Hector Sky
@wowbagger
FirdevsHayat ve İnsan
Bir kere kadın erkek herkesin okuması gereken bir kitap. Yazıldığı yer sebebiyle de gayet cesur bir kitap. Mısır'ın o güne kadar yaşamış en cesur kadınlarından birisi olan Firdevs'in hikayesi de cesaretten yoksun yazılamazdı sanırım.
975 yılında yayınlaşmış bu kitap artık geride bıraktığımız bir sorunun günümüze ulaşmış bir kopyası demeyi çok isterdim lakin şu gün dahi gerek bizim ülkemizde gerekse dünyanın geri kalanında sesi olmayan kadınlar hayatta kalmaya çalışıyor. evet en basit noktada hayatta kalmaya çalışıyor. Daha henüz fırsat eşitliğine, çocuk gelinlere, kürtaja vs.ye gelmedim bile. Firdevs ise şu an başına herhangi bir şey geldiğinde, olay hakkında tweet atıp, canlı yayın başlatarak sesini en azından toplumun kulağının üstüne yatmamış kesimine duyurabilen hemcinslerinden farklı olarak bunu o yılların Kuzey Afrika'sında, erkek egemen değil erkeğin insan, kadının mal kabul edildiği bir toplumda sesini duyurmak için bahşedilmesini beklemeyip iradesini ve özgürlüğünü tekeline almış cesur kadındır.
Bu kitabı okumuş bir erkek olarak Firdevs'e cesur kadın diyebilmek için bu satırları yazdım. Daha fazlasını söylemeye hakkım olmadığını düşünerek Firdevs gibileri ve daha nicelerine haklı davalarında yılmaz bir irade diliyorum.
Reklam
Kötü Çiviler
Yazar 1469 doğumlu olup İtalya'nın siyasi tarihinin en çalkantılı ve kanlı döneminde yaşamıştır. Bunun bir sonucu olarak ülkenin içinde olduğu durumdan çıkartmak adına derin düşüncelere dalmış ve halkın yönetimde egemen olduğu bir yapı üstüne çalışmalar yaptırmış. Lakin çeşitli bölgesel devletlerden oluşan İtalya milli Birliği sağlayamadığı için sürekli olarak bu devletlerin birbirleriyle olan savaşları yüzünden nefes alıp bir düşünceyi kavrayabilecek lükse sahip değildi. Bir de bunlara papalığın iktidara sahip olma isteği ve Fransa gibi dönemin en büyük gücünün oluşturduğu tehdit de eklenince kurtuluşa inanç gittikçe zayıflamıştır. İşte böyle bir ortamda yazar en kısa sürede bu buhrandan çıkış için bir mektup, bir sesleniş niteliğindeki eseri kaleme alır. Daha fazla bilgi vermek içeriğe dahil olacak şununla bitireyim; önsöz mutlaka okunmalı çünkü yazarı anlamadan okumaya başlamak sizi kitaptan uzaklaştıracaktır. Ayrıca kendime de ödev edindiğim aynı yazarın 'konuşmalar' adlı eseri okunmalı ki yazar hakkında kesin bir yargıya varılabilsin.
Son olarak kitabı İnternete araştırırken isminin 'Prens' olduğunu öğrendim. O şekilde de aradım ancak bu kitabı edindiğim sahafta Türkiye iş bankası kültür yayınları Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisinden yayınlanan 'Hükümdar' ismiyle olan baskısını bulabildim. Ama çeviride herhangi bir sorun olduğunu düşünmüyorum ve hatta çevirmen Necdet Adabağ'ın yazarı gayet iyi anladığı kanısındayım.
Kızgın Nallar
Kitabı askerdeyken okudum. Aradaki iki üç gün hasta olmasaydım sanırım çok daha kısa sürede bitirirdim. Zira sürükleyiciliği kabul etmek gerekir ki herkese uygun olmayabilir beni peşine düşürdü. Hep sonrasında ne olacak ne olacak merakıyla değil de yolda olmanın kimi zaman kalabalık ve koşuşturan kimi zaman da yalnız ve dingin yönlerini çok iyi yansıtması sebebiyle yazarla birlikte o yolculuğu yapıyor olma hissinin merakıydı.
Paragrafsız yazımı, okurken yazarın elinden çıktığı anda gerçekten bir ruloya yazılıyor oluşunu düşündürdü. Ve bu rulo aşağılara doğru indikçe kesintisiz yolculuğun simgesi benim için.
