umit bulut
@Salento
41 okur puanı
Temmuz 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Filistin adi nereden geliyorİnsan ve Toplum
Babillilerin m.ö 586'da Kudus'u ele gecirip Suleyman Tapinagi'ni yikmasiyla bolgedeki Yahudi hakimiyeti, bir daha kurulacagi 20. yuzyila kadar ortadan kalkacakti. Aradaki yirmi bes asir boyunca Filistin'i sirasiyla Persler, Yunanlar, Romalilar ve 638'de Hz. Omer'in Kudus'u almasinin ardindan da hepsi Musluman olan Emeviler, Abbasiler, Selcuklular, Fatimiler, Eyyubiler, Memlukler ve Osmanlilar yonetti.
M.ö 66'da Filistin'i ele geciren Romalilarin bolgeye hakim olmasindan itibaren Yahudiler, sik sik ayaklanmaya baslamisti. 117-138 yillarinda iktidari elinde tutan Roma Imparatoru Hadrian, ayaklanmalardan illallah edince bolgenin Yahudi kimligini silmek adina o gunlerde Yehuda olarak bilinen adini, Yahudilerin iki asir savastigi milletten hareketle, Filistin olarak degistirdi. Romalilar bu isme asinaydi zira M.ö 5. yuzyilda yasayan unlu tarihci Heredot ve m.ö 4. yuzyilda yasamis olan Yunan dusunur Aristo, eserlerinde bolgeden Filistin adiyla bahsetmisti. Hadrian, kullanimi bir bakima resmilestirmisti. Imparator Yahudiligi fiilen yasakladigi gibi Yahudilerin cogunu bolgeden surmustu de. Yahudilerin asirlar surecek ve vaadedilmis topraklara donme hayaliyle yasayacaklari surgun hayati boyle baslamisti. Rusya ve Avrupa basta olmak uzere bircok yere dagilacaklardi.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Israil'in ortaya cikisiİnsan ve Toplum
Hem Yahudiligin hem de Islam'in atasi sayilan Hz. Ibrahim, m.ö 2000 yilinda Sumer sehir devletlerinden Ur'da ortaya cikip Yahudilik olarak bildigimiz dini teblig etmeye basladi. Dedigine gore vaaz ettiklerini yaparlarsa Tanri, onlardan secilmis bir millet cikartacakti. Ustelik bu millete bugun Kenan Diyari olarak bilinen(Filistin kiyi seridi) topraklari vaadetmisti. Secilmis millet ve vaadedilen topraklar, Yahudiligin degismez temel prensipleri olacakti.
Ibrahim Ur'da kalmadi; Kenan Diyarina gitti. Cocuklari Yahudilerin atasi Ishak ve Muslumanlarin atasi Ismail burda dogdu. Ishak'in Yakup isminde bir cocugu oldu. Rivayete gore bir gun Yakup, bir melekle gurese tutustu ancak yenisemediler. Bir insani yenemedigine hayret eden melek, Yakup'a "Tanri karsisinda kuvvetli" anlamina gelen Israil adini yakistirdi. Israil'in cocuklari ve o cucuklardan cogalanlar, Israilogullari olarak tarihe gececekti.
Kenan diyarinda kitlik bas gosterince Israilogullari Misir'a goctu. M.ö 1200 civarinda donemin firavunu II. Ramses onlari kolelestirdi. Bu kez Hz. Musa onderliginde Yahudiler, Kenan diyarina geri donduler. Ancak o da ne? Dondukleri topraklar bos degildi. Zira m.ö 1280 civarinda Akdeniz'den(Anadolu'nun Ege sahillerinden, guneyinden ve Girit Adasi'ndan) geldigi tahmin edilen ve "Denizci Kavimler" olarak isimlendirilen halklardan biri olan Filistinliler, bolgeye yerlesmisti. Tahmin edeceginiz uzere bu Filistinlilerin, bugun Arapca konusan Musluman Filistinlilerle bir alakasi yoktu zira ortada henuz Muslumanlik olmadigi gibi o topraklar da Arap da yoktu.
Sonuc olarak Israilliler, Egeli bir kavim olan Filistinlilerle iki asirlik uzun savaslar serisini nihayet kazandilar ve m.ö 1000 civarinda kalici olarak bolgeye yerleserek Kudus'u baskent yaptilar.
