İnsan hayatı karşılıklı olarak kandırılıp hiçbir şeyin farkına varmadan birbirlerini incittiği ve bu tuhaflığın bariz bir şekilde ortada olduğu örneklerle dolu.
İnsanı sadece biyolojik bir varlık olarak göremediğimiz, onun varoluşuna çeşitli anlamlar yüklediğimiz için gövdeden akan kanın, can denilen şeyi çekip almasını, dolayısıyla o kişinin 'ölmüş' olmasını bir türlü kavrayamadığımızı düşünüyorum. Hayvanlar ölümü anlıyor ama insanlar anlayamıyor.
Birini tərk etmək istəyəndə 'sən dəyişmisən' deyirik. Mən onda anladım ki, bu ifadə belə məqamlarda 'əlvida' mənasını verir. Daha çox da bunu deyənin hisslərinin dəyişdiyini göstərir.
Ah Martin, hüzünlü kekim mənim
İlk olaraq onu qeyd etmək istərdim ki, 'Martin Eden' oxuduğum dünya klassikaları içərisində mənim üçün ilk top 5də yer alır. Eşitdiyimə görə kitab Jack Londonun avtobiyoqrafiyasını daşıyır ki, bu fakt məni 2 qat daha üzdü.
Əsərimizin baş qəhramanı Martin adlı gənc, aşağı təbəqədən olan gəmiçi oğlandır. İlk səhifələri oxuyarkən görürük ki, onun hələ ki, cəmiyyətdə bir yeri yoxdur. Lakin irəliləyən zamanlarda biz onu cavan, cahil və dünyadan bixəbər insandan Ruthla tanış olduqdan sonra özünü inkişaf etdirib, daima Ruthun səviyyəsinə qalxa bilməyi çox istəyən və özünü ona layiq kişi olaraq yetişdirdirən bir gəncin hekayəsini görürük. Bu hadisələrin fonunda isə Ruthun ailəsi ilə tanış oluruq və onların Martinlə Ruthun münasibətinə qarşı olduqlarını görürük. Eyni zamanda ədəbiyyata da böyük marağı olan Martin əsərlər yazıb göndərək onların çap olunmasını istəyir. Lakin bu uzun müddət qeyri mümkün olur. Buna baxmayaraq o heç vaxt həvəsdən düşmür və nə olursa olsun öz yolunda davam edir. Bu zamanla paralel olaraqsa Ruth'un ailəsi onların görüşməyinə maneə olur və gənclər bir-birindən uzaqlaşırlar.
Hamının heç gözləmədiyi bir anda Martin hədəflərinə nail olur. Elə əsas problemlər də bundan sonra başlayır. Artıq onun hərşeyi var idi. İstədiyi qədər pulu, istədiyi əsərləri çap olunurdu, insanlar tərəfindən hörmət olunub sayılırdı, bir zamanlar özündən qat-qat yuxarılarda olan yüksək təbəqənin insanları onu evlərinə çağırıb masa açırdı, hətta Ruth'un ailəsi belə. Amma bunların heç biri artıq Martin'ə xoşbəxtlik vermirdi. İnsanların ikiüzlülüyü, qeyri-səmimiliyini görürdü. Ona tək sadiq olan insanlardan biri bir zamanlar evində kirayə qaldığı, elə ona bu şöhrəti qazandıran əsərlərini onun evinin balaca otağında yazdığı portuqal qadın ev sahibəsi