gedê bajêr
@2serhat1
Çağların kirli beyaz fırçasıyla karalanmış bir manzarayız.
Reklam
romanın olay örgüsü; akçasaz adı verilen yüzbinlerce dönümlük bir bataklığın kurutulmasıyla açığa çıkacak olan "dünyanın en verimli arazisinden" ,adam eksen yetişecek bir araziden, pay kapmaya çalışan yeni yetme ağalarla köklü, soylu türkmen beylerinin mücadelelerini ve ayrıca bu köklü türkmen beylerinin birbilerine duydukları "soylu" düşmanlıklarının etrafında gelişir.
romanın olay örgüsünü oluşturan bu mücadelelerde yazar zaman zaman okuyucunun taraf tutmasını ister. özellikle yeni yetme ağaların bereketli çukurova toprağı üzerindeki nüfuzunu arttırmak için yeni kurulan cumhuriyetin kadrolarına yamanmaya çalışmasını yazar, müstehzi bir üslupla anlatır yer yer. soylu beylerin çıkar kavgasına girmemeleri ise yüceltilerek, hayranlıkla anlatılır.
hatta denilebilir ki, yazarın derviş bey ve mustafa akyollu'nun arasındaki "soylu" düşmanlığı, romanın geneline hakim olan gerçekçi üslubu bırakıp çağdaş bir destan ozanı üslubuyla anlatması romanı alışılagelmiş roman kalıbından çıkarıp, bir anlamda asyatik* üretim ilişkilerinin hakim olduğu bir dünyanın yıkılışına yakılmış bir ağıt haline getirir.
yasar kemal'in sözleriyle "bu bir yörük obasinin gercekci romanidir. obanin yok olusunun hikayesi, belki de agitidir. bu tükenen yörük obasi, koca osmanliyi, selcukluyu, daha nice devletleri kurmustu."
cumhuriyet döneminde cikartilan iskan kanunuyla beraber cukurovayi kislak, aladagi da yaylak belleyen türkmen yörügünün yerlesik hayata zorlanmasi fakat yerlesecek bir karis dahi toprak parcasi bulamamalarinin dramidir anlatilan. yasar kemal okura yumusak bir roman sunmuyor, sert bir öykü anlatiyor, ama cok güclü ve inanilmaz güzellikte.
bir yaşar kemal eseri. o zamanlar istanbul un kuytu köşeleri şimdiyse en bilindik yerlerinde yapılan kuş avlarının anlatıldığı, yaptıklarının farkına sonradan varabilen temiz yürekli çocukların yer aldığı bir roman. kitabın son kısmını okuduğumda ağlayacak gibi olmamı sağlayan başyapıt. tabi bu yazarın bileceği işte kitap çok kısa be! yani biraz daha uzun olamaz mıydı? 79 sayfaya yetmeyen harika bir eserden bahsediyoruz. biraz daha uzun olsaydı tadından yenmez bir durumda olacağından eminim. karakter tahlillerine bakıyorumda, mesela uzun süleyman, hayri bunlar gerçekten iyi analiz edilmiş karakterler. öte yandan çevre tasvirleriyle roman bir mozaiğin parçaları gibi ayrılmaz bir bütün oluşturuyor. yani küçük bir cümleyi romandan atamazsınız. her şey düzenli.
o kadar kusur kadı kızında da bulunur derler ya işte bu romanın tek sıkıntısı kısa olması.
romandan bir kesit ;
uzaktan, istanbuldan uğultular geliyor, kızıl kanatlı yırtıcı kuş menekşenin üstünde, göğsünü esen yele verip kanatlarını germiş süzülüyor, önümde istanbul şehrinin acımazsızlığının, yitmişliğinin, kendi kendini, insanlığını unutmuşluğunun, çok şeyler yitirmişliğinin bir anıtı, yüzlerce kuş başından dikilmiş bir anıtı duruyordu.
