bir anın (yalnızca hatırda kalıcı olduğundan değil, sizi değiştirdiği için de) ayrıcalıklı olması
onu fragman yapmaz
o, kendisinden önceki her şeyin toplamı da olabilir bir şeyin yerini tespit edip geçmişinden ayırabilmemiz demek, onun bütünden koparılarak değerlendirilebileceği anlamına gelmez.
İşte ihlas olmadan yapılan bir amelin ahiretteki etkisi ve insana faydası böyledir. Yani kocaman bir hiç. Bu benzetme bizzat Kur’an’da yapılır. Dolayısıyla insanın herhangi bir ameli işlerken taşıdığı niyeti, maksadı, kastı çok iyi tespit etmesi ve riyakarlıkla yapılan bir işin keskin sirkenin küpünü yiyip bitirdiği gibi amellerin sevabını yok edeceğini her daim hatırında tutması gerekir.
Reklam
Geleneksel tarımın temeli olan emek birimi, hiç kuşkusuz, ev-lenmiş ve çoluk çocuk sahibi olmuş erkek köylünün simgelediği köylü ailesidir. Bu rejimde, köylü aile ünitesi esas itibarı ile, koca, kadın ve çocuklar ve çoğu zaman evlenmiş oğullarla torunlardan oluşur; bu "patriarchal" ve "patrilineal" bir aile tipidir. Koca, aile ekonomisinin, işletmenin son söz sahibi ve örgütleyicisidir. Ekonomik örgüte hâkimdir. Devlet, vergi mükellefi olarak onu tanır. Buradan toplumumuzda bugün bile, hiç olmazsa kır sektöründe patriarchal aile tipinin neden hâkim aile tipi olduğunu anlıyoruz. Osmanlı Devleti, kocası ölen kadının erkek evladı yoksa, elinden tarla arazisini alır ve başka bir köylüye aktarır. Eğer dul kadın, oğulları çalışma çağına gelinceye kadar, ırgatla idare edebilirse, onu bîve adıyla işletmenin sahibi tanınabilir. Birçokları genel kanûnnâmede, müzevvec yani evli erkeğin, neden o kadar önemli bir yer tuttuğunu açıklayamamışlardır. Bütün Osmanlı tahrîrlerinde, yani vergi kaynaklarını belirleyen defterlerde, vergi-nüfus sayımında hâne, aileyi temsil eden kocanın adıyla tespit edilir.
Söz gelimi,yapılan araştırmalarda insan gözünün fizik dünyadaki ışınların ancak %2,5'i kadarını görebildiği tespit edilmiştir.
Genellikle vergiler, bölgeden bölgeye ve ayrı hukukî statüye tâbi gruplara göre değişmekte olup vergi kanûnları yerel örfü izlemiştir; çoğu kez Osmanlı örfî kanûnları, göçüp gitmiş olan devletlerden, Bizans ve Sırp devletlerinden kalan kanûnlardan ibarettir. Bu kanûnlar, fetihten hemen sonra yapılan memleket tahrîrinde, tahrîr emîni tarafından yerinde yapılan araştırma ve soruşturma sonucu tespit olunur ve pâdişaha arz olunup onun tarafından onaylanarak kanûnlaşır. Onun için, vergi sorunları ortaya çıkınca ilkin her sancağın kendi kanûnnâmesi göz önüne alınır.
Reklam
Reklam