Stefan Zweig – Satranç (Spoiler İçerir)
Küçük puntolarla yazılmış, 60 sayfalık bir kitap; farklı bir yayınevinden çıksa belki 80 sayfa olurdu. İlk sayfalar, betimlemeler olmasına rağmen akıp gidiyor; insanı uyuşturmuyor. Otistik tavırlar sergileyen bir satranç şampiyonu ve onu gemide fark edip kendisine ulaşmaya çalışan kahramanımızın hikâyesi anlatılıyor. Başlangıç için umudum, duyguların satranç tutkusu ile sınırlı kalması; aşk vs. gibi banal duygulara evrilmemesi yönündeydi.
Gelişme kısmında hikâye bambaşka bir yöne sapıyor. Doktor B’nin hikâyesi, satrançla tanışma biçimi ve şampiyon M. Czentoviç ile Dr. B arasındaki müthiş benzerlik dikkat çekiyor. Czentoviç, satranç dışında her şeyde başarısız; okuma yazması bile olmayan, adeta otistik denebilecek bir karakter. Dr. B ise Nazi sorguları sırasında bir hiçlikte bırakılarak işkence görmüş; her şeyi unutmaya yüz tutmuşken, zihni tamamen boş hâlde bir satranç kitabı bulup ona tutunmuş.
İleride bu benzerliğe değinilecek mi, henüz bilmiyorum. Hikâye oldukça kısa ve tatlı; tek oturuşta bitiyor. Biraz yarım kalmış gibi sona eriyor ama belki de uzasaydı iyi olmazdı. Dr. B’nin yaşadığı travmayı okur olarak derinden hissediyorsunuz.