Eren
@Marius
“Tanrı’nın bile gücü içinde değildir, ahlaksal olarak iyi bir insan yapmak (insanı ahlaksal olarak iyi kılmak): Bunu [insan] kendi kendine yapmak zorundadır.”
IMMANUEL KANT
544 okur puanı
Ağustos 2019 tarihinde katıldı
[Kant] Anlama yetisinin empirik deneyimin sınırları içinde yer alması gerektiğini birçok kez vurguladıktan sonra, burada, saf aklın kanonu alt bölümünde, aklın -elbette empirik alanın ötesindeki- en yüce ilgisini (hep spekülatif hem de pratik) şu üç soruyla ortaya koyar: "Neyi bilebilirim? Ne yapmalıyım? Neyi ummaya hakkım var?"
Sayfa 88 - Ayrıntı Yayınları, 1.Baskı, 2022, İstanbul.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Düşünme ne zaman anlama yetisinin sınırlarına dayansa, filozof teorik felsefenin sınırlarını aşmak zorunda kalarak aklın (yani anlama yetisinin değil) sorunlarının deneyim nesnelerinin bilgisinde değil, aklın pratik kullanımında, yani özgür insan eylemi bağlamında yanıt bulacaklarına işaret eder.
Sayfa 76 - Ayrıntı Yayınları, 1.Baskı, 2022, İstanbul.
Kant'ın ahlak felsefesi aynı zamanda bir özgürlük felsefesidir; ancak bu özgürlük nedensellik üzerinden kavranır. Ayrıca sözü edilen özgürlük temelde tekil öznenin özgürlüğüdür, insan topluluğunun değil. İnsanı toplumsal olarak düşünmek için gerekli kavramsal araçlardan yoksun oluşu Kant'ı bu toplulukları -hem tarihleri hem de yazgıları açısından- doğa terimleriyle düşünmeye yöneltmiştir. Bu bağlamda insanlık tarihi, "insan ilişkilerinin karmakarışık oyunu"nun anlatısı (historia) haline gelir, çünkü "kuralsız özgürlüğün tutarsız sonucu"ndan başka bir şey değildir.
Sayfa 66 - Ayrıntı Yayınları, 1.Baskı, 2022, İstanbul.
İnsanın her hareketi -ya da hareketsizliği- arkasında buna karar veren ve fiziksel koşulların gözlemlenmesiyle ortaya çıkarılamayacak bir yön vardır. Empirik koşulların belirlemediği şey işte bu transendental yetidir. Bu tabloya göre Kant açısından insanın ikili bir yapıda olduğu ortaya çıkar: Fenomenal yönüyle doğal nedenselliğe tabidir, ama numenal yanıyla özgür bir varlıktır.
Sayfa 64 - Ayrıntı Yayınları, 1.Baskı, 2022, İstanbul.
Transendental anlamda özgürlük "[n]edensel ilişki yasasına bağlı olarak onun eylemini belirleyecek herhangi başka bir nedeni izlemesi gerekmeden, kendi kendine eyleme başlayabilen bir kendiliğindenlik fıkridir".
Sayfa 63 - Ayrıntı Yayınları, 1.Baskı, 2022, İstanbul.