Beşinci Tablet
1. [Marduk], büyük tanrılar için göksel evler inşa etti,
2. Yıldızların temsilcisi yıldız kümelerini yarattı,
3. Yılı oluşturdu, bölümlere ayırdı,
4. On iki ayın her biri için bir yıldız koydu,
5. Bir yılın günlerini yazıp çizerek düşündü,
6. Yıldızlar arasındaki bağlar ve mesafeler için [kendi] göksel [konak yeri] Neberu'nun temellerini attı,
Özellikle Sümerlerin çok tanrılığını değerlendirecek olursak; son yüzyılda yapılan arkeolojik kazılara göre M.Ö. 2.binyılda Babilliler tarafından yok edilmeden önceki dönemde açığa çıkarılan çivi yazısı tabletlerinde yaklaşık 5000 tanrı gözükmektedir. Fakat zaman tünelinden geriye doğru gitmeye başladığımızda ilginç bir fenomenle karşılaşırız. M.Ö. 3.binyıla yaklaştığımızda tabletler 750 tanrıdan bahseder. M.Ö. 3.binyılın ortalarına geldiğimizde bu döneme ait,keşfedilen300’ye yakın tablette sadece 5 tanrıdan bahseder. M.Ö. 4.binyıla yaklaştığımızda ise Uruk tarihi kentinde İskoç Arkeolog ve Oxford Üniversitesi profesörü Langdon tarafından keşfedilen, yaklaşık 575 tablet ise sadece 2 tanrıdan bahsetmekte: Gök tanrısı “An” ve ana tanrıça “İnnana”. Bu bulgular üzerinden, başta Langdon olmak üzere, bazı arkeologlar aslında bu kültürlerin tek Tanrılıkla başlayıp, zamanla bu tek Tanrının sıfatlarını ve özelliklerini ilâhlaştırmasıyla çok tanrılı bir sistemin oluştuğunu söylemektedir.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
DÜŞÜNCELERİNİZİ MERAK EDİYORUM.
12.Yüzyıl Latincesi
0-Mağaraya girdiğimde Hermes'in ellerinde zaradi yazılı tableti aldım ve içinde şu sözleri keşfettim:
1- Doğru , yalansız ,kesin , çok kesin.
2-Yukarıda olan aşağıdakine benzer , aşağıda olan da yukarıdakine benzer. Tek bir şeyin mucizesini yaratmak için.
3-Ve her şey bir tek şeyin tefekküründen yaratıldığı gibi , her şey de tek bir uyarlanmadan doğmuştur.
4-Babası Güneş , annesi Ay'dır.
5-Rüzgar onu rahminde taşıdı , toprak onu besledi.
6-Dünyadaki tüm harika eserlerin (Telesmi) babasıdır.
6a-Gücü tamdır (İntegra).
7-Eğer toprağa (tersine doğru döndürülürse) dökülürse ,
7a-toprağı ateşten , ince olanı kaba olandan ayıracaktır.
8-Büyük bir kapasiteyle yerden göğe yükselir. Tekrar yeryüzüne iner ve yukarının ve aşağının gücünü geri alır.
9-Böylece dünyanın farklılığının şerefine kavuşacaksınız. Tüm belirsizlik senden kaçacak.
10-Bu , tüm güçlerin en güçlü gücüdür, çünkü tüm ince şeylerin üstesinden gelir ve tüm katı şeylere nüfuz eder.
11a-Dünya böyle yaratıldı.
12-Bundan, süreci bu olan muhteşem uyarlamaları gelir.
13-Bu nedenle bana Hermes deniyor çünkü tüm dünyanın bilgeliğinin üç parçasına sahibim.
14-Ve Galieni Alfachimi'nin kitabından Güneş'in çalışması hakkında söyleyeceklerim tamamlandı.
