Soykırım yapmakla suçlandığımız için Ermeni sorununun henüz zuhur etmediği tarihlerdeki Ermeni nüfusuna dair birkaç not vermek istiyoruz. Napolyon Bonapart'ın elçisi olarak İstanbul'da bulunan Mareşal Sebastiani'nin raporu, azınlıklar hakkında ilgi çekici bilgiler ihtiva etmektedir. Napolyon'un istediği raporu yazmadan önce casusları vasıtasıyla imparatorluk coğrafyasında incelemeler yaptırdığını bildiğimiz Sebastiani, İstanbul'da 40 bin Ermeninin bulunduğundan bahsetmektedir. Sebastiani, 12 Temmuz 1808 tarihli söz konusu raporunda Anadolu'daki Ermeni sayısı hakkında da kralına şu bilgiyi vermektedir:
- Majeste, Anadolu'nun Ermenistan dediğimiz bölgesinde de nihayet yarım milyon Ermeni yaşamaktadır!
Türk İmparatorluğunun dağılmasında Ermenilerin de kullanılabileceği düşünülmeye başlanınca 3 milyon rakamının telaffuz edildiğini görüyoruz. Mareşal Sebastiani'nin raporundan yaklaşık 60 yıl sonra, 3 Kasım 1869'da, parlamentoda, Denis Cochin ve Jaures tarafından verilen soru önergesini cevaplandıran Hanotaux, "Osmanlı memleketlerindeki Ermenilerin kesinlikle 3 milyonu bulmadığını" söylemiştir. "Anadolu vilayetlerinde Ermenilerin çoğunluk olduğu bir nokta gösterilemez ki, Ermeniler orada özerklik kurabilsinler." diyen Hanotaux, Ermenilerin, nüfusun %13'ünden daha fazla olmadıklarını ifade etmiştir. Elimizde 1869 yılına ait bir rapor daha var. İngiliz Konsolosu Taylor, Erzurum'dan Kont Clarendon'a gönderdiği 19 Mart 1869 tarihli raporda, bâzı yerleşim birimleriyle ilgili bilgiler vermektedir. Taylor'un tesbitlerine göre Bitlis'te 45 bin 600 müslüman, 15 bin 200 hıristiyan vardır. Konsolos, Bitlis, Malazgirt, Bulanık, Çukur, Varto, Muş ve civarı için şu rakamları vermektedir: 86 bin 100 müslüman, 48 bin 300 hıristiyan!
Aynı rapora göre Adilcevaz, Erciş, Mahmudiye, Şatak, Müks