SüpermenEdebiyat
Böyle Buyurdu Zerdüşt kitabı net bir biçimde herkesin okumasını istediğim bir kitap. Bunu söyleme nedenim beyni zorlayan bir kitap ve yine kitapta öğretici bir çok mesaj var.
Bildiğiniz üzere tarihin en büyük filozoflarından birisidir Nietzsche. Kitabın felsefik şiirsel bir yapısı var. Nietzsche'nin en popüler eseri ve çoğunluğa göre de ona başlangıç için uygun görülen eserlerinden bir tanesi. Bence Ecce Homo kitabının arkasından bu kitap okunabilir. Ama Nietzsche'nin tüm kitaplarını okuyanlar çok daha doğru bir sıralama yapabileceklerdir.
Kitap ilk dönemlerde 3 parça halinde yayınlanmıştır. 4.bölüm sonradan eklenmiştir. 1883 yılında ilk bölüm, 1884'de ise iki ve üçüncü bölüm yayınlanmış ve kitabın adı Böyle Buyurdu Zerdüşt, Herkes İçin ve Hiç Kimse İçin Bir Kitap adıyla bu 3 bölüm birleştirilip yayınlanmıştır. Dördüncü bölüm ek ve özel bir bölümdür.
Zerdüşt kimdir? Zarathustra Spitama olarak da bilinen Pers dini kurucusu, rahip, filozoftur. Daha sonra Avestan dilinde yani eski İran dilinde dersler verip, Zerdüştlüğün İran, Fars, Medic ana dini olması için atılımlar yapmış bir kişidir.
Nietzsche bu kitapta kendini Zerdüşt'ün bir nevi yerine koyuyor. Bu kitapta mükemmel bir duygusal bağ, seslendirme, bilge bir yaklaşım görecek ve Nietzsche'ye saygı duyacaksınız.
Kendisi bu kitabın yazımı ile ilgili "İnsanın ve zamanın 6000 feet ötesinde, Silvaplana Gölü kıyısındaki ormanda yürürken; Surlei'den çok da uzak olmayan, piramit şeklindeki devasa bir bloğun önünde durduğumda aklıma bu kitabı yazma fikri geldi." diyerek fikrini belirtmiştir.
Kitap, "Gönlü değişenin dünyası da değişir." fikri ile ortaya çıkar. Bu dünya Zerdüşt'e göre erdem ve sevgi dünyasıdır. Özlem, öfke ve yalnızlık ilk günlerinde yegane sığınağı olmuştur. Arayışla ilgili bir fikir belirir zihninde.
Gore Vidal'ın eserlerini toplamaya başlayalı neredeyse bir yıl oldu. Artık güncel baskısı olmadığı için çoğu eserini sahaflardan ve koleksiyonculardan toplamak zorunda kaldı. İngilizce baskıcı olup, Türkçeye çevrilmeyen eserlerini de Amazon üzerinde bile bulmak her geçen gün zorlaşıyor. Böylesine önemli bir entelektüel ve romancının eserlerinin güncel baskılarının yapılmaması üzücü. Hele ki son geçirilen gümrük kanunu ile artık yurt dışında kitap alabilmek bile imkansız hale gelmişken.
Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin alternatif tarihini anlattığı yedi kitaplık tarihi roman serisi en merak ettiklerim arasındaydı. Ancak dört tanesi Literatür Yayınları tarafından dilimize kazandırılmış. Diğer üç kitabında İngilizce Orijinal baskısını bulmak çok zahmetli ve maliyetli. Gore Vidal'in tarihi romancılığı, deneme yazarlığı, entelektüelliği ve politik düşüncelerini düşünecek olursak 20. yüzyıl Amerika'sının değeri çok bilinemeyen ama her daim etkisi olan biri olduğunu unutmamak gerek.
"Creation" yani "Yaratılış" romanına gelecek olursak; ki bizim dilimize "Ben Cyrus, Zerdüşt'ün Torunu" olarak çevrilmiştir. Kitap baş kahraman Zerdüşt'ün yaşayan son erkek torunu olan Cyrus Spitama'nın Pers sarayında başlayan büyük elçilik görevi sayesinde Atina, Sparta, Babil, Sus, Persepolis, Hindistan ve Çin diyarlarını anlattığı dil, kültür, yemek, tarih, felsefe, tarih ve mitolojiyi harmanlayan muhteşem anlatısını barındırıyor. Aynı zamanda Perikles, Sofokles, Pisagor, Sokrates, Buda ve Konfüçyüs'un dünya görüşlerini de okuyoruz.
Büyük Pers İmparatoru Kserkes'in gençliği, tahta çıkışı, Yunan seferi ve ölümüne kadar ki süreç Cyrus'un hatıraları ile anlatılıyor. M.Ö 5. yüzyılda büyük uygarlıkların birbirlerini çok iyi tanımamasına rağmen yeryüzünün en büyük ve en güçlü devleti olma
Momeste Rênas wekî her carî dîsa zimanê xwe yê helbestî û arî û hêstiyarî di vê pirtûkê bi navê Spîtamayê de jî nîşanê me dide. Di aliyê din de jî kesayetên ku di dîrokê de hatine jibîrkirin bi bîr tînê. Bi piranî li ser kesayeta Spîtama (Zerduşt) disekine û tê dîtin ku fikir û ramanên Spîtamayî di rewşekî zor û zehmetîyê de çawa meşandiye bi me dide jiyankirin. Her pelên pirtukê peyamekî taybet û girîng e ji bo xwendevanan re .