Latince'den Steele ve Singer , 1928:492
Kitapların Halka İniş HikayesiAlıntı
Kitabın yararını burada anlatmak gereksiz. Yaşamınızda olumlu ne görüyorsanız onun temelinde, kökeninde, gelişmesinde
kitaplar içinde bulunan bilgiler vardır. Ancak bugün her istediği konuda her elini attığında bir kitap bulabilen bizler, bunun belki de hep böyle olmuş olduğunu sanırız. Halbuki bizim anladığımız anlamda kitap çok geç keşfedilmiştir. Ninova'da Sir Austen Henry Layard'ın ( 18 17- 1894) 1847'de keşfettiği meşhur Asurbanipal (MÖ 685-627) kütüphanesinde bulunan 22 bin çivi yazılı tablet hemen tamamen din, hukuk ve ticaret hakkında olup, halkın okuması için üretilmiş metinler değillerdi. Zaten kütüphaneyi oluşturan Asurbanipal İlk Çağda okuması yazması olan nadir krallardan biriydi. O zamanlar halkın bilgisi neredeyse tamamen sözeldL Okuma-yazma, devlet emrinde çalışan çok küçük bir katipler sınıfıyla sınırlıydı. Halk için kitap üretmek fikrinin ilk kez Atina tiranı Peisistratos'un aklına geldiği söylenir. Peisistratos, Karl Popper'in bir yazısından öğrendiğim üzere, yalnız politikacı değil, aynı zamanda yayıncıymış da.(4) Bu yayıncılığın çok özel bir yanı dünyada bilinen en eski yayıncılık kuruluşu olması. Tabii yukarıda da değindiğim, gibi Peisistratos'tan önce de pek çok "kitap" yazılmıştı. Ancak bu kitapların hemen tamamı ya dinsel içerikli "kutsal kitaplardı" ve yalnızca belli bir ruhhan sınıfına hitap ediyorlardı veya politik antlaşma, vasiyet vb. metinlerle ticari tablolardan ibarettiler. Belli bir bilgiyi halka nakletmek amacıyla kitap yayınlamak fikrini ilk kez Peisistratos'un düşünmüş olduğu sanılmakta (Şengör, 2016: 37-38).
(4) Popper, K. E. 1987, Bücher und Gedanken: Das Erste Buch Europas: Auf der Suche nach Einer Besseren Weft'de, Pipcr, München, ss. 1 17- 1 26. Popper'in bu yarısı Türkçe'ye de çevrilmiştir: Popper, K. R.{ 200 f, "Kitaplar ve
tablet üzerinde de birtakım öğütlerin bulunduğu yazılı bir şiir vardı ki o şiirin son beyti de şöyleydi:
هَلْ رَيْتَ أَوْ سَمِعْت بِرَاعٍ
رَدّ في الضّرْعِ مَا قَرَى فِي الْحِلَابِ
"Arkadaşım! Söyle bana, sen süt kabına sütü sağdıktan sonra o sütü tekrar memeye geri döndürmüş bir çoban gördün yahut işittin mi?”
ibn hişâm dedi ki: O tablet mermerdendi. Tablette şu yazı vardı: Ben Nüfeyle b. Abdilmedan b. Haşrem b. Abd Yâlîl b. Cürhüm b. Kahtân b. Hûd.
500 yıl yaşadım. Servet, şeref ve hükümdarlık elde etmek amacıyla yerin içini dışını alt üst ettim. Fakat bu bile beni ölümden kurtaramadı.
Birinci Tablet1000Kitap
Birinci Tablet
1 . Henüz yukarının adı gökyüzü değil iken,
2. Aşağıya yeryüzü denmez iken,
3. Apsu vardı. [Tanrıların] ileri geleni, babasıydı o.
4. Ve onların hepsini doğuran Tanrıça Tiiimat vardı.
5. Ve [Apsu ile Tiii.mat] sularını birbirine karıştırdılar.
6. Henüz [tanrılar için] bir gipiiru-evi1 bile yapılmamıştı,
kamış-evler kurulmamıştı.
7. Tanrıların hiçbiri ortada yok iken,
8. Esamileri okunmuyor iken, kaderler yazılmamış iken,
9. Suların içinde tanrılar yaratıldı.
1 0. Tanrı LaQmu ve Tanrıça LaQamu göründü, [onlar] adlarıyla
çağrıldılar.
1 1. Büyüdüler, boylu poslu oldular.
12. An5ar ve Ki5ar yaratıldı, onlardan [tanrılardan] daha
üstün oldular.
13. Günü güne eklediler, yılı yıla eklediler,
14. [An5ar ve Ki5ar'ın] oğlu Anu, ana babasıyla aynı ya-
ratılmıştı,
15. An5ar, oğlu Anu'yu kendisiyle eşit kıldı.
16. Ve Anu kendi suretinde yarattı Nudimrnud'u,2
17. Nudimmud, babasından ve dedesinden üstündü,
18. Zekiydi, bilgeydi, çok güçlüydü,
1 9. Dedesi Ansar'dan çok daha güçlüydü,
20. Tanrı kardeşleri arasında benzeri yoktu,
Gipa.ru: 1 . Tapınak evi. 2. Otlak alan. Destanda tanrıların yaptıkları evlere
verilen bir ad (Birinci Tablet, 77).
Nudimmud: Ea'nın diğer adı.
3
21. Bir araya geldi kardeş tanrılar,
