Yaşar MÜNÜKLÜ
@yasar39
Reklam
Montaigne, bir çok konu hakkındaki düşüncelerini denemeler halinde bir kitapta toplamış. Yeri gelmiş Amerika kıtasının keşfindeki insanların tutumunu eleştirmiş yeri gelmiş insanlara verilen idam cezasını ve işkenceyi topa tutmuş. Ancak yazılanların hepsinde tek bir şeyi ölçüt olarak kullanmış:kendisini. "Her konudan çok kendimi incelerim". Montaigne'in bir çok eleştirisini ve tavsiyesini bulmak mümkün kitapta. Altın harflerle yazılması gereken tavsiyelerde var, buruşturup atılması gereken tavsiyelerde. Kadınlara yapılan haksızlıklardan söz eder Montaigne. "Biz erkeklerin hemen hepsi kendi günahlarından çok karısının günahlarından gelecek ayıptan korkar".
Montaigne'in belli başlı yazarlardan etkinlendiğini görmek mümkün; Cicero, Sokrates,Platon özellikle Plutarkhos'tan bolca alıntı yapar; "Tanıdığım bütün yazarlar arasında sanatı doğaya, düşünceyi bilime en iyi katmış olanıdır." diye bahseder Plutarkhos'tan.
Kitap, Montaigne'in bütün denemelerini kapsamamaktadır. Çevirmenin, belli başlı denemeleri çevirerek topladığı bir derleme kitaptır. Denemelerin tamamı Say yayınlarından 4 ciltlik bir eser olarak çıkmıştır.
Bir insan bir kitabı okurken ne kadar endişe duyabilir ya da ne kadar korkabilir yazılanlardan, ne derece ağzına gelen kelimeleri haykırmamak için kendini tutabilir ve ne derece kitaptaki idama mahkum olan karakter ile kendini aynı kaderi paylaşıyor sanır, günümüzde idam cezasının olmamasına rağmen.
Kitabın içeriği hakkında yazılacak bir çok şey var elbet, ancak bir o kadar önemli olan bir başka tarafı kitabın ön sözü. Victor Hugo’nun insanların yüzüne bağıra bağıra eleştirerek anlattığı idam cezasına dair düşüncelerin şahit oluyorsunuz. Öyle şiddetli bağırıyor ki Victor Hugo yazılarında, yazılan hiçbir şey bir gözünüzden girip diğerinden çıkamıyor. Hugo’nun yüzündeki sinirden kabarmış damarların hepsini sayabiliyorsunuz kitapta. Kitaptaki karakter sizden biri, içinizden yükselen bir ses, bir feryat belki bir kabulleniş. Hugo karakterin duygularını öyle ustaca işlemiş ki, adeta size tanıdık gelen bir sima.
