İnsanlara bilgelik öğütleyen filozofların başına neler geldiğini hatırlayın. Bilgelik öğütlerini mısraların en güzelleriyle süsleyen Homeros ömrü boyunca sadakaya muhtaç bir halde yaşamıştı. Söylevleri ve ahlâki değerleriyle Atinalılara öylesine güzel dersler veren Sokrates bizzat o insanlar tarafından yargılanıp zehirle öldürülmüştü. Muhteşem öğrencisi Platon bizzat kendi koruyucusu olan prensin emriyle esarete teslim edilmiş ve bunların hepsinden önce, hayvanları bile kapsayacak kadar geniş bir insanlık anlayışı getirmiş olan Pythagoras, Krotonlular tarafından diri diri yakılmıştı. Daha ne diyeyim?
Evcilleşmemiş bir tayla bir koşum atı arasındaki tek fark tümüyle bir eğitim farkıdır. Eğitim, günümüzün insanıyla on bin yıl önceki insan arasındaki tek farktır. Üstüne cila niyetine kapladığı ince ahlaki derisinin altında, on bin yıl önceki aynı yabanıldır. Ahlakilik bir sosyal fon, zahmetli çağların birikimidir. Yeni doğmuş bir çocuk, uzun zamandır biriken soyut ahlak tarafından eğitilip cilalanmazsa tam bir yabanıl olup çıkar.