Mithat Cemal Kuntay - Üç İstanbul
Edebî açıdan özellikle başları öyle zayıf geldi ki eserden ne anlayacağımı şaşırdığım anlar oldu ancak devamında anladım ki eserin amacı edebî keyif vermekten ziyade dönemin menfaat peşinde siyasî fikri değişen namussuzlarını okura tanıtmakmış. Abdülhamit'in Selanik civarını kurşun atmadan verdiğini daha önce de duymuştum, eserde verilen bilgilerden biri de budur. Eserde Divanı Lügatit Türk'ü bulan Ali Emiri Efendi hakkında bilgili ve namuslu bir memur olup kitap topladığından bahsedilir. Eser aslında günümüzde de devam eden çarpık ilişkiler, yapmacık saygı ve kendine işleyen bürokrasinin bir eleştirisidir. İttihat ve Terakkiyi ince ince eleştirirken aynısını Hürriyet ve İtilaf'a da yapar. Eser içerisinde bir partili "Manda istemek vatansızlıktır." der ve parti bu sözleri üzerine adamı partiden atar çünkü böyle namuslu insanlarla parti "simasını" kaybedecektir. Anadolu'nun doğusu ve güneydoğusundan "Kürdistan" diye söz edilir. Denilene göre meme hizasını geçmeyen sakalla orada devlet adamlığı yapmak imkânsızdır. Hikâye boyunca (bence bilinçli bir şekilde de abartılmıştır) o cenahtan bu cenaha savrulan, siyaseti şahsi menfaat için kullananların karıları da kocaları gibi güç dengesi kimdeyse onunla yatıp kalkarlar.
Eser, annesi hasta olan genç Adnan'ın 93 harbindeki acıyla ilgili yazmaya başladığı romanın girişiyle başlar. Savaşta bizimkiler ezkaza Sohum Kalesi diye ironik isimli bir kale alır ve bunun üzerine Abdülhamit kendini gazi ilan ettirir ama Ruslar Ardahan'ı bu sırada alıp Tuna'yı geçer.
Adnan'ın babası şehit bir Miralay (Albay)dır ve ailesiyle İstanbul'da bir yalıya sığınmışlardır. Annesi veremdir. Adnan hem parasız hem de çalışmakta hiç gözü olmayan, eli kalem tutan ancak çok da ileri olmayan özenti bir tiptir. Annesi sefil ve aç bir halde yaşarken bu karı
Herbert Uelss - “Görünməz adam”
Siz heç görünməz olmaq istəmisiniz? Mən istəmişəm. Amma bu kitabdan sonra istəyimi bir daha nəzərdən keçirməyə qərar verdim. Çünki görünməzliyin insanın başına nələr gətirə biləcəyinə bu kitabda bir daha şahid oldum.
Kitabı sonuncu uşaq festivalından əldə etmişdim, üz qapağı və adı diqqətimi çəkmişdi. Kitab gözləntilərimi tam qarşılamadı amma pis kitab da deyildi.
Bir fizik alimi işıqla bağlı araşdırmalar edərkən təsadüfən görünməz olmağın yolunu kəşf edir və bunu öz üzərində yoxlayır. Lakin bu vəziyyət başına böyük bəlalar açır. Bir müddət sonra köhnə halına qayıtmaq istəyir. Kitab da bizə onun görünməzlikdən sonrakı həyatını və bu bəladan qurtulmaq üçün çəkdiyi əziyyətləri danışır. Kitab görünməz adamın Aypinq adlı qəsəbədəki mehmanxanada otaq tutması ilə başlayır. Məqsədi araşdırmalarını burada gizlicə davam etdirməkdir. Amma üz-gözünün sarğılarla bağlı olması, eynəyi və paltosu ilə dərhal diqqət çəkir. Görkəmi adama dəlini və ya polisdən qaçan birini xatırladır. Onun əslində kim olduğunu və niyə bu hala düşdüyünü isə ancaq oxuduqca öyrənirik.
