Puan vermedi
Değiştir – Cemile Kurtaş
Bazı romanlar, okuyucusuna nesiller boyunca süren sessizliklerin kapısını aralar.Değiştir de tam olarak böyle bir roman. Sevgili yazarımız Cemile Kurtaş, görünürde bir ailenin çatırdayan düzenini anlatırken, aslında kuşaktan kuşağa aktarılan travmaları, öğrenilmiş davranış kalıplarını ve değişimin ne kadar zor olduğunu sorguluyor.
Romanın merkezinde Agâh var. Öfkesini bir zırh gibi kuşanan, sevgiyi ve kırılganlığı sert tavırlarının ardına saklayan bir baba... Karşısında ise suskunluğu kader gibi taşıyan Âsi ve babalarının gölgesinde kendi kimliklerini oluşturmaya çalışan çocuklar bulunuyor. Her biri, geçmişin yüküyle mücadele ederken kendi yolunu bulmaya çalışıyor.
Kitap boyunca zihnimde tek bir soru dolaşıp durdu: İnsan, ailesinden miras aldığı yaraları gerçekten aşabilir mi? Birçoğumuz hayatımızın bir döneminde “Ben asla annem ya da babam gibi olmayacağım” demişizdir. Ancak geçmiş, çoğu zaman fark etmeden davranışlarımızı ve seçimlerimizi şekillendirmeye devam eder. Yazar da tam bu noktada okuru kendi hayatına dönüp bakmaya davet ediyor.
Romanda beni en çok etkileyen unsur ise “çamurdan baba” metaforu oldu. Bu güçlü imge, yalnızca otoriteyi ve sevgisizliği değil, aynı zamanda görünenden daha kırılgan bir yapıyı da temsil ediyor. Yazar; kadınların, çocukların ve sessiz kalmaya zorlananların iç dünyasını büyük bir ustalıkla yansıtıyor.
Değiştir, rahatlatan bir aile romanı değil; aksine düşündüren, sorgulatan ve zaman zaman insanı kendi geçmişiyle yüzleştiren bir eser. Kuşaklar arası travmalar, aile içi ilişkiler ve değişimin mümkün olup olmadığı üzerine güçlü bir anlatı okumak isteyenlere tavsiye ederim. Çünkü bazen değişim, geçmişten kaçmakla değil; onunla yüzleşmekle başlar.
5/10
2026 7. kitabı
Asla Kimseyi Öldürmedi Benim Babam tarzı bir kitaptı, sonunda politik bir eleştiriye bağlanması okeydi d yani tercihim olmazdı. Bazı kısımlarda yaptığı tespitleri ve başta kadın şarkıcı rolündeki anısını kesitlere ayırıp ana hikayeye yayması hoşuma gitti.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Baca Temizleyici
Annem öldüğünde ben çok küçüktüm,
Ve babam beni sattığında daha dilim
Dönmüyordu bile bacacı sözüne. Şimdi işte
Bacanızı temizler ve uyurum iş içinde.
Küçük Tom Dacre var ya, ağlamıştı kuzu sırtı gibi
Kıvır kıvır saçları kesilirken, ben de dedim ki,
Şşşt Tom boşver, çünkü kafan çıplak kaldığında
Bilirsin kurum zarar veremez beyaz saçına.
Ve böylece sakinleşti, ve tam o gece,
Tom uyurken öyle bir hayal görmüş ki,
Dick, Joe, Ned ve Jack, binlerce temizleyici,
Kapkara tabutlara konmuş hepsi,
Bir Melek gelmiş elinde parlak bir anahtarla,
Ve tabutları açıp hepsini serbest bırakmış. Sonra
Yeşil bir düzlükten aşağı güle oynaya koşmuşlar,
Bir ırmakta yıkanmış ve Güneşte parlamışlar.
Sonra çıplak ve beyaz, bırakıp bütün çantaları arkada,
Bulutların üstüne yükselmiş, eğlenmişler rüzgârda.
Ve Melek Tom’a iyi bir çocuk olursa, Tanrı’nın ona
Baba olacağını söylemiş, ve üzülmeyeceğini bir daha.
Ve sonra Tom uyandı, biz de karanlıkta kalkıp
İşe gittik çantalarımızı fırçalarımızı alıp.
Sabah soğuktu ama Tom mutlu ve sıcaktı, gerek yok demek ki
Sıkıntıdan korkmasına kimsenin, yaparsa görevini.
