gece kuşağı
@zynpk
114 okur puanı
Ocak 2015 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
YUNUS'UN DİN GÖRÜŞÜDin
Bu konu bütün mistiklerde, ham sofulara ve şeriat bilgilerine karşı gösterilen tepki ve protestolarla önemli bir özellik gösterir. Yıllarca tarikat adamlarıyla şeriat adamları biririyle anlaşamamışlar, birincilerin daha hür, geniş ve esnek düşüncelerine karşı, ikinciler, hoşgörüden yoksun bir kin ve nefretle bu gönül adamlarını kâfirlikle suçlamışlardır:
Oysa bütün mistikler mensup oldukları dinin esaslarına bağlıdırlar. Fakat onlar dini dar anlamında ve sadece ibadetten ibaret saymazlar. hatta bu formalitelere fazla değer vermezler. Varlığın birliğine inandıklarından, kendilerinin de kusallığına inanan mistiklerce din, yetkin insandan ziyade halk için manevi disiplinden başka şey değildir. Bu yüzden, Yunus Tanrı'yı görmek için dinin ve kutsal kitapların yetersizliğine inanmaktadır.
Gökten inen dört kitap günde bin kez okurısan
Erenlere münkir isen, dîdâr ırak senden yana
Yetkinliğin yolu O'na göre din yada şeriat değil aşktır. Bu itibarla:
Aşkı olmayana din ve iman gerekmez
fakat o, hakikatte din düşmanı değildir:
Kimse dinine biz hilaf etmeziz
Din tamam olıcak doğar muhabbet
Din formalitelerine anlamadan bağlanmış olan sofuların ham imanları yerine Aşk imanını savunan şairimizin nazarında:
Din ve millet sorarisen, âşıklara din ne hacet
Âşık kişi harap olur, âşık bilmez din diyanet
Zira onlar,dost yüzün görür görmez "şirk yamalanmıştır"; o cennete kavuşmak, cehennemden korunmak için ibadette kusur etmeyenlerin dininden şüphe eder:
Başında aklı olan ücretle amel etmez
Hurilere aldanmaz, göz ile kaştan geçer
Bu itibarla din adamları:
Erenler nazarında sofuluk satmayalar
İhlas ile bu aşka riyayı katmayalar
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
YUNUS'UN BİLGİ VE BİLİM GÖRÜŞÜ
Yunus Emre'nin hayatı hakkında yapılan bilimsel araştırmalar ile başlayan kitabın başlarından bir bölüm;
"Bir manzumesinde şeriat, tarikat, marifet, ve hakikat gibi dört bilgi derecesinden söz eden Yunus, hakikatın kolayca elde edilemeyeceğinden emindir; şüphesiz ki, O bir bilgi teorisi ile uğraşmamıştır. Felsefede bu teori bilginin kaynak ve değeri gibi iki ana konuyu kapsar. Akılcılarla görgücüler arasında türlü tartışmalara sebep olan bu konu mistikler ve dolayısıyla şairimiz için dış alemin olay ve varlıklarında daha derine inemez. Gerçek bilim ise, bâtın bilimidir ve hakikat bu bilmde saklıdır."
"En yüce hakikat olan Tanrı'yı kavramak için bütün laik bilimlerden, hatta şeriat bilimlerinden vazgeçmek lazımdır. Yunus, bunların Tanrı ile kulun arasını açacağına, birliği ikiliğe çevireceklerine inanır. Zira, o bilimler dış alemdeki çoklukla uğraşırlar. Çokluktaki birliği görmek için ise, evvela bireysel ve teorik aklı terketmelidir. Zira, insan aklı yalancı bir fakültedir. Mutlakı kavramaya engel olur. Ve tümel (külli) aklın bildiğini ve bildirdiğini elde edemez."
Nereye vardın ey akıl, bir ağızdan cümle dil
Cüz'iyyat-ı müselsil haber verir akl-ı kül
Bilime gelince:
İlim hod göz hicabıdır; dünya ahret hasabıdır
Kitap hod ışk kitabıdır, bu okunan varak nedir
Yunus, dervişi hakikata ulaştıran bu aşk kitabının kağıtlarda değil, gönüllerde yazılı olduğunu bildirir;
Alimler kitap düzer, karayı aka yazar
Gönüllerde yazılı bu kitabın sûresi
Esasen bilimden ve okumaktan maksat bir taraftan ibret almak, bir taraftan da kendini bilmektir. Nitekim Yunus:
İlim okumaktan gerek, kişi kendin bilmektir
Pes kendini bilmezsen bir hayvandan betersin
demektir. Şarimize göre ilimlerin mutlak hakikati kavrayamamasının sebebi yalnız çoklukla
"Ee oğlum paranın hüküm sürdüğü yerde, güzel söze ve güzelliğe yer kalmaz."
Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov.
