Heath W. Lowry

Heath W. Lowry

Yazar
9.1/10
7 Kişi
·
14
Okunma
·
3
Beğeni
·
695
Gösterim
Adı:
Heath W. Lowry
Tam adı:
Heath Lowry Ward
Unvan:
ABD li yazar-araştırmacı-profesör
Doğum:
23 Aralık 1942
Princeton Üniversitesinde Atatürk Osmanlı Profesörü ve Çağdaş Türk Çalışmaları oldu. Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye O tarihi hakkında bir kitap yazarı .
Türklerle birlikte orduya hizmet etmemek için Rumların çoğu dağlara kaçmıştı. İngilizlerden silah alıp eşkıya olmuşlardı.
‘’MAHALLE-İ DAFNUNDA:
Dört Tahrir Defterinde de rastlanan bu ada 1523 Defterinden başlayarak mahalle-i Dafnunda nam-ı diğer çölmekçi olarak geçmektedir. Rumca daphnous (Türkçe defne de bu kelimeden çıkmıştır) kelimesinin bir hali olan Dafnunda şehrin doğu varoşlarında deniz kenarında eskiden kurulmuş bir kesiminin adıydı. Yirminci yüzyıl başlarına kadar bölge Rumları tarafından Daphnous adı bilinmekle birlikte, bu bölgenin bilinen adı Çömlekçi mahallesi olmuştur. Çömlekçi hala şehrin bir mahallesi olduğu için Dafnunda'yı da kesinlikle şehrin doğu varoşlarında deniz kıyısına yerleştirebiliriz.’’ (s. 38-39)
‘’MAHALLE-İ KANİTA:
Bu yeni Rum mahallesi adını şehirde bilinen bir Ortaçağ yer adından almıştır. İlginç olan yanı bu adın hemen hemen yüz yıllık bir aradan sonra bu Tahrir Defterinde yeniden ortaya çıkmasıdır. Profesör Anthony Bryer (yazışmalarında) Kanita'yı 1319’da zikredilen Canitu olarak tanımlamış ve bunun onuncu yüzyılda Kanites ailesinin adı olduğunu ileri sürmüştür. Bijişkyan ve Feruhan Bey de bu mahallenin deniz kıyısında olduğunu doğruladıkları ve belirttikleri için biz de bu mahalleyi doğu varoşlarında olarak kabul edebiliriz.’’
‘’Şakir Şevket, Maraş ulemasından Osman Efendi'nin 960/1552 yılında Trabzon'u ziyaretinde Trabzon çevresinin hala Hıristiyan ve Rumca konuşan halkla meskûn olduğunu nakleder. Onun vaazları sonunda yörenin Hıristiyanlarından çoğu, hatta papazları bile İslamlığı kabul etmişlerdir. Bugün bile, aradan dört yüz yıl geçtikten sonra, Osman Efendi'nin ya da halk tarafından anıldığı adıyla Maraşlı Şeyh'in türbesi Trabzon ilinin Çaykara kazasında bir ziyaret yeridir.’’ (s. 109-110)
247 syf.
·Beğendi·10/10
1461'den sonra kademe kademe Rum halkının şehir surları dışlarına göçmek durumunda kalması, en son kale surlarının içinde neredeyse hiç 'Rum' kalmaması çok uzun zaman alan bir olay. Fakat burada yazarın dikkat çektiği nokta:kaç kişi din değiştirip Müslüman olarak tekrar şehir surları içerisine taşınmaya başladı? Bugün kendi aralarında balkondan balkona Rumca konuşurken sokaktan geçen birini görünce kırık bir Türkçe'ye dönen teyzeler bu nüfustandır. Müslüman Rum diye bir şey var. Ama ilginçtir ki, bizim milli anlatılarımıza göre böyle bir şey mümkün olamayacağından, bu teyzeler Maraş'tan, Konya'dan, Kayseri'den geldiklerini iddia ederler. Ki evet, Türkleştirme maksadıyla cumhuriyetten sonra pek çok aile getirilmiştir bu şehirlerden. Fakat yine ilginç olan şudur ki bu ailelerin önemli bir kısmı da iklim ve coğrafi koşullara ayak uyduramayıp geri dönmüşlerdir. Yani gelen tek Maraşlı imam da tas tarak toplayıp ailesiyle dönmesine rağmen, Trabzon halkı Maraşlı olmakta özellikle diretmektedir. Korku başa beladır (Kişisel gözlemlerimi bir sene Trabzon'da yaşadığım dönemden hareketle ekliyorum ve bu kitabı okuduktan iki sene sonra Trabzon'a taşınmamın bende pek çok mantıksız görünen durumu bir nebze olsun mantığa oturtmayı sağlamış bulunduğunu görüyorum. Bir toplumu anlayabilmek öyle kolay değil)
185 syf.
·Beğendi·10/10
Lowry eserinde, Osmanlı Devleti'nin kuruluşuyla alakalı Wittek'in ortaya koyduğu Gaza İdeolojisini Wittek'in incelediği belgeleri yeniden ele alarak çürütüyor. Bir tarihi kaynak nasıl okunmalı sorusu sorulursa cevap olarak bu kitabı gösteririm. Gerçekten bu analitik becerisi için Lowry'yi tebrik etmek gerek. Ek olarak Osmanlı Devleti'nin kuruluşuyla alakalı olarak ortaya atılan meşhur Yağma/Talan Konfederasyonu görüşü yine ilk olarak bu kitapta ele alınmıştır. Lowry, Osmanlı'nın sadece Müslüman-Türk devleti olmadığını ikna edici bir şekilde açıklamaktadır.
Ragıp Reis
Ragıp Reis Trabzon Şehrinin İslamlaşması ve Türkleşmesi'ni inceledi.
247 syf.
·4 günde·Puan vermedi
Heath W. Lowry, Amerikalı bir Osmanlı tarihçisi. Kaliforniya Üniversitesi'nde Speros Vryonis, Andreas Tietze, Gustav von Grunebaum ve Stanford J. Shaw gibi büyük tarihçilerle çalışan, Boğaziçi Üniversitesi’nin Tarih bölümü kurucularından biri. Hayat hikâyesi, Türkiye’ye gelişi, Türk tarihi ile ilgili yaptığı çalışmalar ve bazen Trabzon ağzına kayan muazzam Türkçesi ile çok ilginç bir kişilik.

