W/SSENSCHAFTSLEHRENİN GENEL
Bölüm 1 KAVRAMI ÜZERİNE
§1. Wissenschafts/ehreninVarsayımsal [Hipotetik] Kavramı
Bölünmüş tarafları birleştirmenin en emin yolu, üzerinde anlaştıkları şeyle başlamaktır.
Felsefe bir b!'limdir. Felsefenin tüm tanımları bu noktada birleş mekle birlikte, bu bilimin nesnesikonusunda ayrılırlar. Peki, ya bu it tifak eksikliğinin kaynağı, herkesin yalın bir biçimde felsefenin bu ol duğunu kabul ettiği bilim kavramının kendisinin eksiksiz bir yolda geliştirilmemiş olmasıysa? Yahut, herkesin üzerinde anlaştığı bu ya lın özelliğin belirlenimi, felsefe kavramının kendisini belirlemek için ya yeterliyse?
Bir bilim, sistematik forma sahiptir. Bir bilimin tüm önermeleri, içinde bir bütün oluşturmak için birleştikleri tek bir ilk ilkede bir araya getirilirler. Bu düşünce, aynı zamanda genel olarak da kabul görür; ne var ki bilim kavramını eksiksiz bir biçimde açıklamak için yeterli midir?
Herhangi birinin, bir sistemi temelsiz ve kanıtlanamayan bir öner meye dayandırdığını farz edelim. Örneğin, "havada insan arzularına, tutkularına ve kavramlarına sahip ama ether bedenli yaratıklar var dır" önermesi. Hatta, bu kişinin -kendinde tamamen olanaklı bir şey olan- bu önermeye dayanarak, etherli tinlerin oldukça sistematik bir doğal tarihini kurduğunu varsayalım. Böyle bir sistemi, onda ne ka dar kesin çıkarımlar yapılırsa yapılsın ve tekil parçaları birbirine ne kadar yakın bağlanırsa bağlansın, bilim olarak kabul edecek miyiz? Öte yandan, bir kişi bir teorem ortaya attığında -örneğin bir zanaat kar, şöyle bir teorem iddia edebilir: Bir sütun, yatay bir düzleme dik açıyla yerleştirildiğinde, dikey durur ve her ne kadar uzatılırsa uzatıl sın, herhangi bir tarafa doğru asla eğilmeyecektir (bunu birinden duymuş ve daha sonra doğruluğunu çeşitli