Arif Sinan Kılınçarslan
@askilincarslan
Türk
Kendi hayat çizgisinin yaşayanı
Şu anda okuduğu kitap
Reklam
BİR İLERLEME TASAVVURU OLARAK: OBLOMOV2023 Okuma Raporları
"Hayır bu saf bir tembellik, atalet değil. Bu bilinçli bir hareketsizlik ve bilme hali."
Kitabın son sayfasını okuduktan sonra kafamdaki tek düşünce tam olarak buydu. Oblomov ve Gonçarov'la geçen süremde beni esir alan düşünce işte tam olarak buydu.
Oblomov ya da İlya İlyiç, Rus edebiyatının dünya edebiyatına biricik armağanı. Alt metniyle Rus modernleşmesini ve yozlaşmasını bir potada eriten Gonçarov, karakterimiz Oblomov'a bu ikilemi yaşama misyonu yüklüyor. Eski ve yeni düzenin geçiş devresini temsil eden Oblomov, ruhuyla ve eğitimiyle yeni düzene göre yetişmiş, yaşayışı ve deneyimleri ile eskiyi devam ettirmiş ve bu ikilemde yaşamanın bir yolu olarak hareketsizliği ve ataleti hayatının merkezine koymuş birisi.
Oblomov'u bir kahraman olarak düşünürsek, onun tam zıttı yani anti kahramanı olarak Ştols'u görmemezlikten gelemeyiz. Ştols, Oblomov'un tek gerçek dostu ve çocukluk arkadaşıdır. Alman bir baba ve Rus bir annenin tek çocuğu olan Ştols, babasının disiplini ve gerçekçiliği ile annesinin ince zevkleri ile büyümüştür. Ştols idealleri olan ve bunun için çaba sarfeden, etrafının farkında olan bir insan olarak romanda kendisine yer bulur.
Bu zıtlıktaki iki karakterimizle beraber, Olga adındaki karakterimizin hikayeye dahil olmasıyla bir üçgen oluşur. Kitabın gidişatına çok girmek taraftarı olamamakla birlikte, Olga ideal Rusya'yı çağırıştırır. Önce Oblomov'la yaşadığı ilk aşk deneyimi, onda büyük bir uyanışın kapılarını açar. Oblomov'u değiştirmeyi dener ve arzular fakat bir noktada pes eder. Sonrasında Ştols'la olan ilişkisini dostluktan öteye taşıyan Olga, Ştols'un kendisine olan aşkına karşılık verir ve evlenirler.
Gonçarov'un ideal Rusya'sı aynı Olga gibi önce eski ve yeni arasında bocalar ve en sonunda yeni Rusya'da karar kılar fakat kendini yine de tam
Yakınçağ tarihimizin ana meselesi olan ve klasik Osmanlı devlet düzenin bu bağlamda dönüşümü için atılan adımların başında gelen Osmanlı modernleşmesinin bir tahlilini yurt dışı eğitimi ekseninde irdeleyen bu eser, modernleşme hafızamızın önemli fakat bugüne kadar ihmal edilmiş bir noktasından bizlere eksik olan parçaların büyük resim için kıymetini bir kez daha ortaya koyuyor.
Eser konu aldığı alan ve zaman dilimini üç ana başlığa bölerek yaklaşık 100 yıllık bir süreci daha anlaşılır bir halde okuyucularına sunuyor.
I) Tanzimat Modernleşmesi : Modern ürünleri/Sonuçları aktarmak
II) II.Abdülhamid dönemi : Özgül modernleşme denemesi
III) II.Meşrutiyet dönemi : Paradigmatik modernleşme
Eser, tarihsel arka planın üzerine konumlandırdığı sosyolojik yöntemleri, konunun her yönden irdelenmesi için bir zemin olarak kullanarak, belli bir disiplin çalışması (her ne kadar kapağında sosyoloji etiketi taşısa da ) olmaktan çıkarıp, bir muntazam sosyal bilim çalışması halinde şekillendirmiş.
Kitabın eklerinde verilen tablolar ve belgeler, hem iyi bir seçki ile oluşturulmuş hem de çalışmanın arşiv boyutunun ne kadar ciddiye alındığını kanıtlar nitelikte. Kaynakça kısmı bu alanda okuma yapmak isteyenler ve akademik çalışmalar için yol gösterici konumunda.
Ezcümle, yakınçağ tarihçilerinin kütüphanesinde mevcut olması elzem bir çalışma.
Şevket Pamuk Hocanın bu kitabı Türk iktisat litaratürünün önemli bir eksikliğini kapatacak nitelikte bir çalışma olarak karşımıza çıkıyor. İktisat ve İşletme eğitimi alanlar için belki çok daha basit ve giriş niteliğinde olabilecek bu kitap, Özellikle sosyal bilimler alanında çalışma ve okumalar yapanlar için güzel bir rehber niteliğinde. Modernleşme süreciyle başlayan ve bugüne kadar kesik kesik olarak incelemeye tabi tutulan Türk iktisat tarihini bir bütün haline getiren ve yeni verilerle zenginleştiren yazarımız güzel bir çalışmaya imza atmış.