Büyük maceraların peşine düşmek, jules vernevari bir yolculuk beklemek hayalperestliğimizin bir ürünü. İyi ki bizimle ona lafım yok ancak Kerouac'ın macerası her şeyden önce yolda olmak. Onun maceraları karşılaştığı insanların çevrelerince ve düşüncelerince büyüyüp küçülüyor. O hayatı yolculuğa indirgeyerek birçoğumuzun tüm ömrünü vererek edindiği tecrübeyi geçtiği her şehirde dokunduğu insan hayatlarından aldığı feyzle kendi içinin kazanında kaynatışıyla elde ediyor. Belki de bu sebepten 47sinde aramızdan ayrılıyor.
Son olarak kitabı okurken bana yansıttığı havanın ve kendi kazanımdan çıkan eriyiğinin bir sonucu olarak yazdığım bir pasajı paylaşayım (bir de bu tarife askeriyenin kasvetli ve tek tip aurasını eklemeyi unutmadım elbette):
İlk ehlileştirilen at gibi hissediyorum bu mahpus koğuşunu andıran odada yatarken kendimi. Yenik, özgürlüğü elinden alınmış ve zora koşulan. Delicesine koşmak ister benliğim yaban ellerde ve sağrıma vuran rüzgarla serinletmek kor yüreğimi. Zalim bir efendiye sahip atım, tıpkı Afrika'nın kalbinden sökülüp pamuk tarlalarında çalışmak için Amerika'nın, köleleştirilmiş bir insan gibiyim. Yenik.
Hesaplaşma
Kaç gecem var bu iç çatışmayı yüreğimin meydanına taşıdığım en ufak bir fikrim yok. Kağıt faresi olup Zorbaya özendiğim ama oluverirsem bi anda onun gibi diye korktuğum zamanlar da oldu, Zorba olup kabuğunu kıramamış fareyi azarladığım fakat sonra yine ona acıdığım zamanlar da. En çok bu kitapta buldum kendimi anlayacağınız. Kitabı bitirdiğim andaki suskunluğumu hayatım boyunca edinememiştim. Ah ne de doğru bir eylem söyleyecek tek sözü olmayan biri için.
Hayattaki en önemli şeyin hayatın kendisi olduğunu çok önceleri öğrendim ama yine de akışına bırakıp yaşamadığım çok zamanlarım oldu. Hıh, baksanıza kitap nasıl da didik didik etmiş benliğimi iç hesaplaşmamı yaptırıyor yine bana. En iyisi mi size şunu söyleyip kapatayım; evet o derece bir kitap ki eğer yüreğinize bir kez olsun 'özgür müyüm' sorusu düşmüşse sizi içine alıp kendi yargıcınızın önüne çıkaracak.
Benim ipim uzun, kopuk değil. Maalesef.
Teşekkürler Zorba, Teşekkürler Kazancakis.
Calvino'nun sade bir dille kaleme aldığı bu kitapta zırhının içinde etten kemikten bir insan vücudu bulunmayan sadece idarenin gücüyle o zırhı hareket ettirebilen bir şövalye anlatılıyor. Şövalyemiz Agulilfo kanaatimce insanın ulaşmak istediği 'kusursuz insan' profilini temsil ediyor zira o denli kusursuz ki orduda pek sevilmiyor diğer şövalyeler tarafından. Hatta biraz da kral tarafından. Her şeyi doğru yapması ve yapmayanları da hem uyarıp hem de denetlemesi çevresindeki insanlar tarafından dışlanmasına ve yalnızlığa sürüklenmesine neden oluyor. Derken kendine en uygun seyisi buluyor Gurdulu. O da var olan ancak bunun farkında olmayan bir yarım akıllı. Henüz okumamış olanlar için kitaptan daha fazla bilgi vermeyip kendi düşüncelerimi ekleyeyim. Yukarıdaki yorumlarda belirtilen görüşlere katılarak;
Agulilfo - Gurdulu ve Torrismondo-Rambaldo çelişkileri karakterleri ve yazarın değinmek istediği çizgileri belirginleştiriyor. Her söyleneni tekrarlamamak adına aklıma gelen başka bir noktayı belirtmek isterim. O da rahibe Teodora ile birlikte kitap iki defa boyut değiştiriyor. Kitap okununca anlaşılacağına inanıyorum bu yorumun:)
