Çakırcalı Efe

9,0/10  (47 Oy) · 
141 okunma  · 
39 beğeni  · 
1.871 gösterim
Çakırcalı Memed Efe, on beş yıldan fazla bir zaman boyunca eşkıya olarak Osmanlıya baş kaldırmış, binden fazla insanı öldürmüş, öte yandan fakir fukaranın koruyucusu olmuştur. Yaşar Kemal, Çakırcalıyı öldüren müfrezenin kumandanı Albay Rüştü Kobaşın verdiği bilgiler ışığında eşkıyanın hayat hikayesini, tanıklarının yorumlarına da yer vererek anlatır.-Yaşar Kemal insanoğlunun çektiklerini hırs dolu bir beceriyle anlatan yürekli bir yazardır. O isyan ve öfkesini, insanlara karşı Batı yazarlarında az görülen bir güvenle desteklemesini bilmiştir
  • Baskı Tarihi:
    2012
  • Sayfa Sayısı:
    182
  • ISBN:
    9789750807244
  • Yayınevi:
    Yapı Kredi Yayınları
  • Kitabın Türü:
M.Ali BARAN 
 02 Haz 14:49, Kitabı okudu, 3 günde, Beğendi, 9/10 puan

‘’Çakırcalı Efe’’ Romanı Yaşar Kemalin gazeteci ve araştırmacı yazar kimliğini öne çıkaran bir eser olup, aynı zamanda tarihi bir belgesel niteliği taşır. Roman 19’ncu yüz yılın başlarında Ege yöresinde geçiyor. Bu roman, düzene bir başkaldırının öyküsü. Çakırcalı Efe'nin zulme dayanamayıp dağa çıkışının, orada halk kahramanı oluşunun öyküsü.


Osmanlının son dönemleri, Osmanlı hükümeti zor durumda yönetim yetersiz, böyle olunca da ağalar ve beyler kendi çıkarları doğrultusunda gözü pek yağız delikanlıları, ya katil yapıp hapse gönderiyor, yada efe yapıp dağa çıkarıyor. Böylece dağlar çeteler ve eşkıyalardan geçilmiyor. Çakırcalı Mehmet Efe de bunlardan bir tanesi. Yalnız o diğer eşkıyalardan farklı . Onu eşkıyalığa bir takım sebepler zorlamış ve bu sebeplerde, Efe’nin sonuna kadar yakasını bırakmamıştır. Babası eşkıyalığı bırakmış, düze inmiş, kendi halinde bir köylü olarak yaşarken bu durumdaki eski zeybeklerin yeniden dağa çıkmalarını önlemek amacıyla verilen gizlice öldürülmeleriyle ilgili bir emir doğrultusunda zaptiye Boşnak Hasan Çavuş tarafından öldürülünce, Çakırcalı Mehmet Efe’nin içine bir intikam hırsı düşmüştür. Belli bir zaman sonra okuduğu okulu bırakarak dağa çıkıp efe olmuş, kısa bir süre sonra ünü tüm dünyaya yayılmıştır. 15 yıl dağlarda hüküm sürmüş devamlı ezilenin yanında yer almış, onların her türlü sorunlar ile yakinen ilgilenmiştir.
Çakırcalı Mehmet Efe hep bölgenin zenginlerinden alıp kendine yardım eden fakire fukaraya vermiştir. Ayrıca hükumetin yapamadığı Çeşme, yol ve köprü işlerini köylünün yararına bölgenin zenginlerine yaptırmış, bölgede adaleti sağlamak için bu uğurda bir sürüde insanın da canını kıymıştır.

Hükumet yetkilileri . Çakırcalı Mehmet Efe ile başa çıkamamış zaman zaman af çıkartmış ne zaman Çakırcalı Efe düze inse düz dekiler dağa çıkıp eşkıya olmuş, tekrar köylüye eziyet etmeye başlamışlar, bu durumda da Mehmet efe tekrar ezilen zulüm gören insanlar için dağa çıkmak zorunda kalmıştır.
Hükumet tarafından Düzce’den getirilen özel görevli, zaptiyelerle başlayan müsademede öldürülmüştür. Çakırcalı Mehmet Efe’nin kızanları başını keserek derisini de yüzerek Efe’nin tanınmasını engellemişlerdir. Cesedi ilk karısı Iraz Hanım tarafından tanınmıştır.


Yaşar Kemal her zaman olduğu gibi kitabında o kadar güzel akıcı bir dil kullanmış ki, insan okurken kendinden geçiyor. Efeler, eşkıyalar hakkında tarihe ışık tutacak, belge niteliğini taşıyan, dağların zorbalarını, halk dostları ve düşmanlarını daha yakından tanıma fırsatı sunan mükemmel bir eser. Tavsiye ederim.

