Hikayesi gibi karanlıkta kalmış bir kitap1000Kitap
Tahar Ben Jelloun'un Işığın Kör Edici Yokluğu romanını yaklaşık iki yıl önce okudum. Aradan geçen zamana rağmen hâlâ aklıma gelen, zihnimde yaşamaya devam eden kitaplardan biri. Bazı kitaplar okunur, kapağı kapatılır ve zamanla unutulur. Bazıları ise insanın içine yerleşir. Bu roman benim için ikinci gruba giriyor.
Kitap, Fas'ta 1971 yılında Kral II. Hasan'a yönelik başarısız suikast girişiminin ardından yaşanan gerçek olaylardan esinleniyor. Darbe girişiminden sonra hayatta bırakılan askerler, sorgulanıp Tazmamart zindanlarına gönderiliyor. Ancak buraya "hapishane" demek bile yetersiz kalıyor. Çünkü burası bir cezaevi değil, yaşayan insanların yavaş yavaş ölüme terk edildiği bir mezar.
Yirmi yıla yakın bir süre boyunca karanlığın içinde, insanlık dışı koşullarda yaşamaya çalışan mahkûmların hikâyesini okuyoruz. Hücreler o kadar dar ve karanlık ki insan, böyle bir yerde birkaç gün bile dayanmanın mümkün olup olmadığını düşünmeden edemiyor. Buna rağmen bazıları yıllarca hayatta kalmayı başarıyor.
Kitabı okurken beni en çok etkileyen şeylerden biri umut ve inanç arasındaki fark oldu. Normalde umut insanı ayakta tutan bir şey olarak görülür. Oysa bu romanda umut etmek bazen insanı öldüren bir şeye dönüşüyor. Çünkü sürekli kurtulmayı beklemek, her geçen gün biraz daha hayal kırıklığına uğramak demek. Bu yüzden mahkûmlar umut etmeyi bırakıyorlar. Onları ayakta tutan şey ise inanç oluyor. İnanç sadece dinî anlamda değil; insan kalmaya, aklını korumaya ve kendi iç dünyasını ayakta tutmaya duyulan inanç.
Kitap boyunca insanın ne kadar dayanabileceğini görüyoruz. Açlık, hastalık, yalnızlık ve karanlıkla mücadele eden insanlar zamanla fiziksel olarak tükeniyor. Bazıları aklını kaybediyor, bazıları sessizce ölüme yaklaşıyor. Bir zamanlar özgürce dolaşan, kahve içen, yemek
"Mutlu Azınlığa"1000Kitap
"Bu benim hikâyem. Kusursuz sanılan kusurlunun hikâyesi. Ve ölümün trajik finali. Yani hayat." (s.40)
Guillermo Rosales kaleminden 
Felaketzedeler Evi 1987’de yerel bir edebiyat yarışmasında Oro Roman Ödülü’nü kazanan ve bugün Küba edebiyatının kült kitaplarından biri olarak kabul edilen kitabı İspanyolca aslından Gökhan Aksay sayesinde çevrilen ve son zamanlarda çok fazla okunmasıyla da dikkatleri üzerine çeken bir kitap.
Yazar 47 yaşında yoksul yapayalnız ve unutulmuş biri olarak öldü. Eserlerinin büyük bölümünü yok etti. Gerekçesi bizim o satırları cidden anlayamayacağımızdı. Hayatı yaşayan kişinin cektiği acıyı çektiği kadar satırları okurken hayatımızı da düşününürsek ne kadar da anlayabilirdik ki zaten... Ama yine de yaşarken kısa otobiyografik tek bir roman yayımladı. Felaketzedeler Evi'nde hayatın insanı dehşete düşüren bir boyutunu aktardı bizlere ve bu kitabı okurken yok edilen diğer kitaplarını merak etsem de hak vermeden de geçemedim kendisine. Zamanında verilmeli bazı değerler kör ölünce badem gözlü kel ölünce sırma saçlı demesinler ve herkesin acısı kendine...
