Voltaire’in 1759’da kaleme aldığı Candide ya da İyimserlik, özellikle Avrupa’nın o tarihlerde içinde bulunduğu kaos içerisinde felsefe tarihinin en keskin, en keyifli ve güncelliğini yitirmeyen hicivlerinden biri olmuş. İlk Lisede elime geçmişti tabi o yaşlarda çok dar bir düşünce dünyası ile okumuştum..
Kitap, döneminin popüler felsefesi olan ve Gottfried Leibniz tarafından ortaya atılan "Yaşadığımız dünya, olabilecek dünyaların en iyisidir" düşüncesini (iyimserlik felsefesi) acımasızca tiye alıyor. Esasen Voltaire kitabın çeşitli bölümlerinde insanın bir bünyede barındırdığı pek çok karakteristik özelliklerin her birini birer karakter olarak yaratıp olabildiğince hamasetten uzak insana ve fıtrata uygun biçimde bir insan/yaşam tahlili yapıyor insanın muhattap olduğu her şeyi kendi eliyle meydana getirdiği hakikatini sunuyor
. Bilmediğimiz bir şey yok zaten usta demek bildiğimiz şeyleri ilk defa duyuyor gibi anlatabilmek demek.
İnsan nasıl yaşamalı? Hangi amaç uğruna hayatını devam ettirmeli? Yaşarken hangi değerleri gözetmeli? Yaşamında hangi değerleri kendine rehber olarak seçmeli? Yaşarken neleri korumalı? Yaşamında neler için mücadele etmeli ve savaşmalı? Bir inaanın yaşam mottosu ne olmalı? Yazarımız Roger-Pol Droit tüm bu sorulardan yola çıkarak yazma serüvenine başlıyor ve ortaya "Alice Fikirler Diyarında" çıkıyor. Adından da anlayacağınız üzere Lewis Carroll ve dünyaca ünlü "Alice Harikalar Diyarında" eserine selam çakılıyor. Benzerliklere baktığımızda, kahramanımızın adı Alice ve yine bir tavşan deliğine çekiliyor. Ancak bundan sonrasında, kurgu çok farklı ilerliyor. Roger-Pol Droit, kurgusuyla felsefeyi iç içe geçiriyor. Felsefeyi sıkıcı bir tarih dersi kıvamından çıkarıyor ve romanının kurgudan sonraki en önemli parçası haline getiriyor. Geçmişten günümüze fikirlerin ortaya çıkışını ve gelişimini, insanlığı ve yüzyıllar boyunca dünyanın nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor. Ana kahramanın yolu boyunca dönemine ışık tutmuş pek çok önemli filozof karşımıza çıkıyor ve sanki ben de romanın kahramanıyla empati kurup değerli filozoflarla konuşuyormuşum gibi hissettim. Droit, okuru kurgunun içine başarıyla katmayı beceriyor ve bunu yaparken de çaktırmıyor. Kitabın tüm bu etkileyiciliğinde, yazarın bir filozof ve akademisyen olmasının rolü büyük. Çok beğendiğim bir roman oldu.
Alice, artık genç bir kız olmuş ve artık çocuk olmadığının farkında... Dünyayı farklı algılamaktadır ve insanlık konusunda derin soruları bulunur. İnsanları bekleyen küresel tehlikeler konusunda endişelidir. İnsanlığın nasıl yaşaması gerektiği hakkında oldukça düşüncelidir. Bir yandan da dövme konusunda takıntılıdır ve koluna hayat mottosu olarak yazdırabileceği bir söz aramaktadır. Tüm düşünceleri onu bir tavşan
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Bu kitap bir felsefe tarihi gibi ama belli başlı filozofları sadece yazmış aslında. Bu nedenle muhtemelen Russell'ın eserini buna tercih ederdim 
Batı Felsefesi Tarihi Cilt 1 – ya da 
Ahmet Cevizci'nin 
Felsefe Tarihi ancak bunun daha kısa olması büyük bir avantaj. Platon, Aristoteles, Bacon, Spinoza, Voltaire, Kant, Schopenhauer, Spencer, Nietzsche gibi bir dizi "anahtar" filozofa ayrılmış ana bölümler ve Bergson, Croce, Russell, Santayana, James ve Dewey hakkında daha kısa bölümler var. Ayrıca Comte, Hegel, Locke, Rousseau ve Hume'dan da bahsediyor. Ana bölümlerin yaklaşık elli sayfası, listelediğim anahtar filozoflara ayrılmış. Bu ilginç çünkü genellikle "hayatlarıyla" başlıyor, sonra "fikirlerine" geçiyor ve eleştiriyle bitiyor – ancak bu eleştiriler genellikle oldukça övgü dolu. Kitapda çok fazla bilinmeyen filozoflar da yer almış. Santayana gibi, bir diğeri de Dewey aynı zamanda sanırım yazarın hocasıymış da. Okunabilir.
Batı Felsefesi Tarihi Cilt 1 – ya da Ahmet Cevizci'nin Felsefe Tarihi ancak bunun daha kısa olması büyük bir avantaj. Platon, Aristoteles, Bacon, Spinoza, Voltaire, Kant, Schopenhauer, Spencer, Nietzsche gibi bir dizi "anahtar" filozofa ayrılmış ana bölümler ve Bergson, Croce, Russell, Santayana, James ve Dewey hakkında daha kısa bölümler var. Ayrıca Comte, Hegel, Locke, Rousseau ve Hume'dan da bahsediyor. Ana bölümlerin yaklaşık elli sayfası, listelediğim anahtar filozoflara ayrılmış. Bu ilginç çünkü genellikle "hayatlarıyla" başlıyor, sonra "fikirlerine" geçiyor ve eleştiriyle bitiyor – ancak bu eleştiriler genellikle oldukça övgü dolu. Kitapda çok fazla bilinmeyen filozoflar da yer almış. Santayana gibi, bir diğeri de Dewey aynı zamanda sanırım yazarın hocasıymış da. Okunabilir.
