Sinan Tamuçu
@Stamucu007
Öğretmen
Bülent Ecevit Üniversitesi, Ereğli Eğitim Fakültesi, Türkçe Öğretmenliği
Mersin
46 okur puanıTemmuz 2017 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Peyami Safa - "Fatih-Harbiye" Kitap İncelemesi
Peyami Safa’nın Fatih-Harbiye romanı, Doğu ile Batı arasındaki kültürel çatışmayı en yalın ve en çarpıcı biçimde ele alan eserlerinden biridir. İki semt —Fatih ve Harbiye— yalnızca mekân değil, iki ayrı ruh, iki ayrı değerler dünyasıdır.
Romanın merkezinde Neriman vardır: Fatih’in samimi sokaklarından, Harbiye’nin ışıklı salonlarına sürüklenen bir genç kız. Macit’in cazibesiyle gözleri kamaşan, kendi öz kültürünü küçümseyip Batılılığın yüzeysel parıltısına kapılan bir figür. Karşısında ise Şinasi durur; vakar, sadelik, sabır ve vicdanın temsilcisi. Onun sessizliği, sabrı ve değerlerinden ödün vermemesi, Doğu’nun asaletini gösterir.
Eserin belki de doruk noktası, Ferit’in evinde yapılan tartışmadır. Burada Ferit, Şinasi, Faiz Bey, Muammer ve Şeref Hoca, genç Türkiye’nin yanlış Batı hayranlığını eleştirir: Batı’nın teknik ve bilimsel ilerlemelerinden faydalanmak gerekir, ama bu özentiye dönüşmemeli; kendi kültür ve değerlerimizi hor görmek, köklerimizi terk etmek medeniyet değil, köksüzlüğü beraberinde getirecektir. Peyami Safa, medenileşmenin özünü böyle çizer: “Medenileşelim, ama köksüzleşmeyelim.”
Romanın sonunda Neriman, bir Rus kızının trajik hikâyesi üzerinden kendi hatasını fark eder. Yabancı bir parıltının peşinde özünü kaybetmenin ruhsal çöküşe yol açacağını anlar ve Fatih’e, ailesine, Şinasi’ye döner. Bu dönüş, bir pişmanlık kadar bir uyanıştır da.
Dil ve Üslup
Romanın dili, dönemine uygun olarak pek sade sayılmaz. Osmanlıca, Arapça ve Farsça kökenli birçok kelime içeriyor. Günümüz Türkçesinden uzaklaşmış bu kelimeler, özellikle yeni nesil için okumayı zaman zaman zorlaştırabilir. Ancak bu durum, eserin tarihî değerini ve atmosferini de güçlendiriyor.
Değerlendirme
Fatih-Harbiye, yalnızca bir aşk üçgeni değil, bir toplum muhasebesidir. Bugün hâlâ
Reklam
SAVAŞ ve AÇLAR
Tür : Toplumcu-Gerçekçi Roman
Tema : Savaş, adaletsizlik, açlık, yoksulluk, insanlık onurunun ayaklar altına alınışı...
Konusu : Hasan İzzettin Dinamo’nun Savaş ve Açlar romanı, savaşın ve yoksulluğun sıradan insanlar üzerindeki yıkıcı etkilerini çarpıcı bir gerçeklikle ortaya koyar. Hikâye, Şakire ve çocuklarının hayatta kalma mücadelesi üzerinden ilerler. Açlık, hastalık, ölümler ve umutsuzluk içinde süren yaşamın dramatik akışı, bireysel trajedilerin arkasındaki toplumsal kırılmaları gösterir.
Neden Okunmalı?
1. Dünya Savaşı yıllarında Anadolu halkının yaşadığı trajediyi, sefaleti, zorlukları, hayatta kalma mücadelesini, savaşın beraberinde getirdiği sosyal, ekonomik, psikolojik yıkımı, insan onuru, vicdanı ve haysiyetini nasıl yıprattığını anlamak için mutlaka okunması gereken bir eser olarak görüyorum. Lütfen okuyun ve çevrenizdekilere okutturun. Savaş yıllarını anlatan hiçbir eser, okuduğunuz hiçbir kitap, izlediğiniz hiçbir belgeselin göstermediği, sunmadığı şeyleri gösterecek size.
Kişisel notum : 10/10
Aylak Adam
Tür : Psikolojik/Varoluşçu Roman
Tema : Yalnızlık ve yabancılaşma. Boşluk hissi ve anlam arayışı. Kadın-erkek ilişkilerinin yüzeysel kalışı. Kimlik bunalımı ve varoluşsal sorgulamalar, ahlâki ikilem ve özgürlük.
Konusu : O bir aylak. Ama ne miskin, ne tembel… O; hayatı "çalışmadan yaşamak" isteyen biri değil, hayatı anlamadan yaşamak istemeyen biridir.