"Dışarıdan bakımevi diyorlardı oraya, ama mezarım olacağını biliyorum ben. Hayattan umudunu kesmiş insanların sığındığı, kıyıda köşede kalmış barınaklarından biriydi. Kaçıklar çoğunluktaydı. Yapayalnız ölsünler, kazananların başına bela olmasınlar diye aileleri tarafından bırakılan yaşlılar da vardı."
Direksiyonunun başındaki halam "Burası iyi gelecek sana, göreceksin; bundan iyisi can sağlığı." diyor.
"Görüyorum. Dengini sırtlamış kir pas içinde, park köşelerinde, bankların üzerinde gecelemek zorunda kalmadığım için, bana bu mezbeleyi bularak hayatımı sürdürmemi sağladığı için neredeyse teşekkür edeceğim."
"Bundan iyisi can sağlığı."
Bu cümlelerle başlıyoruz kitaba zaten de bu cümleler tüm okuyacaklarımızın
Guillermo Rosales kaleminden Felaketzedeler Evi 1987’de yerel bir edebiyat yarışmasında Oro Roman Ödülü’nü kazanan ve bugün Küba edebiyatının kült kitaplarından biri olarak kabul edilen kitabı İspanyolca aslından Gökhan Aksay sayesinde çevrilen ve son zamanlarda çok fazla okunmasıyla da dikkatleri üzerine çeken bir kitap.
Yazar 47 yaşında yoksul yapayalnız ve unutulmuş biri olarak öldü. Eserlerinin büyük bölümünü yok etti. Gerekçesi bizim o satırları cidden anlayamayacağımızdı. Hayatı yaşayan kişinin cektiği acıyı çektiği kadar satırları okurken hayatımızı da düşününürsek ne kadar da anlayabilirdik ki zaten... Ama yine de yaşarken kısa otobiyografik tek bir roman yayımladı. Felaketzedeler Evi'nde hayatın insanı dehşete düşüren bir boyutunu aktardı bizlere ve bu kitabı okurken yok edilen diğer kitaplarını merak etsem de hak vermeden de geçemedim kendisine. Zamanında verilmeli bazı değerler kör ölünce badem gözlü kel ölünce sırma saçlı demesinler ve herkesin acısı kendine...
"Dışarıdan bakımevi diyorlardı oraya, ama mezarım olacağını biliyorum ben. Hayattan umudunu kesmiş insanların sığındığı, kıyıda köşede kalmış barınaklarından biriydi. Kaçıklar çoğunluktaydı. Yapayalnız ölsünler, kazananların başına bela olmasınlar diye aileleri tarafından bırakılan yaşlılar da vardı."
Direksiyonunun başındaki halam "Burası iyi gelecek sana, göreceksin; bundan iyisi can sağlığı." diyor.
"Görüyorum. Dengini sırtlamış kir pas içinde, park köşelerinde, bankların üzerinde gecelemek zorunda kalmadığım için, bana bu mezbeleyi bularak hayatımı sürdürmemi sağladığı için neredeyse teşekkür edeceğim."
"Bundan iyisi can sağlığı."
Bu cümlelerle başlıyoruz kitaba zaten de bu cümleler tüm okuyacaklarımızınReklam
Sarılmak iyileştirir
Köpek Gibi Büyütülmüş Çocuk, çocukluk döneminde yaşanan travmaların insanlar üzerindeki etkilerini anlatan oldukça etkileyici bir kitap. Bruce D. Perry ve Maia Szalavitz tarafından yazılan bu kitapta, gerçek hayattan alınmış olaylar ve çocukların yaşadığı zorluklar anlatılıyor. Kitabı okurken bazı bölümlerde çok üzüldüm, bazı bölümlerde ise insanların yaşadıkları tüm zorluklara rağmen iyileşebildiğini görmek beni etkiledi.