Celal Uslu 
01 Ara 2015, Kitabı okudu, 10/10 puan

Ah Efem annen demedi mi sana bu kahpe Osmanlıya güven olmaz diye. Eşrafa, ağalara, derebeylerine dokunmaz kucak kucağa dost olurda nerede gariban var orada candarmasını nerede yiğit var orada yılanlarını üstlerine salar diye öğütlemedi mi ?
Elbette Çakırcalı Efe'de anasının karnından yiğit olarak doğmadı, hiç mi hiç istemediği efeliği üstüne babasının kanına giren Osmanlı kendisinin de peşini bir an olsun bırakmadı. Türlü aşağılamalara, nice işkencelere ve yoktan sebeplerle mahpus damına düşürüldü.Eşraftan yatak ve kızan kazanmak için efeliğin tarihine, onuruna, töresine yakışmayacak 'ölümlere' sebeb oldu.
Efelik ağaların, eşrafın kapı köpekliği değildir diyerek kendi özüne, efeliğin özüne döndü. İşte adına türküler, ağıtlar, romanlar yakılacak olan Çakırcalı Efe efsanesi böyle başladı.
O dönüm noktasından sonra nerede bir mazlum var, nerede ağaların altında inim inim inleyen köylüler, yörükler var hemen atını oraya sürdü, hışımla silahını zalimlerin üzerine boşalttı. Nicesini hakettiği yere gönderdi.
Haklı şöhreti Osmanlı sınırlarını aştı, iki üç kere Osmanlı boyun eğdi Çakırcalı'ya af çıkardı ama rahat bırakmadılar her seferinde ali cengiz oyunlarıyla Çakıracalı'nın üzerine gittiler.

İşte Anadolu'nun Mezopotamya'nın her karışı zülme boyun eğmeyenlerle doludur, Ege yöresi daha birçoklarını barındırır; Börklüce Mustafa, Şeyh Bedrettin bunların başında gelir, resmin bütününü anlamak için bu mahir yürekli yiğitlerin de hayatları okunmalı ne için kavga verdikleri iyice anlanmalıdır.

Yaşar Kemal'in ince işçiliğinden çıkmış bir eser, günümüzün popüler kültürüne ve onun yarattığı zahirî tarihe inat dimdik durabilmek için okunması gereklidir.

sezen 
27 May 2015, Kitabı okudu, Beğendi, 8/10 puan

Çakırcalı Efe hem tarihi bir belge niteliğindedir, hem de bir roman tadındadır. İnce Memed'le tanıştığım Yaşar Kemal Çukurova'dan sonra Ege efelerini anlatıyor bize. Çakırcalı ne zaman düze inse yine mecbur kalıyor dağlara çıkmaya. Yani İnce Memed gibi mecbur bir adamdır.

Zeynep Oral 
09 Haz 2015, Kitabı okudu, 10/10 puan

Çatışma sırasında çatıştığı kişinin yiğitliği için hayat bağışlayan adam Çakırçalı Efe. Efe'nin çatışmalarını, attığı her adımında sıkı sıkıya bağlı olduğu prensiplerini okudukça tekrar tekrar hayran kaldım. Gerçek kişilerin ağızından anlatılan bölümlerinin de var olması kitabı daha da bir heyecanlı kılmıştır.

Rahmetli üstad Yaşar Kemal'den gelecek nesile armağan niteliğinde kısa ve etkileyici bir roman.

Yaşanmış olayları muhteşem bir akıcılık ve dil kullanarak anlatmış Yaşar Kemal, bir öz geçmiş aynı zamanda, hikaye insanı kitabın içerisinde olan bir karaktermişcesine sarıyor. Roman okumakta zorlanmama rağmen bu kitabı fevkalade anlatımı ve toplam sayfa sayısınında makul olması sebebiyle tek solukta okumuş idim. Çok sevdiğim bir kitaptır.

Cacavs 
07 Ağu 18:03, Kitabı okudu, 9 günde, Beğendi, 8/10 puan

Yaşar Kemal, Çakırcalı Efe'nin 15 yıllık eşkiyalık hayatını, bizzat onu tanıyan kişilerin bilgilerinden ve yazdıklarından aktarıyor. Yıllar süren bu zorlu araştırmanın sonunda ortaya böylesine destansı bir eser çıkmış. Türk dilini en güzel kullanan, Anadolu'yu en iyi tanıyan bir yazarın elinden çıkmış değerli bir kitap. Okumuş olmaktan ve Kütüphanemde bulundurmaktan gurur duyuyorum.

Halil Yavuz KAYA 
21 Mar 2015, Kitabı okudu, Beğendi, 7/10 puan

Bir çok inceleme ve birçok Çakıcı Efeye yakından bilen gören zatlarla yaptığı bilhassa Albay Rüştü Kobaş'ın anılarından görüşmeler ile yola çıkan Yaşar kemal Çakırçalı Efenin yaşantı kitabını nefis bir tarza bizlere sunmuş.
Yakın zamanda okuduğum Sabahattin Ali'nin Çakıcının İlk kurşunu hikayesi ile karşılaştırmalar yaptım. Biri Çakıcının eylemlerini daha ferdi düzeyde, diğeri daha siyasal, toplumsal yorumlar içerisinde ele almış. Biri bir pencereden daha derinlere o günün toplum yapısı çercevesinden, bakarken, beriki o anın tarihsel yüzeyi ile efsanevi bir yaklaşımla bakmış olaylara.
Ayrıca, Çakıcını ölümü anını çok farklı ve ayrı gözlerle bakıp ayrı sözlerle anlatmışlar, Bu da bize Efenin ölümünün esrarının bana göre tam net çözülemediği,tam bir objektif inceleme ile ele alınması gerektiğini, muammaların hala süre gittiğini delillendiriyor.
Güzel kitap tavsiye ederim.

