Eski Türklerin inançlarında etkili olan büyük tanrılardan biri Ülgen'ken, en büyük tanrıça da Umay'dır ve kadınları, çocukları ve hayvan- ları korumakla görevlidir.
Tanrı kaz ve kaz kafalı Erlik'i mi yarattı bu mite göre?
...beyaz, iri bir kaz kılığına uçan Bay Ülgen vardı. Kudret sahibi Ülgen, bu sonsuz su üzerinde kanat çırpmaktan ve derin yalnızlığından yorulmuştu.
.....
...ilk insanı yarattı. Onu da kendisi gibi suyun üzerinde uçabilsin diye kaz biçimine soktu. (Erlik)
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Tufandan sonra Ülgen hikmetli kitap olan nom yardımı ile insan yaratmaya başlamış.
Altın fincan içine gök çiçek (kök çiçek) koymuş . Büyük kardeşi Erlik bu çiçeğin
bir parçasını çalmış ve o da bir insan yaratmış.
Ülgen kardeşine öfkelenmiş ve: "Senin yarattığın halk kara kayi kuşaklı kara kavim olsun!"diyerek onu lanetlemiş. Sonra: "Benim yarattığım ak kavim güneşin doğduğu, senin yarattığın kara kavim ise güneşin battığı yere gitsin" demiş
Ülgen
İyilik yapmayı seven bir ilahtır. O, ay ve güneşin arkasında, yıldızların üstünde yaşamaktadır.
Ülgen, gökkuşağının yaratıcısıdır ; insanların, vahşi ve evcil hayvanların ise baş, kirpik ve göbeğini yaratmıştır. Aynca insanların barınağını, otlak ve yaylaların yaratıcısı da Ulgen'dir.
Ülgen, gök cisimlerini hareketlendirip yönetmek, gök gürültüsü yaratmak, yıldırım düşürmek, Tanrı tükürükleri (silekey) olarak adlandırılan yağmur başlatmak gibi pek çok tanrısal güce sahiptir.
Şaman metinlerine göre: Ülgen, Ülgen'in oğulları, Ülgen'in kızları ve Yayık, Sııyla, Karlık, Utkuuçı gibi hizmetkâr ruhlar gökyüzü ruhlarıdır.
NamaDin
Gök Tanrı inancı süreç içinde Şamanizm'e evrilmiş olabilir. Şamanizm de Henoteist bir inanç sistemidir. Şamanizm'de Yüce Yaratıcı'ya "Ülgen" denir. Bu inançta Hz. Adem Kıssası'na ve Nuh Tufanı'na benzer anlatılar yer alır. Şamanizm'in Hz. Nuh'u Nama'dır.
Sayfa 113 - TİMAŞ Yayınevi, İstanbul, 2025
