gedê bajêr
@2serhat1
Çağların kirli beyaz fırçasıyla karalanmış bir manzarayız.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
orhan pamuk'un okuduğum bütün kitapları gibi paragraf azmanı cümlelerle bezenmiş, her paragrafta başka yıla giden, olay örgüsü karışık, araya konunun dışına çıkan yorumlar giren, lönk diye bitip insanın kafasında her zamanki gibi bir ton soru işareti bırakmış olan metindir.
ben mesela hala babasının yazıları kıskanılacak kadar iyi miymiş yoksa unutmak isteyeceği kadar kötü müymüş bilmiyorum... hatta babasının çalışma tarzına öykünmüş mü onu bile anlamadım.. belki anlamam da gerekmiyordu onu bilemem.. ama o halde o kadar laf niye yazıldı da ben ne diye okudum onu da bilmiyorum...
ama tabii ki ben edebiyat uzmanı falan değilim... belli ki millet anlamış, hatta dahice bulmuş, pek beğenmiş... ben sadece sıkıldım...
bir de tabii şu var, bu kadar sene sonra artık diyebilirim ki orhan pamuk'un edebiyatı analitik düşünen kafaya pek uygun değil... fikrim budur naçizane...
mesrutiyetten 1970'lere kadar uzanan bir cumhuriyet tarihi olarak da okunabilir. romanda "hüzün" üzerine gidilen sik sik alti çizilen bir kavram degil, ama en çok cevdet bey'in küçük oglu refik'in drami insanin canini acitiyor ve hüzne bulasmadan hüznü yazmanin nasil bir sey oldugunu belletiyor. bir türlü nerede duracagina karar veremiyor refik, ne içinde bulundugu sinifta ne de ülkenin kaderini degistirmek isteyenlerin safinda; en önemlisi hiç kimseye anlatamiyor derdini. hos fikirlerinin de elle tutulur bir yani yok, ama refik israrci ve gençliginde ödemedigi bedelleri hayatinin ikinci yarisinda hiçbir sey karsiliginda ödüyor. bana kalirsa cevdet bey'den çok refik'in romani olmali bu roman.
yaptigi çikislardan ötürü orhan pamuk'un yazarligina da laf etmeye kalkisanlarin onu hiç okumadigi belli. adamin 22 yasinda yazmaya baslayip 26'sinda ortaya çikardigi bu eseri okumak bile yeterli anlayabilmek için, ama bu elestiriyi yapanlarin, birakin bu kitabi, hayatlarinda bu kadar uzun bir kitap bile okumadiklarini saniyorum; bu yorumu yaparken çok daha büyük bir ustalik gerektiren kara kitap'ini, yeni hayat'ini ve daha nicesini hesaba bile katmiyorum.
batıda oğul babayı öldürür, doğuda baba oğlunu. ya bizde, kim kime galebe çalar, sorgulanır.
orhan pamuk bu romanında, nazım’ın deyişiyle, dörtnala gelip uzak asyadan, akdenize bir kısrak başı gibi uzanan bu ülkede yaşadığımız şunca yıl sonra, ergenliğinden zenginliğine kişiliği oluşmuş modernist bir baba ile bireyciliği bağlamında ferdi ve farklı, inançları bağlamında herkes gibi olmanın arasında kalmış oğul arasında gerçekleşen kaçınılmaz çatışmayı anlatır.
roman, baba ve oğulun karşılaşması ve çatışmasına giden anlatımında -doğu ile batının- iki kültürün billurlaşmış şekliyle yazılı kaynaklarına geçmiş, parça parça sözlü ve görsel olarak da görüp işittikleri iki büyük eseri sophokles’in oedipus ve firdevsi’nin şehname’sinden hareketle kahramanlarının bilinçaltına yerleştirilmiş ve reflekslerine yansıyan arka planını, kültürel kimliklerini sorgular.
yazar, sonuçlandırdığı şeklini de, kararı öncesinde gerçeği arayan ceza hakimine sunulan bir istida gibi önümüze koyar; tarafların kusurlarına göre, zimmetini ve beratini okuruna bırakır.
hasılı roman ve anlatımı, “hem yaşanmış bir hikaye gibi sahici, hem de bir efsane gibi tanıdık”tır.(s:195)
