Tarık
@Dertmend
Raskolnikov bedeninde bir Bazarov ruhu..
Din ve İdeolojiFelsefe
Yıllar önce Merhum Şerif Mardin'in Bediüzzaman Said Nursi Olayı kitabını okumuştum. Bu kitabı da uzun zaman kitaplığımda idi yeni okuma firsatı buldum. Ve oldukça verimli bir okuma oldu benim için.
Şerif Mardin Türkiye'de iki güçlü ideolojik grubu yani hem geleneksel-muhafazakar kesimi hem de Kemalist kesimi çok sert eleştirdigi icin çok da isminden bahsedilmez. Ne yazık ki sosyolog diye her iki kesimin reklamini yaptigi isimler ortada. Şerif Mardin gibi bir ismin böyle münzevi kalması da aslinda eleştirel ahlakindan kaynakli.
Şerif Mardin'in entelektüel konunlanışında (öz)eleştirel düşünceye ne kadar değer verdiğini 2.basıma özsöz yazısından anlıyoruz. Nitekim bu önsözün tarihi kitapta yoktu ve yayınevinden aldığım bilgiye göre 1986 yılımda ikinci basım yapılmış. Ve kitabın ilk baskısı 1969 yılında yapılmış. O zaman bu kadar verimli bir kitabın yazılabilmesini takdiri elbette bana düşmüyor ama ikinci basımda önceki basımda metod üzerine birkaç eleştiri yapıyor kendisine yazar. Ne kadar da ihtiyaç duydugumuz bir durum.
Kitabın girişi kendim için söyleyeyim ağır ilerleyen bir okuma oldu. Uzun zamandır felsefe-sosyoloji disiplinlerine uzak kalmamın da sanirsam ciddi bir etkisi olsa gerek. Kısa da olsa yan okumalar yapmama vesile oldu. Max Weber'in protestan ahlakı ve kapitalizm ruhu'ndan Durkheim'e ve Marx'a yada Feuerbach'ın teolojik göruşlerine yer yer parantez açıp okumalar yapma ihtiyacı hissettim.
Birinci bölümün felsefî ağırlığından sonra yazar ikinci bolumde daha çok dinsel davranış yada duygulanım'ın psikolojik alt-incelemesi uzerinde duruyor. Freud psikanalizi ve Erikson'un psikososyal göruşleri altında incelemeye tutuyor. Üçüncü bolum din sosyolojisi açisindan İslam ve tarihine bakıyor. Özelikle ümmet kavramı uzerinde duruyor ve bunun saltanat güdüsü
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Sınıfsal KültürTarih
Osmanlı Devleti, toplumsal yapısı içinde iki hayat tarzı barındırıyordu. "Yüksek"
kültürle ilişkili olarak, ömür boyu meşguliyetler halinde savaş ve yönetimi, vergiden muafiyeti, Farsça ve Arapça kelimelerle adamakıllı yüklü bir dili ve ortodoks İslamlığı görüyoruz. Öte yandan, köylü yığınları ve özellikle Türkmen aşiretlerine bağlı olanlar, halk Türkçesi konuşur, alışveriş ve tarım yapar, gırtlağına kadar vergilendirilir, yalnız ilkel teknolojiden yararlanırlardı ve heterodoks akımlarla doluydular.
Karizmatik LiderlikSiyaset
Weber'e göre siyasî rejimlerin meşruiyet kazanma türlerinden biri, bir önderin kendini yapılması gereken işleri başaracak güçte göstermesi, hatta bu uğurda ilahî denecek kadar insanlar üzerinde nüfuz ve tesir sahibi olmasıdır. Peygamberin ortaya çıkardığı siyasî rejim tipik bir karizmatik meşruiyet tipidir.
Wittek'in belirttiği gibi kuruluş devrinde Osmanlı İslamı'nın her yönü gazâ ideolojisi ile girift bir haldedir.