&
Baca Temizleyici
Masumiyet ve Tecrübe ŞarkılarıWilliam Blake · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20201,804 okunma
AnlatıEdebiyat
Doktor olan babasını çocukluk anılarında dikkatle gözlemleyen anlatıcı, onun yalnızca mesleğini değil; merhametini, şefkatini ve sessiz fedakarlığını da satırlarına işler.
Çocukluk yıllarının taze, buruk ve derin duygularını, babasına duyduğu koşulsuz sevginin ışığında, bir çocuğun duygularıyla.
Kitap boyunca anlatılan her hatıra, babanın yüreğinden süzülen bir ışık gibi anlatıcının yaşamını aydınlatır.
Geçmişin tozlu raflarında saklı kalan anılar, okura tebessüm hem de derin bir hüzün bırakır. Babasıyla paylaşılan her an, ömür boyu taşınacak kıymetli bir mirasa dönüşür. Büyümenin aslında bir babanın gölgesinde kök salmak olduğu hissettirilir.
Eser, yalnızca bir baba ile çocuğu arasındaki bağı anlatmakla kalmaz; sevginin en saf, en karşılıksız ve en sessiz halini de dile getirir.
Çünkü baba, kimi zaman fırtınalardan koruyan güvenli bir liman, kimi zaman sıcak bir ekmeğin huzur veren kokusu, kimi zaman da yıllar geçse bile silinmeyen hatıraların en derin izidir.
Bu kitap, geçmişin insanı tüketmediğini; aksine, insanı ayakta tutanın kalpte yaşatılan sevgi ve hatıralar olduğunu gösterir. “Asla kimseyi öldürmedi benim babam.” Bütün babaların sessiz sevgisin dilidir.
26.06
Bir okur hanım
Birkaç alıntı
Alçakgönüllüydü benim babam.
Babam kırk üç yaşında öldü. Ben on beş yaşındaydım. Bugun ondan daha yaşlıyım.
Güçlüydü benim babam. Herkes onun yüzyıl yaşamak için yaratıldığını söylerdi.
Asla kimseyi öldürmedi benim babam. Bir çok insanı ölmekten kurtardı.
Kitabın herbir cümlesi insanın kafasına bir çekiç darbesi gibi iniyor.Gaza aslında hepimizden biri sadece.Hangimiz kötüyü öğrenmek için küçüklükten eğitilmek isteriz ki kötüyü bilmeden.Biz de aslında öğrendiğimiz,bize öğretilen onca kötülüğü yaşarken bulduğumuzda kendimizi öfke duymuyor muyduk,kendimizi çeşitli düşünce intiharlarına sürüklemiyor muyduk?Suçlu kimdi peki?Suçu işleyen mi,suçu öğreten mi?Bunu kim umursuyordu ki?Her kalbin sahip olduğu bir bıçak vardı.İşlevselliğini sadece kendisi bilirdi.
Bıçağı elime aldım ama hiçbir şey yapamadım.Saplasaydım bıçağı zarar gören ben mi olacaktım yoksa babam mı, veyahut bizlere kötüyü öğretenler mi?
En iyisi o bıçakla devam etmek.Ne de olsa kendimi koruyabileceğim bir cevherim vardı. (Gaza)
Yaptığı,yaşadığı ve yaşattığı onca şeye rağmen her ne kadar üzülsekte, ara ara Gaza karakterine öfke duymamak da kaçınılmaz oluyor. Ancak Gaza babasının Varisiydi…
Bu sitede görüp okuma listeme aldığım bir kitaptı. Kitap kulübümüzde de oylamaya sunuldu, birlikte okumaya karar verdik. Başka başka mecralarda da karşıma çıktı öncesinde. Şu an okuyup bitirdim. Çok beğendim mi? Hayır. Yani aslında kitap insanın babasını kaybetmesini ve bunun hissettirdiklerini işliyor. Hassas ve duygusal bir konu ama ben yazarın yazarlık meziyetlerini çok da sevmedim. Konu insanı illaki etkiliyor ama üslup, akış pek de aman aman değil. Bu kitaptan bana kalan en önemli şey 166. sayfadır, o sayfada ben kendimi gördüm. Babam, ben ve babamın bana küçükken hissettirdiği bazı şeyler. Okulda millet patır patır dökülürken takdir alan ben, babamdan "Niye teşekkür almadın?" tepkisini almıştım. En iyisini bile yapsam hep eleştirilecek bir şey bulmaya çalışıyordu sanırım.
