İyi bir rehber değilİnceleme
Marcus Aurelius; Roma İmparatorluğu'nu peş peşe yönetmiş beş iyi imparatorun (Nerva, Trajan, Hadrianus, Pius ve Aurelius) sonuncusudur. Bu beş imparator döneminde Roma İmparatorluğu'nda uzun soluklu bir barış dönemi, Pax Romana, yaşanmıştır. Kendime Düşünceler'in büyük bir kısmı ise Germen savaşları sırasında yazılmış olup eser, yayımlanmak için değil yalnızca yazarın kendisi için kaleme alınmıştır.
Eserin incelenmesine gelecek olursak her şeyden önce Stoacılığı öğrenmek isteyenler için kesinlikle iyi bir rehber değil. Marcus Aurelius'un popüler kültürde daha fazla okunması ya da yer edinmesi bu gerçeği değiştirmiyor.
1. İmparator bir yazar olmadığı için eserin üslubu gerçekten zayıf. Pasajlar birbirini tekrar etmekle beraber imparatorun düşünceleri de dağınık.
2. Stoacılık ile ilgili sistematik bir şekilde bilgi içermiyor.
3. Eseri okuyan biri Stoacıların kaderci ve eyleme geçmeyen/pasif konumda olduğu izlenimine kapılabilir.
4. İmparatorun düşünceleri doğrultusunda kitap bir Stoa eseri değil Stoacı olmak isteyen birinin kendine hatırlattığı sorumluluklar ya da yaşama biçimidir.
Amacınız bu felsefeyi öğrenmek ya da tanımak ise Seneca ve Epiktetos'u okumalısınız. Seneca ile ilgili bir incelememi de buraya bırakıyorum. #286598731
Peki yok mu bu kadar popüler ama yerin dibine gömdüğümüz eserin iyi bir tarafı? Var. Her şeye rağmen eser, Stoacılığı teorik yönden değil de günlük yaşam koşulları altında uygulamaya çalışan bir zihnin ürünü olması bakımından önemlidir. İncelemeyi daha fazla uzatmadan keyifli okumalar diliyorum.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
MÖ 3. yüzyılda Zenon tarafından kurulan Stoacılığa göre mutluluk; insanın, aklı temel alarak kendisinin de bir parçası olduğu doğayla uyumlu bir şekilde yaşamasıyla elde edilir. Yine Stoacılar; yaşamın, kalabalıkların ya da çoğunluğun tercihine ve dışsal unsurlara göre değil kişinin içsel uyumuna ve erdeme uygun olması gerektiğini savunmuşlardır. Ayrıca Stoacılar duyguları bastırmak yerine erdemin, aklın rehberliğinde dizginlemeyi tercih etmişlerdir. Seneca ise Roma Dönemi Stoası'nın, Epiktetos ve Marcus Aurelius ile beraber, üç kurucusundan ilki olarak görülür.
Kitapta bulunan iki ayrı eserden Mutlu Yaşam Üzerine'de Seneca; insanların mutluluğu yanlış yerde aradığını ve hayvanlarda olduğu gibi körlemesine, bilinçsizce çoğunluğu takip etmenin yanlış olduğunu belirtir ve "Herkesin gittiği yere değil de gidilmesi gereken yere gitmemiz gerektiğini" vurgular. Ayrıca bütün Stoacılarda temel ilke olan doğaya uygun yaşamanın aslında mutlu yaşamak ile aynı şey olduğunu savunur. Yine Seneca, haz ve ona uygun bir yaşamın mutlak olamayacağını ve sahibini esir alacağını açıklayarak yer yer Epikür'ü yer yer de başka kişileri hayali bir şekilde konuşturur ve erdem ile hazzın birleştirilip bir araya getirilmesine kesinlikle karşı çıkar. Ona göre insanların elbette çeşitli hazları olabilir ve olacaktır da ancak bunun erdemin ve aklın önderliğinde dizginlenerek olması gerektiğini savunur. Seneca metnin geri kalanında, kendisine ve diğer filozoflara çokça yöneltilen; "Başka türlü konuşuyor, başka türlü yaşıyorsun." gibi eleştirilere cevap verir.
Yaşamın Kısalığı Üzerine'de Seneca; doğanın bize cömert davranmayarak kısa bir süre vermiş olduğunu savunan filozoflara ve hayatın kısalığından şikayet edenlere karşı çıkarak yaşamı, değerlendirebilmeyi bildiğimizde uzun olduğunu ama insanın
Mutlu Yaşam Üzerine – Yaşamın Kısalığı ÜzerineSeneca · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202514,7bin okunma
Şarap, yine şarap, daha çok şarapİnceleme
Ömer Hayyam, Büyük Selçuklu Devleti döneminde yaşamış; matematikçi, astronom, tarihçi, filozof ve aynı zamanda şairdir. Celali takvimini tasarlamasıyla da bilinen Hayyam bir şair olarak da rubaileriyle tanınmıştır.