Kitabın en sevdiğim yönlerinden biri, psikolojiyle ilgili bilgileri sıkıcı ve ağır bir şekilde anlatmaması oldu. Yazarlar, yaşanmış hikâyeler üzerinden konuyu anlattıkları için kitabı okumak daha kolay ve ilgi çekici hale geliyor. Özellikle sarılmanın ne kadar önemli olduğunu bilsem de, bunun psikolojik etkisini bu kitapta okumak beni ayrıca sevindirdi. Hatta oğlum olduktan sonra sarılmayı gerçekten öğrendim desem yeridir. Önceden sarılmayı biraz zayıflık gibi görürdüm. Hâlâ diğer insanlara karşı bu konuda tamamen değişmiş değilim ama oğlumla bu sorunu çözdük. Bu da bana sevginin ve fiziksel yakınlığın sandığımdan çok daha önemli olduğunu gösterdi. Özellikle çocuklukta yaşanan olayların bir insanın karakterini ve hayatını ne kadar etkileyebileceğini görmek beni düşündürdü.
Kitap sadece psikolojiye ilgi duyan kişiler için değil, çocuklarla vakit geçiren herkes için faydalı olabilir. Çünkü çocukların bazı davranışlarının altında aslında çok farklı nedenler olabileceğini gösteriyor. Bu yüzden kitabın insanlara daha anlayışlı ve empati kurabilen bir bakış açısı kazandırdığını düşünüyorum.
Genel olarak bu kitabı beğendim. Hem düşündüren hem de insana yeni şeyler öğreten bir eser. Çocuk psikolojisi ve insan davranışlarıyla ilgilenen herkese tavsiye ederim.
Doomed·56 syf.·1000Kitap
8/10
2026 26. kitabı
mutluluğun paradoksu: mutlu olma sanatı
dünyaya bakış açısı yönünden karamsar olarak değerlendirilen schopenhauer kendi felsefi görüşü üzerinden ıstırap, acı ve arzu kavramlarını ele alarak bunları bir rehber haline getirmiş böylece insanın da içinde bulunduğu duruma bir yol haritası sunmuştur
insan yaşamı schopenhauer'a göre dışsal bir kaderden çok, içsel bir "irade" ile şekillenir bu nedenle insan ne tam anlamıyla bir direnişi ne de sabit bir kabullenişi gerçekleştirebilir insan doğası gereği bu iradenin etkisiyle acıdan kaçma, hazza yönelme, kimi zaman can sıkıntısı yaratır bu can sıkıntısı ise insanı yeniden hazza sürükler
insan hazza ulaşma–boşluk–can sıkıntısı–eksiklik hissi döngülerine girer
bu eğilim insanı kimi zaman saniyelik zevkler peşinde sürüklerken kimi zaman da tatminsizlik yaratır böylece yaşamda sürekli bir eksiklik ve doyumsuzluk hali ortaya çıkar
bana göre ise acı ve ıstıraptan sürekli bir kaçmak da zevklerin peşinden durmaksızın koşmak da hayatı bir noktada anlamsızlaştırır
oysa acı, yalnızca katlanılması gereken bir yük değil aynı zamanda bilincin ve karakterin oluşumu için gereklidir çünkü bilinç, aklın ürünü olduğu kadar duyular yoluyla da şekillenir
mutluluk kavramı da schopenhauer’ın yaklaşımında acının geçici olarak ortadan kalkmasıdır ve bu da kalıcı bir durum değildir
farklı bir açıdan bakıldığında ise bu tatminsizlik kaçınılmazdır çünkü irade hiçbir zaman
tam olarak doyuma ulaşmaz
bir arzu tatmin olsa bile yerini yenisi alır bu yüzden insan yalnızca kısa süreli mutluluklar tadar; bunlar ise bir su misali akıp geçer ve ani bir doğal afet gibi belirir ve kaybolur
peki tamamen kendimizi bu etkiye teslim edip mutluluk için bir hareket halinde bulunmamalı mıyız? schopenhauer'ın da değindiği gibi mutluluk peşinde ne kadar koşarsak aslında o
“Hayatta yalnız kalmanın esas olduğunu hala kabul edemiyor musunuz? Bütün yakınlaşmalar, bütün birleşmeler yalancıdır. İnsanlar ancak muayyen bir hadde kadar birbirlerine sokulabilirler, üst tarafını uydururlar; ve günün birinde hatalarını anlayınca, yeislerinden her şeyi bırakıp kaçarlar.”
