geçirilmesi gerekmez. Akışına bırakacağımız üçüncü (kimi içi "iki buçuk-uncu") okumadan sonra akılda ettiği gibi gönülde de yer etmeye başlar. Böylece istersek tekrar okur, çarpıcı bulduğumuz dizelerin şemasına, sıra dışılığına, bizde uyandırdığı etkiye odaklanırız.
Bendeki süreç de ne zaman okursam okuyayım böyle işledi. Bunu verebilmek de alabilmek de ayrı meziyet. Öte yandan yazarın ağırlığı ve iş bilir oluşu başka bir husus. Bir diğeri de çeviri işin kalitesi. Okurken kaybolmuş hissetmedim, yeterli geldi. Yine de özgün metinde yer alan bazı dizeleri merak edip
On altıncı yüzyılın sonlarında yazılmış olan Soneler'de, Shakespeare insan ruhunun birçok boyutunu yansıtmış, yaratmıştır. Baştan sona okunduklarında incecik sevgilerden yaman cinsel iştahlara kadar değişen bir gönül serüveninin anlatıldığı Soneler, denilebilir ki, Ingilizce'nin en ünlü şiir dizisidir. Aynı zamanda aşk edebiyatının dünyadaki en güzel örnekleri arasındadır. Ingilizce, bu şiirlerde, gerek duygu ve düşünce derinliği, gerek söyleyiş zenginliği bakımından, ölümsüz bir yere ulaşmıştır.
En Sevdiğim Sone 18
Seni bir yaz gününe benzetmek mi, ne gezer?
Çok daha güzelsin sen, çok daha cana yakın:
Taze tomurcukları sert rüzgârlar örseler,
Kısacıktır süresi yeryüzünde bir yazın:
Işıldar göğün gözü, yakacak kadar sıcak,
Ve sık sık kararır da yaldız düşer yüzünden;
Her güzel, güzellikten, ergeç yoksun kalacak
Kader ya da varlığın bozulması yüzünden;
Ama hiç solmayacak sendeki ölümsüz yaz,
Güzelliğin yitmez ki, asla olmaz ki hurda;
Gölgesindesin diye ecel caka satamaz
Sen çağları aşarken bu ölmez satırlarda:
İnsanlar nefes alsın, gözler görsün, elverir,
Yaşadıkça şiirim, sana da hayat verir.