Jean Calas davası, Voltaire için yalnızca bir mahkeme hatası değil, dini bağnazlığın ve fanatizmin adalet üzerindeki yıkıcı etkisinin bir örneğidir. Voltaire, olay boyunca mahkemenin kesin kanıtlar yerine önyargılarla hareket ettiğini, halkın söylentileri gerçek gibi kabul ettiğini ve yargıçların toplumsal baskının etkisi altında kaldığını göstermeye çalışır. Ona göre adaletin temel şartı olan tarafsızlık kaybolduğunda, masum insanlar bile suçlu ilan edilebilir.
Voltaire, Calas ailesinin yaşadıklarını anlatarak fanatizmin yalnızca bir bireyi değil, bütün bir aileyi ve hatta toplumu yaraladığını ortaya koyar. Jean Calas’ın idam edilmesi, oğullarının sürgün ve baskılara maruz kalması, eşinin ve kızlarının çektiği acılar, önyargının insan hayatını nasıl altüst edebileceğinin somut örnekleridir. Bu nedenle eser, yalnızca bir adalet savunusu değil, aynı zamanda insanlık ve vicdan çağrısıdır.
Voltaire’in ulaşmak istediği temel sonuç, hiçbir insanın, hiçbir dinî grubun ve hiçbir yargıcın yanılmaz olmadığıdır. İnsanlar hata yapabildiği için farklı düşüncelere tahammül etmeyi öğrenmeli, inanç farklılıklarını düşmanlık nedeni haline getirmemeli ve her durumda aklı, kanıtı ve merhameti esas almalıdır. Ona göre toplumları ayakta tutan şey baskı ve cezalandırma değil, hoşgörü ve adalettir.
Puan vermedi·120 syf.·
2026 15. kitabı
Hikâye, Babil’de yaşayan zeki ve erdemli bir genç olan Zadig’in başından geçen olayları anlatır. Zadig, doğru ve adaletli biri olmasına rağmen sürekli haksızlıklara uğrar. Sevdiği kadın tarafından terk edilir, yanlış anlaşılır, suçsuz yere cezalandırılır ve sürgüne gönderilir.
Yolculuğu boyunca farklı toplumlarla karşılaşır ve insanların adalet, kader ve mutluluk hakkındaki yanlış inançlarını gözlemler. Her olayda “kader”in gerçekten insan yaşamını belirleyip belirlemediğini sorgular.
Temel Tema ve Fikir
* Kader vs. Akıl: Voltaire, olayların tamamen kader tarafından belirlenmediğini, insan aklının ve seçimlerinin önemli olduğunu sorgular.
* Adaletsizlik: Güçlülerin zayıfları nasıl haksız yere ezdiği eleştirilir.
* Aydınlanma düşüncesi: Akıl, bilim ve eleştirel düşünme öne çıkarılır.
* Deneyimle olgunlaşma: Zadig yaşadığı zorluklarla daha bilge bir insana dönüşür.
Kısa İnceleme
Eser, masal gibi ilerleyen ama aslında felsefi eleştiri yapan bir yapıdadır. Voltaire, kader inancını sorgularken insanın kendi hayatını şekillendirme gücünü vurgular. Mizahi ve ironik bir dille yazıldığı için ağır felsefe değil, hikâye gibi okunur.
Sonuç: “Zadig”, insan hayatındaki adaletsizlikleri ve “kader” fikrini sorgulayan, Aydınlanma döneminin eleştirel ve düşündürücü eserlerinden biridir.
Candide ya da Bağnaz İyimserlik
Okurken hem güldüren hem rahatsız eden hem de düşündüren çok az kitap var. Candide benim için tam olarak öyle bir kitap oldu.
Saf Candide, en bilge insan olarak gördüğü Pangloss’un bitmek bilmeyen iyimserliğine ve “Bu dünya en iyi mümkün dünyadır.” görüşüne körü körüne inanır. Ancak kitap boyunca başına gelen felaketler, savaşlar, ihanetler ve absürtlükler bu fikri adım adım çökertir. Candide de zamanla Pangloss’u ve onun öğretilerini sorgulamaya başlar; yine de tamamen kopamaz çünkü ona bağnazca bağlıdır. Bu yüzden her kötülükten bir iyilik çıkacağına inanmayı sürdürür, küçük umutlardan büyük beklentiler üretir.
Bir noktadan sonra kitap şunu hissettirir: Gerçekten her şey bir planın parçası mı, yoksa biz mi buna inanmak istiyoruz?
Voltaire, eser boyunca skolastik düşünceyi, Engizisyon’u ve dogmatik inançları sık sık eleştirir ve bunlara göndermelerde bulunur.
Sonunda ise ortaya çok sade ama güçlü bir fikir çıkar: “Kendi bahçemizi yeşertmeliyiz.” Yani büyük teoriler yerine gerçek hayata, emeğe ve yapılabilir olana yönelerek ancak bu dünyada bir denge ve huzur bulabiliriz.
Çok akıcı ve keyifli bir kitap herkese öneririm.