Kiçik həcmli bu kitabı (128 səh.) sanki iki hissəyə bölmək olar. İlk 60-70 səhifəsi elə bil ancaq səs-küylü, hay-küylü qaçdı-tutdu səhnələrindən ibarətdir: Onu tutun, öldürün, o yıxıldı, bu durdu, o vurdu, bu qaçdı... Adam sağ qalmağa çalışır, qəsəbə camaatı isə onu tutmaq istəyir. İlk hissə ancaq belə keçdiyi üçün mənə bir az sıxıcı gəldi. Amma ikinci hissədə bu insanın niyə bu günə düşdüyü, indi nə etmək istədiyi kimi bütün sirlər aydınlaşır. Buna görə də kitabın ikinci hissəsi mənə daha maraqlı gəldi.
Kitab inandığı hər kəs tərəfindən aldadılan, avam kütlə tərəfindən qəddarcasına tənhalığa itələnən bir alimin həyatından bəhs edir. Bir tərəfdə çıxış yolu axtaran istedadlı alim, digər
Reklam
Sadəcə bir Şedevr...
Azərbaycan ədəbiyyatında Tənqidi-realizm və romantizm dövrünün banilərindən hesab edilən Cəlil Məmmədquluzadə yalnız publisistik fəaliyyət göstərməmiş, ədəbiyyatımıza bir çox yeniliklər gətirmişdir. Belə ki sənətkar 1909-cü ildə tragikomediya janrının əsasını qoymuş, 1920-ci ildə başa çatdırdığı "Anamın kitabı" əsəri ilə ədəbiyyatımızın şedevrlarından birinin banisi olmuşdur. Tragikomediya janrının "Anamın kitabı" ilə bilinməsinin ən əsas səbəbi bu əsərin özündə millətçilik ideyasını, azərbaycançılığı tərənnüm etməsidir. "Anamın kitabı" sözün əsl mənası ilə cəmiyyətin əsas özəyi olan bir ailənin, bir cəmiyyətin, bir millətin tragikomediyasını göstərir. Övladların bir-birinə münasibətdə əks mövqelərdə duruşu sadəcə bir ana ilə qız övladını deyil, bir milləti də qaranlığa sövq edir. Əsərdə siz o doğmalığı sadəcə "cahil", "avam" adlandırılan çobanlardan Gülbahardan, Zəhrabəyim anadan hiss edə biləcəksiniz.
Mənim üçün əsərin ən tragikomedi hissəsi, ən ağlamalı olduğumuz səhnəsi bir rus zabitinin belə 3 qardaşın öz ana dillərinə qarşı biganəliyinə, yadlığına hiss etdiyi o təəccüb hissi idi. Ən utanmalı olduğumuz bir səhnə ilə sənətkar bir şedevr yaradıb.
Sənətkarın əsərləri o qədər dərindir ki, insan o millətçilik ideyalarını, azərbaycançılıq məfkurəsini anlamaya bilməz. Lakin vaxtikən o qədər anlaşılmayıb ki, bir çox şeyə nə qədər gecikdiyimizi dərk etmək də ayrı bir targikomediyadır.
Qısacası, millətçilik ideyaları ilə zəngin bir əsər oxumaq istəyirsinizsə, ən gözəl seçimlərdən biri məhz "Anamın kitabı" əsəridir.
Əsər mənim üçün 9/10.
Farklı, beklenmedik, sıkıcı, ilginç, yani
Başta ne okuyorum ben dedirten, sürekli değişen anlatıcı kahramanları ve günümüze çok uzak bir meslek çevresinde dönen hikayesiyle kendini hemen sevdiremedi.
(Spoiler içerir!)
Ne Kara'nın kişiliği ne Şeküre aşkı ne de nakkaşlık felsefesi ilgi çekici değildi. Ölüm, ölümün konuşması bunlar da değildi kitaba çeken. Sanırım katildi kitabı bitirten. Ya da 3 nakkaşın hikayesi. Yani 450 sayfalık kitabın 100 sayfası falan. Öyleyse neden Şeküre ile bitti kitap, neden cezayı kesen Hasan oldu? Kelebek, Leylek, Üstat Osman neden yoktu sonunda? Hayat gibiydi işte hiçbir şey olması gerektiği gibi değil ama her şey olması gereken yerde. Suçlular cezalarını aldı, ama cellatlar kör ve sağır halktı.
