Səma Məmmədsalahova
@Sama_99
348 okur puanı
Nisan 2021 tarihinde katıldı
Bir çox istedadlı insanlar (şagirdlər) var ki, bəzən bu istedadlar heç, bəzən isə vaxtında dəyərləndirilmir. Əgər şanslı olmuşuqsa, həyatımızda bizə istiqamət verən, hətta gələcəyimizin daha gözəl şəkildə olmağı üçün çalışan müəllimlərə rast gəlmişik. Ziya Qədiroğlu (Əşrəfov) da belə şanslı insanlardandır, məncə.
IX sinifdə Vüsal Şirinov adlı bir müəllimin onlara dərs keçməsi ilə istedadlı bir şagirdinin olduğunu öyrənən müəllim bu istedadı dəyərləndirir. Bunun nəticəsində isə müəllimin dəstəyi ilə bu kitab nəşr olunur.
Bu kitab gənc şairin ilk kitabıdır. Kitabı oxuyanda bəzi şeirlərin ilk qələm təcrübəsi olduğu, bəzi şeirlərin digər şairlərin təsiri ilə yazıldığı hiss olunsa da, bir çox şeirlər isə gənc şairin hələ ədəbiyyata çox töhfə verəcəyinin müjdəçisidir.
Kitabdakı şeirlərin bəzilərini bölüşmüşəm, bəzilərini də bölüşəcəyəm. Şagirdlərinin yoluna işıq olan müəllimlərin timsalında Vüsal müəllimə təşəkkür edirəm, Ziya Qədiroğluya isə uğurlar arzu edirəm.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Özümüz üçün oxumalı olduğumuz kitab!
"Birgə razılaşma konsepsiyası" kitabının ikinci nəşridir. Təbii ki, yenə də düşünərək və sevilərək oxunacaq bir kitab olduğunu düşünürəm. Aşağıda da elə birinci nəşri oxuduğum zaman yazdığım qeydləri bölüşəcəyəm. Birinci nəşrdən fərqli olaraq daha iki yeni yazı burada öz əksini tapıb. Oxuyanlar özü görəcək. Bəzi kitablar sadəcə oxumaq üçündür, bəzi kitablar, həm oxumaq, həm də düşünmək üçün, bu kitabın isə həm oxumaq, həm düşünmək, həm də öz həyatımızda tətbiq etmək (reallaşdırmaq) üçün olduğunu düşünürəm.
Bizə xoşbəxtliyi o qədər çox arzulayıblar və ya biz arzulamışıq ki, bu anlayış, demək olar ki, çox insanın beynində təhrif olunub. Məsələn, Nizaminin "xoşbəxt cəmiyyəti" bizim üçün xoşbəxtlik anlayışını utopikləşdirir. Nağıllarımızın sonunda da hər şey xoşbəxt sonluqla bitir. Bununla da biz xoşbəxtliyin utopik, əlçatmaz, sadəcə nağıllarda olduğunu düşünməyə başlamışıq. Ona görə də "xoşbəxt cəmiyyət" deyəndə bunun utopik bir fikir olduğunu düşünürük. Əvvəlcə, qəbul etməliyik ki, "xoşbəxtlik" subyektiv bir anlayışdır. Yəni hər kəsin xoşbəxtlik adlandırdığı şeylər fərqlidir. Hər bir fərd müxtəlif şeylərlə, müxtəlif şəraitlərdə, müxtəlif vasitələrlə xoşbəxt ola bilər. Bu, normal bir haldır. Onda biz "xoşbəxt cəmiyyət" necə qura bilərik? Əgər hər kəsin xoşbəxtlik anlayışı fərqlidirsə, burada meyar kimi nəyi nəzərə almalıyıq? Bütün bu və digər sualların cavabı da bu konsepsiyada öz əksini tapır. Sadəcə bir balaca qeyd edək ki, Birgə Razılaşma Cəmiyyəti bizə xoşbəxt olmaq üçün şərait yaradır. Yəni hər bir fərd - Mən, Sən, O bizi nəyin xoşbəxt edəcəyini özümüz daha yaxşı bilirik. Sadəcə bunun üçün azad və ədalətli bir cəmiyyət formalaşmalıdır ki, hər bir fərd, yəni sadəcə bir qrup, müəyyən bir kəsim deyil, hər kəs xoşbəxt ola bilsin. Ən azından öz xoşbəxtliyi uğrunda
Birgə Razılaşmaqla gedilən yolİnsan ve Toplum
BİRGƏ RAZILAŞMAQLA GEDİLƏN YOL
Hər bir insanın azad və ədalətli cəmiyyətdə xoşbəxt olmağını arzulayan müəllif (
Ramin Allahverdi) “Birgə razılaşma konsepsiyası” (
Birge Razılaşma Konsepsiyası) ilə belə bir cəmiyyət qurmağın nəzəri və fəlsəfi müddəalarını bizə təqdim edir. Bu müddəalar və onların izahına keçməzdən əvvəl biz yeni düşüncə modeli ilə tanış oluruq: “Mən edim, başqası da edər”. Təbii ki, bütün insanların düşüncə tərzini dəyişmək heç də real deyil. Lakin fəlsəfi fikirlər içərisində uzun zaman önəmli yer tutan “özünü dəyişmək”, “dəyişməyə birinci özündən başlamaq” fikirlərinə əsaslanaraq, öz düşüncə modelimizdə müəyyən dəyişikliklər edərək bir nəticə əldə edə bilərik.