Trabzon Şehrinin İslamlaşması ve Türkleşmesi isimli eseri ve bu eserin yazılış süreci de onun nasıl ilginç bir kişilik olduğunu ortaya koyuyor. Lowry ta Amerika’dan kalkıp gelmiş, eski yazıyı (Osmanlı Türkçesi) öğrenmiş, ‘’Eski yazı bilmeden/okuyamadan Osmanlı tarihi yazılamaz!’’ diyecek kadar konuya vâkıf. Öyle ki birçok Osmanlı tarihçisinin okumaya/incelemeye üşendiği, zorlandığı tahrir defterlerini incelemiş ve Trabzon gibi bir bölgeyi incelemiş. Şehrin Fatih’in fethinin (1461) ardından ne zaman ve nasıl Müslüman bir kimliğe büründüğünü ortaya koymaya çalışıyor. Hakikaten şapka çıkarılacak bir disiplin, merak ve arzu. Tabi bunu yaparken yöreyle de bütünleşmiş kendisi. Nasıl mı? Lowry Trabzon’a 1971-1980 arasında sık sık gidip gelmiş. Bu zaman aralığı Trabzonspor’un da parlamaya ve şampiyonluklar kazanmaya başladığı dönem. Öyle ki bütün şehir yekvücut olmuş. Elbette Lowry de bundan çok etkilenmiş ve Trabzonsporlu olmuş. Kendisi hâlâ Trabzonspor taraftarı olduğunu ve maçları takip ettiğini söylüyor.

Lowry’nin bu eseri 1486, 1523, 1553 ve 1583 yıllarında hazırlanan dört Tahrir Defteri’ni☆ merkeze alarak fetihten sonra şehrin nasıl İslâm kimliği kazandığını ortaya koymaya çalışıyor. Chalcocondyles ve Fallmerayer’ın aksine Lowry, fetihten sonra yerli Hristiyan nüfusun bir kısmı göç ettirilse bile asıl nüfusun yerlerinde bırakıldıklarını, fetihten 25 yıl sonra daha şehrin Hristiyan kimliğini koruduğunu Osmanlı Devleti’nin Tahrir Defterlerini inceleyerek ortaya koyuyor. Dört ayrı Tahrir Defteri’ni inceleyen Lowry, şehrin 125 yıl içinde Müslümanların daha yoğun yaşadığı bir yer haline gelişini belgeler üzerinden anlatmaya çalışıyor. Kısacası bu eser, eksikleri olmakla birlikte (bunu yazar da kabul ediyor) bölge tarihine ilgi duyanlar için muazzam bir kaynak niteliği taşıyor.

☆Tahrir Defteri: Osmanlı maliye teşkilâtında vergilerin ve bu vergileri verenlerin ismen tespiti için değişik dönemlerde farklı şehirlerde gerçekleştirilen sayımları ve bu sayımların kaydedildiği defterleri ifade eder.
185 syf.
·6 günde·Beğendi·10/10
Lowry, eserinde Osmanlı Devleti'nin kuruluşuyla ilgili tartışmalara yeni bir boyut kazandırmaya çalışmış. Daha önce yapılanların bazı eksik yönlerine dikkat çekmiş. Örmeğin Paul Wittek'in 1337 tarihli Bursa Kitabesi'ni eksik okumuş olması. Yine Ahmedî'nin de yanlış ve eksik okunduğunu iddia ediyor. Osmanlıların ve devletin kurulduğu bölgedeki diğer beyliklerin gaza, gazi, cihad gibi kavramlara nasıl baktıklarını anlamaya çalışmadan kendince bir gaza kavramı oluşturmaya çalışmış. Bu konu eserde en çok eleştirdiğim konudur ayrıca belirteyim. Amerikalı olmasından olsa gerek. Ya da daha genel alalım müslüman olmamasından olsa gerek, gazayı yağma, talan ve ganimet aşkıyla yapılmış bir faaliyet olarak ve tabi yanlış olarak tanımlamış. Oysa bu iki kavramın tanımı hatta o dönemdeki tanımı çeşitli ansiklopedi maddelerinde yer alıyor.

Yazarın biyografisi

Adı:
Heath W. Lowry
Tam adı:
Heath Lowry Ward
Unvan:
ABD li yazar-araştırmacı-profesör
Doğum:
23 Aralık 1942
Princeton Üniversitesinde Atatürk Osmanlı Profesörü ve Çağdaş Türk Çalışmaları oldu. Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye O tarihi hakkında bir kitap yazarı .

Yazar istatistikleri

  • 3 okur beğendi.
  • 14 okur okudu.
  • 1 okur okuyor.
  • 62 okur okuyacak.