Tayfun Bal
@TayfunBal
MÖ 130.000 yıl öncesine kadar atalarımızın ölüleri defnetme yöntemlerinde bir tür dini inancın bulunduğunun kanıtlarına ulaşabiliriz. Bulunan mezarlara yerleştirilmiş olan gıda, araçlar ve süsler, ölünün bir tür yolculuğa çıktığı ve bu yolculuğa hazırlanması gerektiği inancını yansıtır.
YouTube'da bir video izliyorsunuz. "Bir de ona mı para vereceğim" deyip premium hesap almadığınız için izlediğiniz video bir reklamla kesiliyor:
Kavurucu ve tozlu bir çöl. Yalnız ve güçlü bir koyboy. Atının üstünde, batan güneşe doğru yol alıyor...
Sonuna kadar izlemeden "Reklamı geç" tuşuna basıp videoya devam ediyorsunuz.
Sıcaktan biraz bunalmışsınız, ferahlamak için buzdolabından bir kola alıp içiyorsunuz.
Hemen hazırlanıp çıkmanız gerekiyor çünkü akşam arkadaşınızla spor ayakkabı alacaktınız. Evden çıkmadan bir sigara yakıyorsunuz.
Aynı özellikte ayakkabılar satan X ve Y mağazalarından ikisini de ziyaret edip daha pahalı olmasına rağmen Y mağazasından ayakkabınızı alıp evinize dönüyorsunuz.
Kolayı izlediğiniz videoda ürün yerleştirme olarak kullanıldığı için içtiğinizin, sigarayı reklamda yer alan kovboyun kullandığınız Marlboro marka sigarayı çağrıştırdığı için içtiğinizin ve Y mağazasını sadece içeride kavun esaslı bir sprey kullanıldığı için tercih ettiğinizin farkında bile değilsiniz. Siz sadece içinizden geleni, o an canınızın istediği şeyi yaptınız.
Satın alma ve tüketim konusunda kararı beynimiz verir, ama biz bunun farkında bile olmayız.
Martin Lindstrom bu kitabında satın alma ve tüketime dair beynimizin kararları nasıl aldığını ve reklamcılık ve pazarlama sektöründe çalışanların bu kararları manipüle etmek için ne tür yollara başvurduğunu anlatıyor.
Kutu açılımı videoları bizi neden mutlu eder? Ürün yerleştirme ve bilinçaltı reklamlarının davranışlarımıza etkisi olur mu? Dinler ve markalar arasındaki ilişki nedir? Cinsellik pazarlamacılıkta nasıl kullanılıyor? Satın alma nedenlerimiz nelerdir?
Yazar Lindstrom verdiği örnekleri fMRI deneyleri ile destekleyip bilimsel ve anlaşılır bir çalışma çıkartmış ortaya.
Yer yer verdiği örnekleri fazla
Reklamlarda albenili yarı çıplak gençleri gördüğümüzde, ayna nöronlarımızın kendimizi onlar gibi zarif, çekici ve arzu edilir olarak hayal etmemize olanak sağladığını görmüştük. Aynı şey cinselliğin cazibesi için de geçerlidir. Victoria's Secret kataloğunda dantelli iç çamaşırıyla göz kamaştırıcı bir manken gördüğü zaman, çoğu kadın o iç çamaşırının tenine değdiğini hisseder, duyguyu hayal eder ve reklamdaki kadın kadar seksi ve baştan çıkarıcı olduğu duygusuna kapılır. Daha önce de belirttiğim gibi, ister Scarlet Johansson'lu bir parfüm reklamı, isterse Elizabeth Taylor'lu bir mücevher reklamı olsun, günümüzde bütün reklamların temelinde yatan olgu budur.