Günümüze kadar gelen birçok rubainin gerçekten de kendisine ait olup olmadığı tartışmalı da olsa Ömer Hayyam genellikle rubailerinde; din, ölüm, dünyanın derdi, zaman, Tanrı, yaşama sevgisi ve çokça şarap konularını işlemektedir... Yer yer günah işlemekten korkmayarak Allah'ın rahmetine güvenen bir Hayyam karşımıza çıkarken yer yer de öbür dünyayı reddeden, Tanrı'dan ve var olmaktan şikayetçi bir Hayyam görmekteyiz.
Kişisel düşünceme gelecek olursak elbette ki felsefi derinliğe sahip insanı sorgulatan, düşündüren rubaileri bulunmakla beraber bundan çok daha fazla şarap da şarap konusunu işlemesi ya da şarabı bir metafor olarak kullanması okuyucuyu gerçekten de boğabiliyor ama her şeye rağmen rubailerinin okunmaya değer olduğunu düşünüyorum. İncelemeyi de daha fazla uzatmadan keyifli okumalar diliyorum.
Evren Kullanma Kılavuzu çoğu kozmoloji eseri gibi sizleri evrenin derinliklerine çeker ve cevaplanması güç soruların etrafında dolandırır. Kitap; özel ve genel görelilik, kuantum mekaniği, genişleyen evren, kara delikler, zaman makineleri, Fermi paradoksu, Büyük Patlama ve Standart Model gibi birçok kuram, teori ve kavrama değinir.
Dolayısıyla Evren Kullanma Kılavuzu; evrenin tarihini, kökeni ya da geleceğini merak edenlerle beraber uzay-zamanın tuhaflıklarını ve bu tuhaflıkların nedenini öğrenmek isteyenlere karmaşık denklemlere girmeden ve kavramları olabildiğince somutlaştırarak anlama imkânı sunar. Yine de bazı bölümleri bütünüyle anlamak için ilgili konullar hakkında ön bilgiye sahip olmanız gerektiğini belirtmekte fayda var.
Kitabı diğer çoğu kozmoloji eserinden ayıran ise yazarların insan idrakını zorlayan konuları günlük hayatla bağdaştırarak birçok örnekle somutlaştırması, yer yer mizahi bir dil kullanarak karmaşık kuram ve teorileri eğlenceli bir hâle getirmekle beraber içeriği yine eğlenceli karikatürlerle zenginleştirmeleridir. İncelemeyi daha fazla uzatmadan keyifli okumalar diliyorum.
Epikür, MÖ 341 - MÖ 270 yılları arasında yaşamış, adını verdiği Epikürcülük felsefe okulunun kurucusu olan Yunanlı filozoftur. Tıpkı atom fikrinin öncüsü Demokritos gibi evrenin atomlardan oluştuğuna inanmakla birlikte, ondan farklı olarak evrenin mutlak ve determinist bir yapıda olduğu görüşünü benimsememiştir.
Epikür'e göre felsefe mutluluğa ulaşmak için bir araçtır. Her ne kadar Epikürcülük, yalnızca basit bir zevk ve haz felsefesi olarak bilinse de, Epikür’e göre yaşamın amacı, bedende acıya ve sıkıntıya yer bırakmamak ve ruhsal bir dinginliğe ulaşmaktır. Bu da akıl sayesinde evreni tanıyarak ve hayatın sınırlarını anlayarak mümkündür. Onun felsefesinde haz, günümüzde çoğu zaman sanıldığı gibi kendini kaybetmek değil, mütevazı ihtiyaçlarla ve basit nimetlerle yetinerek sakin bir mutluluğa erişmektir. Ayrıca onun felsefesine göre dostluk da mutlu bir yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır.
Epikür, ölüm ve tanrılar hakkındaki görüşleriyle de dikkat çeker. Ona göre, ruhumuz da bedenimiz gibi atomlardan meydana gelir ve ölüm anında bu atomlar çözülür. Bu nedenle, ölümden sonra bir yaşam olmadığını savunur. Bu düşüncesini günümüzde bile popüler olan şu sözleriyle özetlemiştir: "Ölümden korkmak bilge kişi için anlamsızdır; çünkü yaşadığımız sürece ölüm yoktur, ölüm geldiğinde ise artık biz yokuz." Tanrılar hakkında ise onların varlığını reddetmez, ancak insanların yaşamına müdahale etmediklerini ve kayıtsız olduklarını ileri sürer.
İncelemeyi daha fazla uzatmadan keyifli okumalar diliyorum.
