Yönetimi ele geçirmiş nice iktidar sahibi kişi ya da partiler vardır ki, karşılarına dikilip direnen tek tük düşünce sahiplerini susturup yok edebileceklerini sanırlar, oysa sonuç umduklarının tersine çıkar: İktidar sahipleri devrilir gider, düşünce sahipleri yener ve kalır.
13 Ocak 1921 Tarihinde, Meclis Başkanı Mustafa Kemal Paşa yaptığı konuşmanın sonunu şöyle bağlayacaktır,
“…(Namık) Kemal demiştir ki:
‘Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini,
Yok mudur kurtaracak bahtı kara maderini'
İşte bu kürsünden bu meclisin başkanı sıfatıyla meclisi oluşturan bütün üyelerin her biri adına ve bütün millet adına diyorum ki:
‘Vatanın bağrına düşman dayasın hançerini,
Bulunur kurtaracak bahtı kara maderini.”
Ve bulmuştur da!
*
ÖNEMLİ!!! Spoiler yoktur, hakikat vardır. Sana Spoiler gelen bize hakikattır. Tarihin Spoiler’ı olmaz.
*
Milli Mücadeleyi anlamak için birkaç sayfada özetlenen metinler yetmez. Kazanılan savaşları tarihleriyle bilmek yetmez, düşman denize döküldü demek yetmez, ülke işgal altında kurtuldu, Cumhuriyet kuruldu demek yetmez… Atatürk’ten birkaç söz paylaşmak hiç yetmez… Neden yetmez? Yakup Kadri Karaosmanoğlu bu romanda çok iyi anlatmış…
Osmanlı’nın köylüye bakışı nedir? Köylünün hayata bakışı nedir? Tarihi yargılamak başkadır, tarihin insana sunmuş olduğu yaşamı okuyup irdelemek başkadır. Tamamen cahil bırakılmış bir halktan nasıl oldu da millet yaratıldı? Köylü kendi kaderine bırakılmış, eğitilmemiş, din ile korkutulmuş ve kandırılmış, hayatlarının el etek öpmek olduğu telakki edilerek, ne sunulursa kabul etmeleri sağlanmış.
Geçmişi anarken, bazı şeyleri atlıyor ve karıştırıyoruz. Sanıyoruz ki her şey güllük gülistanlıktı, sanıyoruz ki okuduğumuz şeyler hızlıca olmuş ve paramparça edilen eski imparatorluk yıkılmış, yerine Modern Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş. Öyle mi olmuş cidden? Bu kadar çabuk mu gelişmiş her şey? Bunun öyle olma ihtimali nedir ki? İnsanların yaşadığı fakirlik nerededir, çektikleri çile nerededir, hem saray tarafından hem de toprakları işgal edenler tarafından uğradıkları hem maddi hem de manevi tecavüzler