Bu konsepsiyaya – “cəmiyyətimizin güzgüsü” kimi yanaşmaq daha doğrudur. Belə ki, müəllif Mən, Sən, O – cəmiyyətlə bağlı müxtəlif anlayışlara aydınlıq gətirir, bir anlayışla bağlı müxtəlif fikirləri, düşüncələri təsvir edir. Yəni Məni, Səni, Onu əhatə edən bütün məsələlər “Birgə razılaşma konsepsiyası” kontekstində nəzərdən keçirilir. Sonra isə hər birini analiz edərək Birgə razılaşma konsepsiyasının tələblərinə uyğun gələn yol bizə göstərilir. Bu yol və ya yolların necə seçilməsi və dəyərləndirilməli olduğunu konsepsiyadan gətirilən sitatla aydınlaşdıra bilərik:
“Bu kitabı oxuyarkən, ümumiyyətlə, bütün məsələlərə “rasional olaraq” (ilk növbədə emosionallıqdan kənar), düşüncənin, elmin, ağlın işığında yanaşsaq, müəyyən ortaq nəticələr hasil etmiş olarıq” (s. 50). Birgə razılaşma konsepsiyasının bizə 7 müddəası təqdim olunur ki, bu müddəalar hər bir insanın ən ali varlıq olaraq azadlığını və xoşbəxtliyini təmin etməyə hesablanıb.
Bəs azadlıq və xoşbəxtlik nədir? Müəllif azad və ədalətli cəmiyyət deyəndə nəyi nəzərdə tutur? İnsan tam azad ola bilərmi? Bu şəkildə çoxlu sayda suallar ünvanlamaq olar ki, bu suallara daha
Ramin Allahverdi) “Birgə razılaşma konsepsiyası” (Birge Razılaşma Konsepsiyası) ilə belə bir cəmiyyət qurmağın nəzəri və fəlsəfi müddəalarını bizə təqdim edir. Bu müddəalar və onların izahına keçməzdən əvvəl biz yeni düşüncə modeli ilə tanış oluruq: “Mən edim, başqası da edər”. Təbii ki, bütün insanların düşüncə tərzini dəyişmək heç də real deyil. Lakin fəlsəfi fikirlər içərisində uzun zaman önəmli yer tutan “özünü dəyişmək”, “dəyişməyə birinci özündən başlamaq” fikirlərinə əsaslanaraq, öz düşüncə modelimizdə müəyyən dəyişikliklər edərək bir nəticə əldə edə bilərik.
Bu konsepsiyaya – “cəmiyyətimizin güzgüsü” kimi yanaşmaq daha doğrudur. Belə ki, müəllif Mən, Sən, O – cəmiyyətlə bağlı müxtəlif anlayışlara aydınlıq gətirir, bir anlayışla bağlı müxtəlif fikirləri, düşüncələri təsvir edir. Yəni Məni, Səni, Onu əhatə edən bütün məsələlər “Birgə razılaşma konsepsiyası” kontekstində nəzərdən keçirilir. Sonra isə hər birini analiz edərək Birgə razılaşma konsepsiyasının tələblərinə uyğun gələn yol bizə göstərilir. Bu yol və ya yolların necə seçilməsi və dəyərləndirilməli olduğunu konsepsiyadan gətirilən sitatla aydınlaşdıra bilərik:
“Bu kitabı oxuyarkən, ümumiyyətlə, bütün məsələlərə “rasional olaraq” (ilk növbədə emosionallıqdan kənar), düşüncənin, elmin, ağlın işığında yanaşsaq, müəyyən ortaq nəticələr hasil etmiş olarıq” (s. 50). Birgə razılaşma konsepsiyasının bizə 7 müddəası təqdim olunur ki, bu müddəalar hər bir insanın ən ali varlıq olaraq azadlığını və xoşbəxtliyini təmin etməyə hesablanıb.
Bəs azadlıq və xoşbəxtlik nədir? Müəllif azad və ədalətli cəmiyyət deyəndə nəyi nəzərdə tutur? İnsan tam azad ola bilərmi? Bu şəkildə çoxlu sayda suallar ünvanlamaq olar ki, bu suallara dahaPuan vermedi·156 syf.··
Beğendi
·2021 50. kitabı
·9 saatte okudu
·Okunma: 18 Eylül 2021 17:59
Dənizini itirən dənizçi... "Bilirəm, artıq yuvam dənizdir mənim" - deyən dənizçi öz dənizini itirərsə, nə olar? Dənizi olmayan dənizçi təsəvvür eləmək bir az qəribə, bir az da məntiqdən uzaqdır, deyəsən. Bu məsələyə bir daha qayıdacağam...