Kitapta en sevdiğim dokunuş ise Kara'nın duygularını gösterdiğinde hissettiği iki yüzlülük duygusuydu.
"Öyle hissediyorum evet ama neden gösterirken bu eşsiz duygular avam abartılı süslü cümlelere dönüşüyordu."
Bir de son olarak ileride unutursam kahvehaneden bahsetmek istiyorum. Bütün nakkaşların toplanıp dinledikleri meddah asıl hikayeyi aynı orhan Pamuk gibi kendisi kahramanmış gibi anlatması, yazarla gerçekten ilişki kurduğumu hissettiğim sayfalardı. Biliyorum sonda küçük orhan yazar olarak gösterilmiş ancak meddah orhan'ın yerini almıştı sanki.
İmam Gazâli | Dilin Âfetleri1000Kitap
Puan vermedi·238 syf.··
Beğendi
·2026 5. kitabı
·30 günde okudu
·Okunma: 23 Mayıs 2026 10:01
“Bilmiş ol ki, dilin tehlikesi çok büyüktür. Onun tehlikesinden ancak susmakla kurtulmak mümkündür.” (sy.10)
Uzun süredir okumak istediğim ama cesaret edemediğim 
İmam Gazali ’den 
Kitabu Afati'l-Lisan Dilin Afetleri ’ni sonunda okudum. İyi ki de okudum ve neden cesaret edemediğimi de daha iyi anlamış oldum. Neden böyle söylediğimi de ancak kitabı okuyanlar anlayacaktır.
İmam Gazâli bu kitabında toplumun ve özellikle insanlığın selameti için yapılmaması gereken bazı dil afetlerini yani belalarını anlatıyor. Kitapta özellikle yirmi dil belasından bahsediyor. Bu belaların bir kısmını ahlaki bir duruş olarak ön plana çıkarırken bir kısmını da İslami açıdan günah sayıldığı için ayrıştırıyor. Gazali’nin anlattığı çoğu afet veya bela günlük hayatta yapılan ve asla fark edilmeyen afetlerdir. Örneğin kötü söz söylemek, dedikodu yapmak veya fuzuli konuşmak (boş konuşmak) bunlardan sadece birkaçı…
Kitapta her bela için ayrı bir bölüm bulunmaktadır. Ayrıca her bela için ilgili hadis ve ayetlerden referans alınmaktadır. Hadislerin kaynağı araştırılarak okunursa daha sağlıklı olabilir. Eğer inancınız İslamiyet değilse bile okunmasında fayda olduğunu düşünüyorum. Çünkü bana göre bahsi geçen tüm belalar başlı başına toplumun huzurunu bozan, etik dışı davranışlara sebebiyet veren ve ahlaken uygun olmayan durumları meydana getiren kötü ifadelerdir. Bahsi geçen her belayı okurken gerçekten normalin ne olduğunu ama bizim nasıl davrandığımızı daha net görebiliyoruz. Bu yüzden kitabı salt İslam inancı bağlamında değerlendirmeyi doğru bulmuyorum.
Kitapta anlatılan belalara gelecek olursak, onları buraya yazmak istiyorum. İçeriğini merak edenler kitabı okuyabilir. Ben sadece görün istediğim için buraya yazıyorum.
1. Seni İlgilendirmeyen Şey Hakkında Konuşmak
2. Fuzuli Konuşmak
3. Batıla Dalmak (Günah Olan Şeyleri
İmam Gazali ’den Kitabu Afati'l-Lisan Dilin Afetleri ’ni sonunda okudum. İyi ki de okudum ve neden cesaret edemediğimi de daha iyi anlamış oldum. Neden böyle söylediğimi de ancak kitabı okuyanlar anlayacaktır.
