utku doğan
@utkdgn
8 okur puanı
Mayıs 2017 tarihinde katıldı
utku doğan
, 2018 okuma hedefini ekledi.2018 OKUMA HEDEFİ
4/24 kitap - %17 tamamlandı
4 kitap okudu
24 kitap
1.146 sayfa
1 inceleme
20 alıntı
Dinin olmadığı bir dünya düşün
İnsanların Hıristiyanlık, demokrasi veya kapitalizm gibi hayali düzenlere inanmasını nasıl sağlarsınız? Öncelikle hayali olduğunu asla itiraf etmemelisiniz. Daima toplumun sürekliliğini sağlayan düzenin, tanrılar
veya doğa yasaları tarafından yaratılmış nesnel bir gerçeklik olduğunu
iddia etmelisiniz. İnsanların eşit olmamasının sebebi Hammurabi öyle
söylediği için değil, Enlil ve Marduk öyle buyurduğu içindir. Ya da insanların eşit olmasının sebebi Thomas Jefferson öyle söylediğinden de
ğil, Tanrı onları öyle yarattığı içindir. Serbest piyasanın en iyi ekonomik
sistem olmasının sebebi de Adam Smith’in öyle buyurması değil, bunun
doğanın değiştirilemez yasası olmasıdır.
Uyu
Muhtemelen bundan önceki paragraflan okurken bazı okurlar sandalyelerinde huzursuzca kıpırdandılar. Bugün çoğumuz böyle tepki verecek
şekilde eğitiliyoruz. Hammurabi Kanunlan’nın bir mit olduğunu kabul
etmek kolaydır, ama insan haklarının da aynı şekilde bir mit olduğunu
duymayı istemeyiz. Eğer insanlar insan haklarının sadece hayallerinde
yaşadığını fark ederse toplumumuzun çökme ihtimali ortaya çıkmaz mı?
Yoltaire Tann hakkında, “Tanrı yoktur ama bunu sakın hizmetkarıma
söylemeyin, yoksa geceleyin beni öldürür,” demiştir. Hammurabi aynı
sını hiyerarşi ilkesi hakkında, Thomas Jefferson da insan hakları için söylerdi. Homo sapiens’in doğal hakları yoktur, tıpkı örümcekler, sırtlanlar
ve şempanzelerin doğal haklan olmadığı gibi; ama bunu hizmetkarları
mıza söylememeliyiz, yoksa geceleyin bizi öldürürler.
Bu tip korkular çok anlaşılabilirdir. Doğal düzen, istikrarlı düzendir.
İnsanlar yarından itibaren varlığına inanmayı bıraksalar bile, yerçekiminin ortadan kalkma ihtimali yoktur. Buna karşın, hayali bir düzen her
zaman çökme ihtimaliyle karşı karşıyadır, çünkü varlığı mitlere bağlı
dır ve mitler insanlar onlara inanmayı bıraktığı anda çökerler. Hayali bir
düzeni korumak, sürekli ve büyük bir çaba gerekir. Bu çabaların bazıları şiddet ve zorlama biçimindedir. Ordular, polis kuvvetleri, mahkemeler
ve hapishaneler kesintisiz olarak insanların hayali düzene uygun olarak
davranmasını sağlamak için çalışırlar. Eğer bir Babilli komşusunun gözü
nü çıkarırsa, “kısasa kısas” kanununu uygulamak için bir miktar şiddet
gerekli oluyordu. 1860’da Amerikan vatandaşlarının çoğu Afrikalı kölelerin de insan olduklarını ve dolayısıyla özgürlük hakkından faydalanmaları gerektiğini düşündüğünde, Güney eyaletlerini ikna etmeleri bir
içsavaşa mâl olmuştu.
Öte yandan, hayali bir düzen
EşitlikFelsefe
Biyoloji bilimine göre insanlar “yaratılmamış”, evrimleşmiştir. Ve evrim
kesinlikle eşitlikçi değildir. Eşitlik fikri yaradılış inancıyla iç içe geçmiş
tir. Amerikalılar eşitlik fikrini Hıristiyanlıktan almışlardır, buna göre de
her insanın ilahi şekilde yaratılmış bir ruhu vardır ve tüm ruhlar Tanrı
önünde eşittir. Ancak eğer Hıristiyanların tanrı, yaradılış ve ruhlar hakkındaki mitlerine inanmıyorsak, tüm insanların “eşit” olması ne anlama
gelmektedir? Evrim eşitlik değil farklılık üzerine kuruludur. Her insan
diğerlerinden az da olsa farklı bir genetik kod taşır ve doğumundan itibaren farklı çevresel etkilere maruz kalır. Bu durum, insanların hayatta
kalmaya farklı şekilde etki eden farklı özellikler geliştirmelerini sağlar.
“Eşit yaratılmıştır” ifadesi bu yüzden aslında “farklı yönde evrilmiştir”
olarak tercüme edilmelidir.
İnsanlar yaratılmamış olduğu gibi, biyoloji bilimine göre ortada bu insanlara bir şeyler “bahşeden” bir “Yaratıcı” falan da yoktur. Ortada sadece hiçbir amacı olmayan son derece “körü körüne” ilerleyen bir evrimsel
süreç var ve bu da insanların “doğmasını” sağlıyor. “Yaratıcı tarafından
bahşedilmiş”, aslında “doğmuş” olarak tercüme edilmelidir.
Nazım Hikmet RanŞiir
"Çocukların avuçlarında günlerimiz sıra bekler,
Günlerimiz tohumlardır avuçlarında çocukların,
Çocukların avuçlarında yeşerecekler."