Romanın isimsiz kahramanı C., sokaklarda dolaşan, gözlem yapan, düşünen, kendi iç sesini takip eden bir adamdır. Ne tam anlamıyla toplumun içindedir, ne de tam olarak dışında.
Bir kadın arar, ama yalnızca bir sevgili değil. Bir bütünlük hissi arar. Bir anlam, bir uyum, bir “yerine oturma” hissi…
Hayatı boyunca içini kemiren bir boşluk vardır C.’nin içinde. Bazen bir kadında, bazen bir kitapta, bazen bir vitrinde, bazen bir sokakta o boşluğu doldurmaya çalışır. Ama hep bir şeyler eksik kalır… Hep bir şeyler düşüncelerde kalır, yaşanamadan.
Roman boyunca çok fazla şey olmaz belki ama C.’nin zihninde fırtınalar eser. Ve biz, onun iç dünyasında gezinirken, kendi sorgulamalarımızla da baş başa kalırız:
“Ben ne istiyorum gerçekten?”
“Neden bir yere ait hissedemiyorum?”
“Hayatımın anlamı yalnızca işler, insanlar ve görevler mi?”
Dönem ve Karakterler : Roman, 1950'lerin Türkiye'sinde geçse de, bugünün büyükşehir yalnızlarına, kayıp gençlerine, düşünen ruhlarına hala seslenir.
C : İsmi yoktur çünkü o herhangi biri değildir. O, “herkes gibi olmayan” biridir. Giyimine dikkat eder, edebiyat sever, zeki ve duyarlıdır. Ama aynı zamanda içe dönük, huzursuz, doyumsuz ve hep biraz “eksik”tir.
C, çalışmayı, evlenmeyi, yerleşik hayatı reddetmez ama bunlara hazır olmadan boyun eğmeyi kabul etmez. Onun hayatı “beklemek”tir. Ama neyi beklediğini de tam bilmeden…
Dil ve Anlatım Özellikleri :
Sade ama duygusal olarak yoğun bir dil. İç
Kuyucaklı Yusuf
Tür : Toplumcu-Gerçekçi Roman
Tema : Yalnızlık, yabancılık hissi, adaletsizlik, insanlık onuru ve bastırılmış öfke, aşkın toplumsal çatışmalara kurban edilmesi, toplumun ikiyüzlülüğü, vicdan, hakikat ve güç dengesizliği.
Konusu : Bir kasaba... Sıcaktan ağırlaşmış duvarlar, dedikodularla zehirlenmiş sokaklar, adaletin bile sustuğu daracık mahkemeler...
İşte tam orada, bir cinayet mahallinde başlıyor Yusuf’un hikâyesi. Daha çocuk yaşta, anne babası gözleri önünde katledilen Yusuf, kasabanın kaymakamı tarafından evlat edinilir.
Ve işte o andan itibaren kasabanın ruhuna yabancı, kalıplara sığmayan bir çocuk büyümeye başlar.
Yusuf ne sevgiyle büyür ne şefkatle…
Ama içinde bir şey vardır: dimdik durma hâli.
Haksızlığa tahammülsüzlük, sessiz ama asil bir öfke.
Yıllar geçer, Yusuf artık delikanlı olur. Ve kasabanın kaymakamının kızı Muazzez ile aralarında yavaşça, ama içten içe büyüyen bir bağ başlar.
Bu bağ; aşk değildir sadece.
İki yalnız ruhun, iki karanlık suskunluğun birbirine yaklaşmasıdır. Ama bu aşk, küçük bir Anadolu kasabasının dar kafalarında, yozlaşmış bürokratlarında, dedikodu kazanlarında yaşamasına izin verilmeyecek kadar büyüktür.
Yusuf her şeyi bastırabilir ama adaletsizliğe boyun eğmeyi asla öğrenemez.
Ve işte o yüzden bu roman, bir aşk hikâyesinden çok bir karakter trajedisidir.
Karakterler ve Dönem :
Roman, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki taşra hayatını yansıtır ama mesele sadece dönem değil, insanın kendiyle olan savaşını topluma karşı kaybetme ihtimalidir.
Yusuf : Dışarıdan sert, içeriden kırık. Sessiz ama gururlu. Düzenin dışında kalan bir duruş'tur Yusuf.
Muazzez: Masumiyetin ve cesaretin iç içe geçtiği genç bir kadın. Toplumun dayattığı “kadınlık rollerine” başkaldırıyor.
Şakir: Zengin ve şımarık. Gücün, paranın ve cezasızlığın
Özellikle 13 yaşından büyük çocuklara okutulması daha uygun olan bilimkurgu ve distopya kategorilerine dahil edilebilecek muhteşem bir kitap. Gülten Dayıoğlu bu kitapla beni çok ama çok şaşırttı. Sadece çocukların değil, biz yetişkinlerin de (hatta özellikle biz yetişkinlerin) okuması gereken bir eser.
Reklam