İmam Gazâli bu kitabında toplumun ve özellikle insanlığın selameti için yapılmaması gereken bazı dil afetlerini yani belalarını anlatıyor. Kitapta özellikle yirmi dil belasından bahsediyor. Bu belaların bir kısmını ahlaki bir duruş olarak ön plana çıkarırken bir kısmını da İslami açıdan günah sayıldığı için ayrıştırıyor. Gazali’nin anlattığı çoğu afet veya bela günlük hayatta yapılan ve asla fark edilmeyen afetlerdir. Örneğin kötü söz söylemek, dedikodu yapmak veya fuzuli konuşmak (boş konuşmak) bunlardan sadece birkaçı…
Kitapta her bela için ayrı bir bölüm bulunmaktadır. Ayrıca her bela için ilgili hadis ve ayetlerden referans alınmaktadır. Hadislerin kaynağı araştırılarak okunursa daha sağlıklı olabilir. Eğer inancınız İslamiyet değilse bile okunmasında fayda olduğunu düşünüyorum. Çünkü bana göre bahsi geçen tüm belalar başlı başına toplumun huzurunu bozan, etik dışı davranışlara sebebiyet veren ve ahlaken uygun olmayan durumları meydana getiren kötü ifadelerdir. Bahsi geçen her belayı okurken gerçekten normalin ne olduğunu ama bizim nasıl davrandığımızı daha net görebiliyoruz. Bu yüzden kitabı salt İslam inancı bağlamında değerlendirmeyi doğru bulmuyorum.
Kitapta anlatılan belalara gelecek olursak, onları buraya yazmak istiyorum. İçeriğini merak edenler kitabı okuyabilir. Ben sadece görün istediğim için buraya yazıyorum.
1. Seni İlgilendirmeyen Şey Hakkında Konuşmak
2. Fuzuli Konuşmak
3. Batıla Dalmak (Günah Olan Şeyleri
"Mesnevi'ye inceleme yazmak haddimiz değil ama onu anmamak da vefasızlık ve aşk gayretine mügayir":
Mesnevi'ye kağıdın üstüne neşredilmiş bir kitap demek mecaz... Mesnevi'yi her gün az da olsa düzenli bir şekilde okumak, bir insan-ı kamil'in dünya görüşüne kendini akort etmek, onun haline bürünmek demek, amaç bu. Mevlana Hazretleri gibi düşünmek, onun gibi görmek, onun gibi olayları okumak. Mevlana Hazretleri de Peygamber Efendimiz (as)'ın kamil varisleri olduğu yönden aslında Peygamberimiz'e kendimizi odaklıyoruz. Ve Hz Peygamber de Hakk'ın en kamil mazharı olduğu için aslında Hakk'ın görüşünde kendimizi eritiyoruz. Ve bütün bunları o kadar sadelik içinde yapması. Yani zahiri basit hikayeler perdesinde. Bu şekilde biz avam da işin içine dahil olabiliyoruz istidadımızca. Tekrar tekrar okumak ve tefekkür etmekle o hikayelerin binbir mana boyutu kişide açılır. Bu yüzden kesinlikle bırakılmaması gereken bir eser. Şefik Can tercümesi ise birçok kişinin Mesnevi deryasına kolay bir şekilde, bir ön tasavvufi bilgiye ihtiyaç duymadan girmesine vesile olan harika bir tercüme. Şerhte bazı tartışılan ve batı dünya görüşü etkisinde kalan kısımlar olabilir. Ama genele vurursak bunlar armudun sapı üzümün çöpü mesabesinde kalır. Son derece önemli ve feyzli bir tercümedir. Ayrıca eserde konuların uzun uzun açıklanmaktan kaçınılıp şerhin tabiri caizse kişiye bırakılması da çok güzel. Bence asıl şarih zamanla eseri okuyarak biz olmalıyız. Yoksa sürekli aynı açıklamaları okumak değil olay. Her okuyuşumuzda hikayenin batınına bir derece daha yaklaşmak... Ama elbette ilk okurken de ilk manadan sapmamak için ufak bir izah gerekiyor, bu şerh de bunu gayet sağlıyor. Allah rahmet eylesin Şefik Can Hoca'ya. Mesnevi ile meşgul olmuş gelmiş geçmiş tüm insanları da selam ve rahmetle yad
Reklam
Reklam