Saflığın ve Fedakârlığın Trajik Hikayesi
Honoré de Balzac’ın "Vadideki Zambak" (Le Lys dans la Vallée) eseri, aşkın saf ama imkânsız doğasını, insan ruhunun arayışını ve toplumsal sınıf farklılıklarının duygular üzerindeki etkisini derinlemesine inceler. Roman, romantizm akımının etkisiyle yazılmış olup, bireyin iç dünyasını ve aşkın trajedisini anlamak isteyen herkes için unutulmaz bir okuma sunar.
Balzac’ın betimleme gücü bu kitapta olağanüstüdür. Vadinin huzur dolu atmosferi, Henriette’in kişiliğini tamamlayan bir arka plan gibi görünür. Ayrıca, yazarın insan psikolojisine dair gözlemleri, karakterlerin derinliklerini anlamayı kolaylaştırır. Balzacın anne figürü arayışını bu kitaptada görülmektedir.
"Vadideki Zambak", sadece bir aşk hikayesi değil, aynı zamanda insanın içsel dünyasında derin bir yolculuk. Félix de Vandenesse’nin Henriette’e duyduğu aşk, bir genç adamın duygusal olgunlaşma sürecini yansıtır. Ancak bu süreç, aynı zamanda onun hayatında kaçırdığı fırsatların ve yaşadığı pişmanlıkların da hikayesidir.
Henriette’in karakteri, bir yandan mükemmel erdemin bir sembolü gibi görünürken, diğer yandan insan doğasının çelişkilerini ortaya koyar. Onun kocasına olan sadakati, toplumsal beklentilere ve ahlaki değerlerine duyduğu bağlılığı yansıtsa da, Félix’e karşı hissettikleri, duyguların sınırlara meydan okuyabileceğini gösterir. Balzac burada, insanın hem kendi arzularına hem de toplumsal normlara nasıl hapsedildiğini oldukça etkileyici bir şekilde işler.
Vadinin doğal güzellikleri, romanın dokusuna işlenmiş bir metafor gibidir. Henriette’in saflığı ve Félix’in hayranlığı, vadiyle bütünleşerek okuyucunun gözünde adeta bir tablo yaratır. Ancak bu tablo, romantik ve huzurlu olduğu kadar trajik bir güzelliğe de sahiptir. Félix’in aşkı, her ne kadar masum görünse de, Henriette’in hayatında daha fazla
Nietzsche, Rimbaud, Rousseau, Thoreau, Nerval, Kant ve Gandi'nin yürüyüş hikayeleri üzerinden ele alınmış bir eser. Daha önce bir kez okumuş olmama rağmen; yönetmeliğini Jean-Marc Vallée'in yaptığı 2014 yapımı Yaban filmini izledikten sonra yeniden okuma isteği duydum. Film yürümekle ilgili farklı bir bakış açısı kazanmama sebep olmuştu kitapla taçlandırmak istedim. Felsefi açıdan ele alınmış ancak örneğin bir nörobilimci okumuş olsa bambaşka bir şey çıkabilir ortaya. Özellikle Nietzsche'nin kitaplarını yürüyerek yazmış olması ve kütüphanede yazilan kitapların küf kokması ile ilgili bölüm aslında yürümenin ciddi bir ilham kaynağı olduğunu düşündürdü bana. Belki de yürürken farklı bilinç seviyelerine ulaşabiliyoruz.
Einstein "Bir problemi onu ortaya çıkaran bilinç düzeyi ile çözemezsiniz.” der. Yürümek sorunlara farklı bir açıdan bakmak için iyi bir fikir gibi görünüyor. Kitaptan sonra insanın sırt çantasını alıp kendini Likya yoluna atası gelmiyor değil hani :) Ülkemizde bu tarz uzun yürüyüşler için çok güzel rotalar var. Hayatın telaşından, uzaklaşıp sadece doğanın içinde saatlerce yürümek çok güzel bir deneyim olurdu. (umarım olur)
Kitaptan küçük bir alıntıyla tamamlamak istiyorum:
Yalnız yürü.
Çağrına kulak vermiyorlarsa eğer, yalnız yürü;
Korkar da dehşet içinde duvara dönerlerse yüzlerini,
Ah sen, kara bahtlı,
Aç zihnini ve yalnız konuş.
Yoldan cayar da, bırakırlarsa yabanda seni,
Ah sen, kara bahtlı,
Yolun üstündeki dikenleri çiğne ve
Kana bulanmış o yolda yalnız yürü.