“Bir ruh ancak bir benzerini bulduğu zaman ve bize, bizim aklımıza, hesaplarımıza danışmaya lüzum bile görmeden, meydana çıkıyordu… Biz ancak o zaman sahiden yaşamaya -ruhumuzla yaşamaya- başlıyorduk.”
Kitabı ilk okuduğum zaman hiçbir şey hissetmemiş hatta kitaptaki ilişkilerin ve düşüncelerin çok saçma ve abartılı bir şekilde yansıtıldığını düşünmüştüm ama ikinci okuyuşumda beni o kadar etkiledi ki.
Maria’nın erkeklere karşı bakışı, ilişkilere duyduğu daha doğrusu duyamadığı güveni, kalbinde hiç kimsenin varlığını gerçekten hissedemeyişi beni kitaba çeken şeydi.
Raif Efendi’ye gelecek olursak da hayatı boyunca yegane bir amacı olmamış, bir şey uğrunda çaba göstermeyen, korkak biri diyebilirim ancak. Bu denli korkak olmak bambaşka bir seviye çünkü. Ayrıca ondaki sadece korkaklık değil bir bakıma direk korktuğu için kaçmak. Ama her şeyden kaçmak. Delicesine aşık olduğun kadının peşinden gitmemesi, yıllar sonra kendini ait hissettiği birinden bir parça, ikisinin bir parçasını bulduğu halde hala olduğu yerde kalabilmesi içler acısı.
Büyülü Gerçekçilikle Gerçek Hayatın Acısı İç İçe: AhmarubiDuygu ve Düşünce
Fatih Selvi’nin on iki öyküden oluşan Ahmarubi adlı eseri, benim gibi normalde öykü kitaplarına fazla zaman ayıramayan bir okur için bile su gibi akan, son derece keyifli bir deneyim oldu. Yazarla tanışma kitabımdır. Kitap, adını Sudanlı bir göçmen kızın Akdeniz’deki ölüm kalım mücadelesini, boğulma trajedisini, sömürgeciliği, savaşı, göçü ve parçalanmış hayatları anlatan çarpıcı başlık öyküsünden alıyor. Yaklaşık 120 sayfalık bu kısa ama derin eser, özellikle Yeniden Başlamak, Suyun Çekim Kuvveti ve Bir Son Duygusu öykülerini adeta yıldızlayarak ikişer kez okumama sebep oldu.
Yazarın cümleleri adeta mısra gibi akıyor. Canlı betimlemeler, melankoli, ince bir ironi, sürreal dokunuşlar ve psikolojik derinlik iç içe geçmiş durumda. Öykülerde sıkça karşımıza çıkan hayvan motifleri, toplumsal eleştiri, hafıza, kayıp ve varoluşsal sorgulamalarla birleşerek büyülü gerçekçiliği gerçek hayatın çıplak acısıyla ustaca harmanlıyor.
Yoğun iç monologlar ve duygu odaklı anlatımla bireyin iç dünyasına odaklanan yazar, modern insanın çıkmazlarını ve çelişkilerini etkileyici bir samimiyetle aktarıyor. Poetik ve akıcı diliyle öykülerin içine çekildim.
Yeniden Başlamak ise kitabın benim için zirvesiydi. Zihinsel yükler, içsel hesaplaşma ve yeniden doğuşun zorluğu üzerine kurulu bu öykü, “İntihar etmedim, kafamın içinde dönenlerin ağırlığıdır beni öldüren” gibi vurucu cümlelerle insanın kendi kafasının içinde verdiği mücadeleyi derinlemesine işliyor. Hem bireysel hem evrensel bir katman taşıyor.Bu yönüyle özellikle bu ve diğer iki öykü hafızamda çok özel bir yer edindi.
Kitap bittikten sonra yazarın diğer eserlerini, özellikle son kitabı Kavanoz Fenomeni’ni merak etmeye başladım. En kısa zamanda onu da okuyup izlenimlerimi paylaşacağım.
Kısacası, melankolik ruhu seven, şiirsel ve derin
Reklam
Reklam