ayşenben 
06 May 13:01, Kitabı okudu, 8 günde, Beğendi, 10/10 puan

Mertliği, yiğitliği, halk adamı olmasıyla ün yapmış Ege'li gerçek bir Efenin öyküsü.
Eşzamanlı olayları farklı kişilerin ağzından anlatan bölümleri ile ve gerçek yazışmalarla düzenlenmiş bir dönem hikayesi.

samet sak 
04 Ara 09:54, Kitabı okudu, 9/10 puan

Kitabı okuduktan sonra kendimi tutamayıp, Aydın yöresine doğru bir geziye çıktım. Silaha bir tutkum olmamasına rağmen, kendimi o dağ ve tepelerde hayal ettim. Acaba Çakırcalı gibi kanunsuz halimle adalet dağıtabilir miyim diye? Efeler hakkında güzel bir hikaye. Sizi, her Yaşar Kemal hikayesinde olduğu gibi olayın içine yerleştiriyor her okuyuşunuzda.

Kitaptan 28 Alıntı

Zeynep Y. 
14 Tem 09:50, Kitabı okudu, 10/10 puan

Çakırcalı öldürüldükten yıllar, yıllar sonra bile, o yoldan geçen köylüler mezara yarım saat kala, olanca sesleriyle bağırılar:
"Çakırcalı Efe! Çakırcalı Efe! Yol ver geçelim. Yaban değiliz.."

Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 182)Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 182)

Şu insanoğlu var ya, Hacı, çiğ süt emmiş, güven olmaz derler ya, yalan! Güven olur. Onlara azıcık iyilik et, seni baş tacı etsinler.

Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 133)Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 133)
Halil Yavuz KAYA 
21 Mar 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 7/10 puan

Yaşamak, bir gün, bir saniye daha fazla yaşamak için bu adamın yapamayacağı şey yoktu.

Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 166)Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 166)
Hayriye Gül 
 05 Eki 22:42, Kitabı okudu, Beğendi

Su testisi su yolunda kırılır. Şimdiye kadar görülmüş müdür ki bir efe başadak yaşasın, uzana uzana yatağında ölsün? Efe ne kadar yiğit olursa olsun, kurşundur sonu.

Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 28 - YKY)Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 28 - YKY)
Halil Yavuz KAYA 
21 Mar 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 7/10 puan

Ele avuca sığmıyor. Kayıyor. Eğer bu adam şeytan değilse, şeytanın öz kardeşidir.

Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 162)Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 162)
Celal Uslu 
30 Kas 2015, Kitabı okudu, İnceledi, 10/10 puan

On, on beş teneke gaz getirip, bulundukları mahallenin, kaldıkları eve yakın evlerini ateşe verdim. Sonra sıkı bir hücuma geçtik. Kaldıkları eve de ateş verdik. Ateş devam ediyor, iki taraflı. Onlar inatçı, yarı yanmış evden hala bize ateş ediyorlar ve bize zayiat verdiriyorlar.
Fakat elimizden kurtulamazlar. Ya vurulacak, ya yanacaklar.
Derken ateşten bir tanesi çıktı. Kaçmak istedi. Vurduk. Yaralı teslim aldık. Bir tane daha çıktı. Epeyi koştu. Sonunda o da kurşunu yedi, düştü, kalktı. Sonra geriye, çıktığı ateşe doğru koştu:
" Osmanlı sana teslim olmaktansa..." diye bağırarak kendini ateşe attı.
Böylelikle bütün çete imha edilmiş...

Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 180)Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 180)
Celal Uslu 
29 Kas 2015, Kitabı okudu, İnceledi, 10/10 puan

Çakırcalının geri döndüğünü dağ köylüleri, ova köylüleri, Yörükler bir anda duydular. Sevindiler. Çakırcalı gitti gideli bir kanatları kırılmıştı. Ağalar, eşraf, beyler gene başkaldırmıştı. Köprüler, Çakırcalının emriyle beylerin yapmakta oldukları köprüler yarım kalmış, yollar bozulmuştu.
Çakırcalı bu kadarcık az bir zaman içinde halkı yılmış, gücünü yitirmiş buldu. Ortada bir perişanlık vardı. Çakırcalı bir hoş oldu. Gözleri yaşardı. Demek ki bu halka Çakırcalı çok gerekti. Gitti gideli ağalar, beyler ne zulümler etmemişlerdi ! Köylüler toplanmışlar başına, üç gündür Efelerine çektiklerini anlatıyorlardı.

Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 138)Çakırcalı Efe, Yaşar Kemal (Sayfa 138)
3 /