Rabindranath Tagore
Rabindranath Tagore
Reklam
Honoré de Balzac (1799-1850): 19. yüzyıl Fransız edebiyatının büyük ismi. Edebi kariyerine oyun yazarak başladı. Ancak aldığı eleştiriler neticesinde romana yöneldi. 20 yılda 85 romanı tamamladı, öldüğünde arkasında 50 roman taslağı bıraktı. 1830 yılında kurmaca eserlerini Dante'nin İlahi Komedya'sına atıfla İnsanlık Komedyası başlığı altında topladı. Bir kısmı zamanla edebiyatın arketiplerine dönüşen 2000'i aşkın karakter yarattı, tüm bu karakterleri önyargıdan uzak analitik bir yaklaşımla, toplumsal sınıfından yalıtmaksızın ele aldı. Romana kazandırdığı toplumsal ve gerçekçi çerçeve ona gerçekçi romanın kurucusu unvanını kazandırdı. İnsanlık Komedyası'nın Töre İncelemesi ayağında Taşra Yaşamından Sahneler başlığı altında yer alan Vadideki Zambak (Le Lys dans la Vallée), 1836 yılında yayımlandı.Honoré de Balzac’ın yayımlanan ünlü romanıdır. Roman, aristokrat bir ailenin küçük çocuğu olan Félix de Vandenesse’in hayatındaki değişimlere ve mutsuz bir evlilik yaşayan Madam Henriette de Mortsauf ile olan ilişkisine odaklanır.Félix, ailesinden yeterince sevgi görmeden büyümüş ve Paris’te eğitim alırken Tours’a dönmek zorunda kalmıştır. Tours’ta katıldığı bir baloda Madam Henriette de Mortsauf’a âşık olur. Henriette, evli ve iki çocuk annesidir, ancak Félix’e karşı duyguları vardır. Yine de, erdemli bir kadın olarak, kocasına ve çocuklarına ihanet etmemek için Félix’e karşılık vermez.Roman, Félix’in bu yasak aşkı ve Henriette’in sadakati arasında yaşanan duygusal çatışmaları ve 19. yüzyıl Fransası’ndaki toplumsal değişimleri ele alır. İtiraf etmem gerekirse bu romanı ilk okuduğumda bana sıkıcı gelmeye başlamıştı. Bırakıp bırakmamak arasında kalmıştım adeta… Ancak biraz daha ilerleyince roman fazlasıyla akıcı olmaya başladı ve kitabın büyülü sayfalarında kayboldum. Yani
Le Lys Dans La ValleeEdebiyat
Felix bir baloda Henriette'yi görür ve boynuna öpücük kondurur o anda ona aşık olur ve evli olduğunu öğrenir. Onlarla birlikte yaşamaya başlar. Kont ve iki çocukla tanışır. Kontla arkadaş olur. Kontun git gide değişik davranışlarına Henriette'ye kötü davranışlarına şahit olur. Kont hastalandığında iki aşık aşk yaşamaya fırsat bulur ama tabiki bu aşk edepli ve birbirlerinden bile bu aşkı göstermeye çekinerek yaşarlar.
Felix bir görev için gider ve Arbelle ile tanışır. Onun varlığından haberdar olan Henriette hasta olur ve ölüm döşeğine düşer. Hastalık haberini alan Felix ziyarete gider onu son kez gören Henriette ona mektup verir. Madeleine ve Joseph onları bıraktığı için Felix 'e kızgındırlar. Mektupta ne kadar aşık olduğunu görürüz Felix'e.
Bütün bu durumları Natalie 'ye anlatan Felix ondan aşkını ister. Natalie ise kalbinde ölünün bulunduğu bir yere giremeyeceğini söyleyerek reddeder ve kitap biter.
Kitapta çoğu yerin altını çizdim. Henriette'nin Felix'e öğüt verdiği kısımlar, birbirlerine olan aşklarını okuyucunun da hissetmesi, kelimelerin dansı her şey çok güzeldi. Bu kitabın da bir klasik olmasının sebebi var ve çevirisinden de kaynaklı sanıyorum çok akıcı ve haz duyulan bir kitap.
Abbe Henry' nin Histoire popularie, religieuse et civile de la Vallée d'Aoste isimli kitabını okuyup ve 1908 yılında Issime yakınlarındaki bir kulübede taşların ortaya çıkıp insanları korkutmasinindan etkilenip bu kitabı kurgulamış yazar.
Küçük bir Italyan köyünde her yer taşlar ile dolar , birdenbire ortaya çıkarlar evlerde, bahçelerde, kapının önünde üstelik canlı bir varlikmış gibi ses çıkarıp çogalirlar. Köy halkının bu duruma tepkisini ,ağızdan ağıza yayılan söylentileri, hikayeleri gün geçtikçe bire bin katarak anlatımlarıni okuyoruz bu eserde .
.
Yazar nerden etkilendiğini başta yazdığım gibi sonsöz kısmında açıklamış.
Güzel bir okuma oldu kendi adıma fakat alt metin yada bundan ne gibi birşey çıkarmalıyım diye düşündüm kitap bitince .
