Arif

Bilinç, her ne kadar fiziksel süreçlerle ilişkilendirilmeye çalışılsa da yalnızca kimyasal tepkimelerin toplamı olarak açıklanamayacak kadar çok katmanlı bir fenomen gibi görünmektedir. Dolayısıyla, beynin bu karmaşık kimyasal doğası bir yandan bilinci mümkün kılan temel zemin olarak değerlendirilirken, diğer yandan da açıklanamayan yönleriyle bilimsel indirgemeciliğe karşı felsefi bir direnç noktası oluşturmaktadır. Örneğin, beyindeki hücreler arası bağlantı (sinaps) sayısının 5x10 üzeri 11 ile 5x10' üzeri 14 arasında değiştiği belirtilerek, bireyler arasındaki önemli varyasyonlara dikkat çekilir. Ayrıca, yaklaşık 8.6x10'üzeri 10 sinir hücresi (nöron) ve 9.5x10'üzeri 10 nöron olmayan hücre (glial hücreler gibi) içerir. Beyinde 3.000 farklı ana hücre tipi bulunduğu ve her beyin bölgesinde ortalama 5 ana hücre tipinin yer alır. Ayrıca, modern araştırmalarla 737 beyin bölgesi, sinir ileticilerinin farklı etki üretebileceği 500 reseptör tipi, 450 farklı iyon kanalı gibi olağanüstü korkunç sayıların kombinasyonları, beynin işlevsel ve yapısal çeşitliliğini ve her bireyin benzersizliğini ortaya koyar.
Sayfa 398·Kitabı okudu
1000Kitap
“Yeterince kitabın var” diyenlere cevabımız hazır.
Öte yandan, beynin bazı karmaşık deneyimleri ve bilinçsel süreçleri hala | tam olarak çözülememiştir. Ağrı, renk, ses, koku ve tat gibi duyusal algılar, sinirsel işleme rağmen subjektif deneyim olarak hala tam anlaşılamamıştır (Chalmers, 1995). Müzik deneyimi, beynin farklı bölgelerini etkileyerek karmaşık duygusal ve bilişsel tepkiler oluşturur ancak bu süreçlerin detayları hala araştırılmaktadır (Peretz ve Zatorre, 2005). Görsel imajların hatırlanması ve rüya görme, beynin hafıza ve bilinçaltı ile ilgili süreçleriyle ilişkilidir, ancak tam mekanizmalar bilinmemektedir (Hobson, 2009). Aşk, hoşlanma ve estetik beğeni gibi sosyal ve duygusal deneyimler nörobiyolojik temelleri ile karmaşık bir yapı arz eder (Fisher, 2004). Benlik hissi, yani içimizdeki “ben” duygusu, öznel deneyimin temelidir ve nörobilimde hala önemli bir araştırma konusudur (Gallagher, 2000). Belleğin geri çağrılması, düşünce, öznellik ve özgür irade gibi kavramlar ise felsefi ve bilimsel açıdan hem zihinsel hem de fiziksel süreçlerin kesiştiği karmaşık alanlar olarak kabul edilir (Liber, 1985; Dennett, 1991).
Sayfa 391·Kitabı okudu
1000Kitap
Yapay zekâ, en genel anlamıyla insana özgü bilişsel yetilerin bilgisayar ya da makinelere aktarılması süreci olarak tanımlanır. Bu bağlamda yapay zekâ sistemleri, insan zihnine ait düşünme, akıl yürütme, algılama, kavrama, yargılama ve sonuç çıkarma gibi zihinsel süreçleri taklit etmeye veya yeniden üretmeye çalışır. Psikolojide “zekâ”, öğrenme, soyutlama ve yeni durumlara uyum sağlama gibi yetenekleri kapsayan çok boyutlu bir terimdir. Felsefede ise zekâ, yalnızca bilgi işleme değil, aynı zamanda bilinçli farkındalık, irade ve anlam üretme bağlamında değerlendirilir. Bu nedenle yapay zekâ kavramı, salt teknik bir olgudan öte, insan doğasını anlamaya yönelik derin bir entelektüel çabanın ürünüdür.
Sayfa 380·Kitabı okudu
1000Kitap
Nasılki gayet mahir bir tasvirci ve heykeltraş bir zât, gayet güzel bir çiçekle ve insan cins-i latîfinden gayet güzel bir hasnânın suret ve heykelini yapmak istese; evvelâ, o iki şeyin umumî şekillerini bazı hatlarla tayin eder. Şu tayini, bir tanzim iledir, bir takdir ile yapıyor. Hendeseye istinaden hudud tayin ediyor. Şu tanzim ve takdir, bir hikmet ve ilim ile yapıldığını gösteriyor ki, tanzim ve tahdid fiilleri, ilim ve hikmet pergeliyle dönüyor. Öyle ise, tanzim ve tahdid arkasında, ilim ve hikmet manaları hükmediyor. Öyle ise, ilim ve hikmet pergeli, kendini gösterecek. İşte kendini gösterdi ki, o hududlar içinde, göz, kulak, burun, yaprak ve incecik püskülcükler gibi şeylerin tasvirine başladı. Şimdi görüyoruz ki: İçindeki pergelin harekâtıyla tayin edilen a'zâlar, san'atkârane ve inayetkârane düşüyor. Öyle ise o ilim ve hikmet pergelini çeviren, arkada sun' ve inayet manaları var, hükmediyorlar ve kendilerini gösterecekler. İşte ondandır ki; bir hüsün ve zînete kabiliyet gösteriyor. Öyle ise; sun' ve inayeti çalıştıran, irade-i tahsin ve kasd-ı tezyindir. Öyle ise onlar hükmediyorlar ki; tezyine, tenvire başladı. Bir tebessüm vaziyetini gösterdi ve hayatdarlık heyetini verdi. Elbette şu tahsin ve tenvir manasını çalıştıran, lütuf ve kerem manasıdır. Evet o iki mana, onda o derece hükmeder ki; âdeta o çiçek bir lütf-u mücessem, o heykel bir kerem-i mütecessiddir. Şimdi bu mana-yı kerem ve lütfu çalıştıran ve tahrik eden, "teveddüd ve taarrüf" manalarıdır. Yani: Kendini, hüneri ile tanıttırmak ve halka kendini sevdirmek manaları arkada hükmediyor. Bu tanıttırmak ve sevdirmek, elbette meyl-i merhamet ve irade-i nimetten geliyor. Madem rahmet ve irade-i nimet, arkada hükmediyor. Öyle ise o heykeli, nimetin enva'ıyla dolduracak, tezyin edecek, o
1000Kitap
Muhafazakar erkek-kadın tanımı sürekli istismar ediliyor. Karısının endamı, cilvesi, yüzü, sesi üzerinden izlenme ve takipçi kazananlar muhafazakar olamazlar. Kadın peçeli de olsa böyledir erkek bol giyinse de böyledir. Adam karısının endamını erkeklerin beğenisinden muhafaza edemiyor daha neyin muhafazakarlığı bu. Adam söz geçiremiyordur, kadın kapılmıştır bu sanal aleme o adama dua edilir ama adam karısının videolarında rol alıyorsa orada adamlık bitmiştir. Burak Kizildaş
1000Kitap