Slogana wî ya herî navdar ; ramanên baş, gotinên baş û kirinên baş e ku ev slogan ji bo rizgarbûyîna civakê re têgehên girîng in û divê her mirov bi wan têgehên re biponijin..
Ev her sê peyv di nava rûpalan de tê dîtin ku di nava xwe de têkiliyekî sîmbiyotîk çêdikin. Kengî raman nebaş be, di gotin û kirinên de xetereyekî derdikeve ku ev jî neyîniyan rêz dike...
Bi rastî jî mirov kengî naveroka pirtûkê dinêre, ji ol zêtedir felsefe dibîne, cûdatîya ol û bawerî dibîne û diyalektîka xweza û jiyan û mirov dibîne û her wekî din.
Tiştekî pir balkêş heye ku ev pirtuk ecizbûnî çênake. Hem ziman, hem gotin, hem jî fikra wî, mirov naêşêne. Min xwend. Ez pir kêfxweşbûm hûn jî bixwînin bi kêfxweşbin :)
Ev ne pirtûk e , ev ji pirtûkekê zêdetir e û pirtûkeke pîroz e . Di hundirê vê pirtûkê de min xwe dît û di nava wê de , di nava her tîpên wê de ez dibişir îm . Ez ji bo vê pirtûkê çi bêjim û çi qasî jî pesnê wê bidim jî hindik e . Tenê bi awayekî kin ez dikarim bibêjim ku helbest e ev pirtûk . Dibe ku em romanê dixwînin lê gava ku mirov dikeve nava kurahîya wê bi mirov mîna helbestê tê û mirov pê kedî dibe..
Hûn û pênûsa xwe her hebin mamoste Rênas Jiyan , hûn Spîtama yê min in . Bi silav , hurmet û bi rêzdarî we bi bîr tînim . Emirê we bêdawî be..
ArdavirafnameDin
Ardavirafname (Cennet, Araf ve Cehennem)
Ardaviraf ve eseri Ardavirafname hakkında bazı teknik bilgiler:
Tanrı Ahura Mazda--Hürmüz--Rab--Ruh
Zerdüştçülük--Zerdüştîlik--Mecûsîlik--Mezdiyesna--Mazdayasna--Mazdaizm--Mazdekçilik, MÖ 3000.
Zerdüşt--Zoroaster--Zarathustra--III. Zerdüşt--Zerdüşt Spitama, MÖ 660'ta yaşamış.
Arta--ArdaViraf--Veh Şapur, bir Zerdüş mübedi (dinadamı). M.S. 226 civarında yaşamış.
Artai Viraf Namek--Ardavirafname, 1274’te Pehlevice (Orta Farsça) olarak yazıya geçirilmiş.
Temelde, bir rüya görür, ötedünya hallerine ilişkin görü elde eder. Uyandığında not eder, bu eser böyle meydana gelir. M.S. 200’ler.
Ardaviraf, Sasaniler (224-651) döneminde yaşamış Zerdüştçü bir din adamıdır. Büyük İskender'in Doğu seferinde Zerdüşt kutsal metinlerini imha etmesiyle, inanırları yollarından sapmışlardır.
7 inançlı kişi, Ardaviraf’ı ruhsal dünyaya-fizikötesi evrene-ötedünyaya (uykusunda-astral olarak) yolculuğa gönderirler.
7 gün boyunca uyur. Uykusunda 7 gün 7 gece sürecek bu yolculuğa çıkar.
Bu yolculukta, dinin önde gelen kişisi Kutsal Suruş ve Tanrı Azer ona yoldaşlık ederler.
Arta, sırasıya araf, cennet ve cehennemi ziyaret eder, orada gördüklerinden sonra, büyük tanrı Ahura Mazda'nın huzuruna çıkarlar.
-araf’a,
-yıldızlar ülkesine,
-ay ülkesine,
-güneş ülkesine,
Cyrus Spitama: ArayışDüşünce
Cyrus Spitamayla bir yolculuk baslar m.ö. sinde .Ana karakter le beraber Sokrates Demokrit ,Buda ,konfüçyüs ,Anaksagoras gibi düşünürlerin zihnine bir yolculuk yapacaksınız.Yeni düşünceler .Yaratilis üzerine evren üzerine ahlak ve erdem gök tanrı üzerine düşüncelerdir bunlar, Evrensel kral Daradan kathay kralına Mardonius 'a Kraliçe Atossa gibi geçmişe yön veren insanlarla karşılaşacaksınız. Sizin icin uzun bir yolculuk olacak eğer okumaya karar verirseniz...