Mişimanın "Dənizini itirən dənizçi" əsərini bitirəndə, doğrusu, qəti bir fikirlə "bəyəndim" və ya "bəyənmədim" deyə bilmirdim. Əsəri oxuduqca "hansı düşüncə ilə bu əsəri yazmaq olar?" sualı çox fikrimdən keçdi. Hətta yazıçının xəstə ruhunun nişanələri əsərdə həddindən artıq çoxdur. Yəni bu əsəri yazmaq üçün necə bir düşüncəyə malik olmaq lazımdır ki?! Əsərdə həmin xəstə ruhlu yazıçın xəstə ruhlu oxucusunun bəyəndiyi məqamlar da çox oldu. Mişimanın qələminin kəskinliyini bəyənirəm, əslində bu kəskinlik düşüncələrindən gəlir. İnsanda necə bir milli ruh, milli sədaqət hissləri olar ki?!
Mişimanın "Vətənpərvərlik" hekayəsini oxuyanlar nə demək istədiyimi daha yaxşı başa düşər. Lazım gəlsə öz əqidəsi, şərəfi üçün ölümə gedən, "xarakiri" edən obrazlar yaradan, hətta bunu özü də edən yazıçı bu əsərdə bu düşüncələr üçün başqalarının həyatını da əlindən ala bilmək haqqını tanıyır və bunu edir. Təbii ki, əsərdə bəyənmədiyim məqamlardan biri övladın öz anasının yataq otağını gizli şəkildə izləməsi idi. Amma bunu yeniyetmə bir uşaq edirdi. Bəkə də, öz həyatında yaşadığı hadisələrdən qaynaqlanaraq öz uşaqlıq və yeniyetməlik illərini unutmayan Mişima həmin uşaqların psixologiyasını çox gözəl şəkildə əsərdə yansıtmışdı. Söhbət sadəcə əqidə birliklərindən deyil, həm də bir insan olaraq keçirdiyi hisslərdən gedir. Məsələn, sadəcə aralarında problem olanda bunu etməsi, sonra qəsdən yaxalanmaq istəyi və.s.
Digər bəyənmədiyim məqam isə bir heyvanın (pişiyin) elə vəhşicəsinə öldürülməsi idi. Əsərdə çox gözəl şəkildə əks olunub əslində bunlar
Müxtəlif vaxtlarda, artıq neçənci dəfə oxuduğum bir hekayə - "Mən, sən, o və telefon". Çox bəyəndiyim, haqqında yazmaq istədiyim çox kitab olsa da, bəlkə də, tənbəlliyim daha üstün gəlir. Amma səbəbini də bilmədən bu hekayə haqqında fikirlərimi bölüşəcəyəm. Anar yaradıcılığında, mənim fikrimcə, bu hekayənin keyfiyyət baxımından ağırlığı çoxdur. Hər dəfə oxuyanda niyə eyni və ya daha artıq həvəslə oxuyuram bu hekayəni?!
(Yazıda hekayədəki hadisələrdən bəhs olunur, lakin bu yazını oxuyub hekayəni oxusanız da, heç nə itirməyəcəksiniz, yenə də sizə maraqlı gələcək.)
Əsərin süjet xətti maraqlıdır. Oxucu aydın dillə yazılmış, insanın hisslərinin gözəl şəkildə ifadə olunduğu bu hekayədə özünü heç də yad hiss etmir. Obrazların emosiyaları oxucuya da sirayət edir.
Hekayəni oxuduqdan sonra, fikirləşirəm ki, Mədinə Rüstəmi (Seymuru) seçsəydi, hekayə necə olardı. Daha doğrusu, həyatları. Mədinə xoşbəxt ola bilərdimi? Bəzən süjetli filmlərdə və ya əsərlərdə sonluq müəmmalı saxlanılır. İş düşür filmi izləyən, əsəri oxuyan şəxsin təxəyyülünə, düşüncəsinə. Bəli, bu hekayədə sonluq verilib. Amma digər tərəfdən də hekayəyə yanaşmaq istəyirəm. Yuxarıda verdiyim suala mən cavab versəm, böyük ehtimal xoşbəxt olmazlar deyərdim. Mədinə öz daxili dünyasını duyan, özünün müqəddəs adlandırdığı bu prosesi birgə yerinə yetirdiyi Rüstəmi seçmədi. Mədinə ən sonda başını çiyninə qoyub güvənəcəyi Seymuru seçdi. Bəziləri deyə bilər ki, axı nə fərqi var? Bəlkə də, mən də Rüstəm kimi həqiqəti unuduram. Daha doğrusu, Rüstəmin də var olduğunu düşünürəm. Onun qısqanclıqlarını anlayıram. Amma bu suala cavab əsərdə də verilmişdi. Mədinənin qəlbində o var idi. Həyatına kim gəlsə də, onun yeri dəyişilməz idi.
" Təyyarə yerindən tərpənəndə Mədinə onun arxasınca su atdı. Yəqin aviasiya tarixində ilk
