Devletin güç ve zaafı,milletlerin ilerleme ve yozlaşması yalnızca devlet adamlarının ehil oluşlarından ve yönetim kabiliyetlerinden veya beceriksizliklerinden kaynaklanmaz.
Yöneticiler iyi veya kötü olsunlar,kahraman veya zalim olsunlar, onlar kendi milletinin bir yansımasıdırlar.
" Hayalini kurduğu şey onun ruhuna sahip olmaktı, her türlü kabalıktan azade, zihninde belirli bir biçime sokmadığı özgür bir ruh yoldaşlığı. Bunu düşünmemişti. Böyle bir şey daha önce hiç aklına gelmemişti. "
Sahi kimdik biz? Orta Asya steplerinden gelip,bu toprakların uygarlıklar kurmuş halklarıyla karışarak yeni bir imparatorluk kurmuş bir milletin kendini kaybetmiş çocukları... kendini kaybetmiş... Şu kaybettiğimiz kendimiz neydi acaba? Irkımız mı? Dinimiz mı!? Onurumuz mu? Aklımız mı? Hafızamız mı? Toplumsal psikojenik füg... Bir toplumun geçici olarak hafıza kaybı... Geçici olduğundan pek emin değilim ama bir hafıza kaybımız olduğu muhakkaktır.