Esra
@therese
247 okur puanı
Ocak 2020 tarihinde katıldı
Reklam
1915 yılında yayımlanan bu roman Osokin adında alt sınıfa mensup bir gencin sevgilisinden ayrıldığı an ile başlıyor ve geçmişine dönük pişmanlıkları, hayal kırıklıkları ile yüzleşen karakterimizin "Keşke şöyle bir 10-15 yıl geriye gitsem de her şeyi değiştirebilsem, daha güzel bir hayatım olsa ve sevgilimden ayrılmak zorunda kalmasam, bu kadar imkânsız olmasak" diye düşünmesi sonucunda bir şekilde bu isteği gerçek oluyor ve biz acaba her şey gerçekten de farklı mı ilerleyecek yoksa aynı şeyler tekrar tekrar yaşanacak mı, bunu okuyoruz.
"Hiçbir şey değişmez."
Bu mantalite genelde "kaderci" bir anlayışla işlenir, yani geçmişe gitsen ve olan kötü bir şeye engel de olsan o kötü şey bir şekilde gerçekleşir. Mesela bir kazaya engel olursun ama o kaza gerçekleşmese de o kişi aynı gün ve saatte başka şekilde yine de ölür. Ama bu kitap bunu biraz farklı işliyor. Aynı şeylerin yaşanmasını insanın hep aynı hataları yapmasına, dolayısıyla insanın değişmemesine bağlıyor ki bence bu, görünmez bir el sebebiyle tüm olayların "olması gerektiği, yazıldığı gibi" yaşanması anlatılarından daha trajik. "O güne şimdiki aklımla dönsem her şey bambaşka olur." deriz ama kişiliğimiz, karakterimiz aynı kaldığı müddetçe aynı yolları neden yüremeyelim mesela? İşte kitapta da bu trajedi işleniyor, ki trajedi dediysem de büyük büyük olaylar değil aslında karakterin yaşadıkları; aksine oldukça sıradan, hepimizin sahip olduğu pişmanlıklar, keşkeler var Osokin'de. "O işi neden kabul etmedim ki? O gün neden o şekilde konuştum ki? O an neden şu lafı söylemedim ki?" gibi.
Yazarın değişmeyen döngü konusunu ele alış şeklini sevdim ama tüm bu güzel yanlarına rağmen romanı aşırı derinlikli de bulmadım, naçizane. Özellikle büyücü karakterin sonlara doğru söyledikleriyle ne amaçlanmıştı, pek anlayamadım. Ama
Kimden duyduğumu ya da nerede okuduğumu hatırlayamadığım bir cümle geldi aklıma kitabı okurken: Aile hem en güçlü bağımız hem de en zayıf noktamızdır. İnsan büyürken birçok yara alabilir, korkunç yaralar alabilir ama bu yaraların sebebinin aile olması çok ağır. Biri bize bir kötülük yaptığında ona sırtımızı dönmek, onu hayatımızdan çıkarmak daha kolaydır ama ailemize sırtımızı dönmek, ailemizi hayatımızdan çıkarmak, öylece çekip gitmek mümkün mü? Mümkünse de bunu yapmaya cesaret etmek bile yıllarını alır insanın.
Kitap çok ağır bir trajediyi çok yalın bir şekilde anlatmış ama mesafeli gelmedi bana dili, aksine acıyla çok hemhâl, çok iç içe geçmiş bir kadını okudum satır satır. Tabii kanırtmadan, yarayı kaşımadan, olduğu gibi ve tam da bu yüzden çok çarpıcı şekilde. Tıpkı kitapta devamlı tekrar eden cümleler gibi; bir anda, bir yaşta takılıp kalan, belki hayatının bir saniyesinde bile bu travmayı dışlamayı başaramamış, o yüzden de sürekli aynı şeyleri düşünen bir karakterdi kitabın ana karakteri. Yazarın bu "travma" konusunu çok iyi anladığını düşünüyorum. Bütün bir yaşama sirayet etmiş travmayı, travmatize olmuş kişinin devam edemeyişini, içindeki öfkeyi, nefreti, kırgınlıkları öyle güzel aktarmış ki okuyucuya, hiç sırıtmıyor, hiç eğreti durmuyor karakter.
Ek olarak yazarın verdiği yazar, kitap ve film referanslarını da yazdım bir kenara. Özellikle Festen filmi zaten listemdeydi ama yakın zamanda izlemeyi düşünüyorum artık.
Sözün özü; ben epey sevdim Miras'ı. Son sayfaları okurken, kitabın akıcı ve kolay okunur üslubuna karşın konusunun ağırlığı ve bazı yüzleşmelerin kaçınılmazlığı sebebiyle yer yer zorlandım ama iyi ki okumuşum dediğim eserlerden biri oldu.
... onun için yarısı okunmuş, kayıp bir roman gibi olmalıydım, son on beş yılda muhtemelen bir hatıra olarak kalmıştım sadece. Kopmak ölüm gibi, diye düşündüm; başlarda insanın canını yakıyor, sonra yokluğa alışıyorsunuz, diğeri, ölen kişi, yavaş yavaş yok olup sizden uzaklaşıyor.
Reklam